Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

<< Επιστροφή

Απόφαση 1414 / 2008    (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Θέμα
Αιτιολογίας ανεπάρκεια, Ανθρωποκτονία από αμέλεια.




Περίληψη:
Ανθρωποκτονία από αμέλεια. Αναίρεση για ελλιπή αιτιολογία σε σχέση με την παράλειψη και τις προϋποθέσεις του άρθρου 15 του Π.Κ. Αναιρεί και παραπέμπει.





ΑΡΙΘΜΟΣ 1414/2008


ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ


E' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ


Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηρακλή Κωνσταντινίδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Κούκλη, Ελευθέριο Νικολόπουλο - Εισηγητή, Αναστάσιο Λιανό και Βιολέττα Κυτέα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Ιανουαρίου 2008, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασιλείου Μαρκή (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χρήστου Πήτα, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ1, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χριστόφορο Αργυρόπουλο, περί αναιρέσεως της 186/2007 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Το Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 8 Οκτωβρίου 2007 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1767/2007.

Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι.- Από τις διατάξεις των άρθρων 302 παρ. 1 και 28 του ΠΚ προκύπτει ότι για τη θεμελίωση του εγκλήματος της ανθρωποκτονίας από αμέλεια απαιτείται να διαπιστωθεί αφενός ότι ο δράστης δεν κατέβαλε την απαιτούμενη κατ' αντικειμενική κρίση προσοχή, την οποία όφειλε να καταβάλει κάθε μέσης συνέσεως και ευσυνείδητος άνθρωπος, που βρίσκεται υπό τις ίδιες πραγματικές καταστάσεις, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές, την κοινή πείρα, τη συνήθη πορεία των πραγμάτων και τη λογική και αφετέρου ότι είχε τη δυνατότητα με τις προσωπικές του ιδιότητες, γνώσεις και ικανότητες να προβλέψει και να αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο πρέπει να τελεί σε αντικειμενικό αιτιώδη σύνδεσμο με την πράξη ή την παράλειψή του. Περαιτέρω, όταν η αμέλεια δεν συνίσταται σε ορισμένη ενέργεια ή παράλειψη, αλλά αποτελεί σύνολο συμπεριφοράς του δράστη, η οποία προηγήθηκε του αποτελέσματος, τότε για την κατ' αυτόν τον τρόπο τελούμενη ανθρωποκτονία από αμέλεια, που συντελείται με παράλειψη, απαιτείται η συνδρομή όχι μόνο των όρων του άρθρου 28 ΠΚ αλλά και εκείνων του άρθρου 15 ΠΚ. Από την τελευταία αυτή διάταξη συνάγεται, ότι αναγκαία προϋπόθεση της εφαρμογής της είναι η ύπαρξη νομικής υποχρεώσεως του υπαιτίου προς ενέργεια, που τείνει στη διακώλυση του αποτελέσματος, για την επέλευση του οποίου ο νόμος απειλεί ορισμένη ποινή. Η ύπαρξη τέτοιας ιδιαίτερης νομικής υποχρεώσεως σε έγκλημα που τελείται από παράλειψη μπορεί να πηγάζει είτε από ρητή διάταξη του νόμου, ή σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων, τα οποία συνδέονται με ορισμένη έννομη σχέση του υποχρέου, είτε από σύμβαση είτε από προηγούμενη συμπεριφορά του υπαιτίου, από την οποία δημιουργήθηκε ο κίνδυνος του εγκληματικού αποτελέσματος και πρέπει να αναφέρεται και να αιτιολογείται στην απόφαση, επιπροσθέτως δε να προσδιορίζεται και ο επιτακτικός κανόνας του δικαίου από τον οποίο πηγάζει. Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ίδιου κώδικα λόγο αναιρέσεως, όταν εκτίθενται σ' αυτή με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά που αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος, για το οποίο κηρύχθηκε ένοχος ο κατηγορούμενος, τα αποδεικτικά μέσα από τα οποία εκείνα προέκυψαν και οι σκέψεις με τις οποίες έγινε η υπαγωγή των περιστατικών αυτών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόστηκε.
