Θέμα
Ακυρότητα απόλυτη, Δικαστηρίου σύνθεση.
Περίληψη:
Κακή σύνθεση του δικαστηρίου. Απόλυτη ακυρότητα. Αναιρείται η απόφαση του Τριμελούς Εφετείου λόγω μη αναγραφής στην προμετωπίδα της, ότι ο προεδρεύων Εφέτης αναπλήρωσε λόγω κωλύματός του, εκτός από τον Πρόεδρο Εφετών, και τον αρχαιότερό του υπηρετούντα στο Δικαστήριο Εφέτη. Παύει, μετά ταύτα, οριστικώς λόγω παραγραφής την ποινική δίωξη για μερικότερες πράξεις νοθεύσεως εγγράφου και υπεξαιρέσεως στην υπηρεσία (συμπλήρωση οκταετίας από τελέσεώς τους). Αναιρεί και ΠΟΠΔ, παραπέμπει δε κατά τα λοιπά.
Αριθμός 1172/2008
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Ζ' Ποινικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γρηγόριο Μάμαλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Μιχαήλ Δέτση), ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως, Αλέξανδρο Νικάκη (ορισθέντα με την υπ'αριθμ. 30/2008 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Θεοδώρα Γκοΐνη-Εισηγήτρια, Ανδρέα Τσόλια (ορισθέντα με την υπ'αριθμ. 44/2008 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου) και Ελευθέριο Μάλλιο, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 9 Απριλίου 2008, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Στέλιου Γκρόζου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ1, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ζήση Κωνσταντίνου, περί αναιρέσεως της 359/2007 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θράκης.
Το Τριμελές Εφετείο Θράκης, με την ως άνω απόφασή του, διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 4 Απριλίου 2007 αίτησή του καθώς και στους από 24 Μαρτίου 2008 προσθέτους λόγους, που καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 719/2007.
Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης ως και οι πρόσθετοι λόγοι αυτής.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Κατά το άρθρο 4 παρ.1 εδάφ. δ' του Ν.1756/1988 "Κώδικας οργανισμού δικαστηρίων και κατάσταση δικαστικών λειτουργών", το Τριμελές Εφετείο συγκροτείται από πρόεδρο εφετών και δύο εφέτες, κατά δε το άρθρο 5 παρ.1 περ.Α'εδάφ.γ' αυτού, αν δεν υπάρχουν, απουσιάζουν ή κωλύονται οι δικαστές, αναπληρώνονται κατά σειρά αρχαιότητας, με πράξη του δικαστή που διευθύνει το δικαστήριο και δη ο πρόεδρος πολυμελούς δικαστηρίου από άλλο δικαστή της ίδιας συνθέσεως ή του ίδιου δικαστηρίου. Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι ο πρόεδρος εφετών αναπληρώνεται στην προεδρία του τριμελούς εφετείου από τον αρχαιότερο εφέτη του ίδιου δικαστηρίου και αν αυτός κωλύεται από τον αμέσως νεώτερο, στην περίπτωση δε τέτοιας αναπληρώσεως πρέπει να αναφέρεται στην απόφαση ότι δεν υπάρχουν πρόεδροι ή ότι οι υπάρχοντες απουσιάζουν ή κωλύονται, όπως και οι αρχαιότεροι του προεδρεύοντος εφέτες.
Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 171 παρ.1 περ.α' ΚΠοινΔ, απόλυτη ακυρότητα, που λαμβάνεται υπόψη και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο σε κάθε στάδιο της διαδικασίας και τον 'Αρειο Πάγο ακόμη, επιφέρει η μη τήρηση των διατάξεων που καθορίζουν τη σύνθεση του δικαστηρίου. Η ακυρότητα αυτή ιδρύει λόγο αναιρέσεως της αποφάσεως, εκ του άρθρου 510 παρ.1 στοιχ. Α' ΚΠοινΔ.
Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προμετωπίδα των πρακτικών της προσβαλλόμενης 359/2007 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θράκης, στη σύνθεση του εν λόγω δικαστηρίου που εξέδωσε την απόφαση αυτή συμμετείχε ως προεδρεύων ο εφέτης Γεώργιος Ακριβός, λόγω κωλύματος των προέδρων εφετών, όπως ειδικώς αναγράφεται. Από την επικαλούμενη από τον αναιρεσείοντα και επισυναπτόμενη στο δικόγραφο των παραδεκτώς ασκηθέντων πρόσθετων λόγων της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως υπ'αριθ. .... βεβαίωση του Εφετείου Θράκης, επιτρεπτώς επισκοπούμενη για την έρευνα της βασιμότητας αναιρετικού λόγου, προκύπτει ότι στο Εφετείο Θράκης, κατά τις 7/8-3-2007, που συμπίπτουν με τις ημέρες συνεδριάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θράκης, κατά τις εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, υπηρετούσαν οι εξής, κατά σειρά αρχαιότητας, δικαστές: 1) Νικόλαος Μπιχάκης, Πρόεδρος Εφετών, 2) Κων/νος Τσόλας, Πρόεδρος Εφετών, 3)Δημήτριος-Στέφανος Βόσκας, Εφέτης, (με απόσπαση από το Εφετείο Θεσσαλονίκης μέχρι τις 12-3-2007), 4) Γεώργιος Ακριβός, Εφέτης, 5) Αναστασία Χορτιάτη, Εφέτης, 6) Μαρία Τσιλιγκαρίδου, Εφέτης, 7) Αναστασία Κυριαζή, Εφέτης, 8) Θεοδοσία Μοδικού, Εφέτης, 9) Δημητρία Περιστερίδου-Κωνσταντίνου, Εφέτης, 10) Ιωάννης Χατζηχαραλάμπους, Εφέτης, 11) Σάββας Σαχπεκίδης, Εφέτης, 12) Γεωργία Κουτρούλα, Εφέτης και 13) Μυρσίνη Παπαχίου, Εφέτης. Προκύπτει, δηλαδή, ότι ο ανωτέρω προεδρεύων του Τριμελούς Εφετείου Θράκης, που εξέδωσε την πρσοβαλλόμενη απόφαση, εφέτης Γεώργιος Ακριβός ήταν νεώτερος κατ'αρχαιότητα από τον εφέτη Δημήτριο-Στέφανο Βόσκα. Εντούτοις στα πρακτικά της αποφάσεως δεν αναγράφεται ότι ο προεδρεύων Γεώργιος Ακριβός, εκτός από τους προέδρους εφετών, αναπλήρωσε, λόγω κωλύματός του, και τον εν λόγω αρχαιότερό του εφέτη. Επομένως, είναι βάσιμος ο πρώτος λόγος αναιρέσεως του δικογράφου των προσθέτων λόγων, εκ του άρθρου 510 παρ.1 στοιχ.Α' ΚΠοινΔ, που πλήττει την προσβαλλόμενη απόφαση για απόλυτη ακυρότητα, λόγω κακής συνθέσεως του Τριμελούς Εφετείου Θράκης που την εξέδωσε, και πρέπει, ενόψει του ότι το κυρίως δικόγραφο της κρινόμενης αιτήσεως περιέχει παραδεκτό λόγο αναιρέσεως, εκείνον της ελλείψεως ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, να γίνει δεκτός και να αναιρεθεί για το λόγο αυτό η προσβαλλόμενη απόφαση, ως προς τον αναιρεσείοντα (ως προς τους συγκατηγορουμένους του η απόφαση είναι αθωωτική), παρελκούσης μετά ταύτα της έρευνας των λοιπών λόγων αναιρέσεως.
Κατά τα άρθρα 111, 112 και 113 παρ.2 ΠΚ, το αξιόποινο εξαλείφεται με την παραγραφή, ο χρόνος της οποίας για τα πλημμελήματα είναι πέντε ετών και αρχίζει από την ημέρα που τελέσθηκε η αξιόποινη πράξη, αναστέλλεται δε για όσο χρόνο διαρκεί η κύρια διαδικασία και μέχρι να γίνει αμετάκλητη η καταδικαστική απόφαση, όχι όμως πέραν των τριών ετών για τα πλημμελήματα. Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 310 παρ.1 εδάφ. β', 370 στοιχ. β' και 511 (όπως το τελευταίο αντικαταστάθηκε με το άρθρο 50 παρ.5 του Ν.3160/2003) του ΚΠοινΔ, προκύπτει ότι η παραγραφή εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο σε κάθε στάση της ποινικής διαδικασίας, ακόμη και από τον 'Αρειο Πάγο, ο οποίος, διαπιστώνοντας τη συμπλήρωση της παραγραφής και εφόσον η αίτηση αναιρέσεως είναι τυπικά παραδεκτή και περιέχεται σ'αυτήν ένας τουλάχιστον παραδεκτός λόγος αναιρέσεως, από τους περιοριστικά αναφερόμενους στο άρθρο 510 παρ.1 ΚΠοινΔ, ο οποίος κρίθηκε βάσιμος, οφείλει να αναιρέσει την απόφαση και να παύσει οριστικώς την ποινική δίωξη (Ολ.ΑΠ 7/2005).
Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, ο αναιρεσείων καταδικάσθηκε και για α) νόθευση εγγράφων εμπιστευμένων λόγω της υπηρεσία του, κατ'εξακολούθηση και β) υπεξαίρεση στην υπηρεσία, της οποίας το αντικείμενο είναι ιδιαίτερα μεγάλης αξίας, κατ'εξακολούθηση, πράξεις τιμωρούμενες ως πλημμελήματα (άρθρα 242 παρ.2-1 και 258 περ.β' ΠΚ, σε συνδυασμό προς άρθρο 18 και 98 ΠΚ). Για τις μερικότερες πράξεις των εγκλημάτων αυτών, που φέρονται τελεσθείσες από 12-3-1999 μέχρι και 23-3-2000 αυτές της νοθεύσεως και από 12-3-1999 μέχρι και 13-4-2000 εκείνες της υπεξαιρέσεως, συμπληρώθηκε ήδη ο πενταετής χρόνος παραγραφής αυτών και ο τριετής χρόνος αναστολής της παραγραφής. Ενόψει αυτού και του ότι κρίθηκε, κατά τα προεκτεθέντα, παραδεκτός και κατ'ουσίαν βάσιμος λόγος αναιρέσεως της κρινόμενης αιτήσεως, εξαλείφθηκε το αξιόποινο των μερικοτέρων αυτών πράξεων και πρέπει να παύσει οριστικώς ως προς αυτές η ασκηθείσα ποινική δίωξη. Για τις υπόλοιπες πράξεις η υπόθεση πρέπει να παραπεμφθεί για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, η συγκρότηση του οποίου από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως, είναι εφικτή (άρθρο 519 ΚΠοινΔ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την 359/2007 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης κατά τα κεφάλαιά της που αφορούν στον αναιρεσείοντα Χ1.
Παύει οριστικώς την ασκηθείσα κατά του αναιρεσείοντος ποινική δίωξη Α) Για νόθευση εγγράφων εμπιστευμένων σ'αυτόν λόγω της υπηρεσίας του κατ'εξακολούθηση, πράξεις που φέρονται τελεσθείσες απ'αυτόν στη Δράμα, κατά το διάστημα από 12-3-1999 μέχρι και 23-3-2000, με την ιδιότητα του υπαλλήλου της Διευθύνσεως Συγκοινωνιών Ν.Α.Δράμας που του είχε ανατεθεί η έκδοση-ανανέωση-αναθεώρηση-επέκταση και αντικατάσταση αδειών οδηγήσεως και Β) Για υπεξαίρεση στην υπηρεσία, της οποίας το αντικείμενο είναι ιδιαίτερα μεγάλης αξίας, κατ'εξακολούθηση, πράξεις που φέρονται τελεσθείσες απ'αυτόν στη Δράμα, κατά το διάστημα από 12-3-1999 μέχρι και 13-4-2000, με την ίδια, όπως ανωτέρω, ιδιότητα, όπως οι πράξεις αυτές (Α και Β) περιγράφονται στο διατακτικό της αναιρεσιβαλλόμενης αποφάσεως. Και
Παραπέμπει, κατά τα λοιπά, την υπόθεση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από δικαστές άλλους, από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 30 Απριλίου 2008. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 30 Απριλίου 2008.
Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