Στην προκειμένη περίπτωση, το Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης, με την προσβαλλομένη υπ' αριθ. 186/2007 απόφασή του εκήρυξε ένοχο τον αναιρεσείοντα ανθρωποκτονίας από μη συνειδητή αμέλεια με παράλειψη, δεχθέν ειδικότερα μετά από συνεκτίμηση όλων των αποδεικτικών μέσων, που κατ' είδος μνημονεύει, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "...Στη ...... Χαλκιδικής και ειδικότερα σε αvτλιοστάσιο βιολογικού καθαρισμού του παραπάvω Δήμου, στις 22.5.2001 και περί ώρα 20:45 ο πρώτος κατηγορούμεvος Χ1 (νοείται .....) ως υπεύθυvος της εταιρείας ....... ΕΠΕ που αvέλαβε ως υπεργολάβος τηv κατασκευή του συγκεκριμέvου έργου και ο δεύτερος κατηγορούμεvος ......, ως υπεύθυvος προσωπικού, εργοδηγός της άvω εταιρείας, εvώ εκτελούvτο εργασίες στεγανοποίησης στον εσωτερικό χώρο φρεατίου συγκέντρωσης λυμάτων του υπό κατασκευή έργου, βάθους επτά (7) μέτρων, πλάτους 1,70 μέτρων, μήκους τεσσάρων (4) μέτρων και xωρητικότητας 47 κυβικών μέτρων για την εκτέλεση των οποίων (εργασιών) χρησιμοποιήθηκε εποξειδικό χρώμα δύο συστατικών και διαλύτης ήτοι στοιχεία τα οποία κατά τη χρήση τους μπορούσαν να δημιoυργήσουν προβλήματα στο δέρμα, τα μάτια και τα λοιπά σημεία του σώματος καθώς και αναπνευστικά προβλήματα σε κλειστoύς χώρους, όπου δεν υπάρχει επαρκής αερισμός, από έλλειψη της προσοχής που όφειλαν από τις περιστάσεις και μπορούσαν να καταβάλουν λαμβανομένων υπόψη των προσωπικών περιστάσεων και ικανοτήτων τους δεν έλαβαν [οι κατ/voι] τα απαραίτητα κατά νόμο μέτρα για την ασφάλεια των εργαζομένων που εργάζονταν υπογείως και έδωσαν εντολή στον αλλοδαπό - υπήκοο Αλβανίας - ...... ,ηλικίας 32 ετών που εργαζόταν στην άνω τεχνική εταιρία με την ειδικότητα του οικοδόμου, να εκτελέσει την εργασία της στεγανοποίησης του φρεατίου υπό ακατάλληλες συνθήκες και ενώ υπήρχαν εντός του φρεατίου όμβρια ύδατα σε ύψος 60 εκατοστών γεγονός που επέφερε το θάνατο αυτού. Ειδικότερα είχε ανατεθεί στο θανόντα να εκτελέσει μαζί με τον συνάδελφό του ..... τις εργασίες στεγανοποίησης του παρακείμενου φρεατίου και στη συνέχεια μόλις ολοκλήρωσαν αυτή, δόθηκε εντολή στο δεύτερο από αυτούς να αποχωρήσει για να εκτελέσει άλλη εργασία και στο θανόντα να ολοκληρώσει μόνος του τις εργασίες αυτές εντός του επίδικου φρεατίου χωρίς να υπάρχει δεύτερο άτομο κατά την εκτέλεση της εργασίας στο στόμιo του φρεατίου για την επικοινωνία μεταξύ των θέσεων εργασίας, ενώ παράλληλα δεν υπήρχε σχέδιο υγιεινής και ασφάλειας αφού δεν υπήρχε φωτισμός στο κλιμακoστάσιo και στον πυθμένα του φρεατίου, δεν υπήρχε κατάλληλο μέσο ταχείας διαφυγής ή ανέλκυσης σε περίπτωση κινδύνου και κυρίως δεν υπήρχε σύστημα τεχνητού αερισμού ώστε να είναι δυνατή η είσοδος οξυγόνου και η απομάκρυνση διαχεόμενων ατμών από τα επικίνδυνα χρησιμοποιούμενα υλικά, με συνέπεια να συγκεντρωθούν ατμοί στον εργασιακό χώρο επικίνδυνοι, κατά τα προλεχθέντα, που δεν μπορούσαν να διαφύγουν και οι οποίοι σε συνδυασμό με τη μειωμένη περιεκτικότητα οξυγόνου προκάλεσαν την απώλεια των αισθήσεων του παθόντος την πτώση του και τον πνιγμό αυτού που οδήγησαν ως μόνη ενεργός αιτία στο θάνατο αυτού. Τα παραπάνω προκύπτουν από τις καταθέσεις των μαρτύρων σε συvδυασ΅ό ΅ε τηv έκθεση αυτοψίας και το πρόχειρο σχεδιάγρα΅΅α κάτοψης του αvτλιoστασίου που αvαγvώσθηκαv (ιδιαίτερα από τα εv λόγω έγγραφα που δεv προσβλήθηκαv ως πλαστά προκύπτει το βάθος του φρεατίου ώστε vα καθίσταται απορριπτέο ως αβάσι΅ο το αίτη΅α του συvηγόρου υπεράσπισης του κατ/νου για αvαβολή της δίκης προς διαπίστωση του εv λόγω θέ΅ατος). Ο ισχυρισ΅ός των κατηγορου΅έvων ότι δεv έδωσαν εvτολή vα γίνουν οι ως άvω εργασίες είναι και αυτός αβάσι΅ος και απορριπτέος αφού ακό΅η και αv αυτές έγιvαν [εργασίες] ΅ε τηv πρωτοβουλία του θαvόvτος, αυτοί (κατ/voι) έπρεπε vα ΅ερι΅vήσουv ώστε va ΅ηv επίκειται κίvδυvος σε κα΅ία περίπτωση για καvέvα εργαζό΅εvο. Εvόψει τωv αvωτέρω, οι κατηγορού΅εvοι πρέπει νa κηρυχθούv έvοχοι της πράξης που τους αποδίδεται ΅ε το κατηγορητήριo...". Με αυτά που εδέχθη η προσβαλλομένη απόφαση δεν περιέχει την κατά τα άνω ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, διότι ούτε στο σκεπτικό ούτε στο διατακτικό που αλληλοσυμπληρώνονται, αναφέρεται υπό ποία ιδιότητα ο κατηγορούμενος είχε την ευθύνη για το εκτελούμενο έργο, ως και αν στην συγκεκριμένη περίπτωση είχε τη δυνατότητα, ενόψει των προσωπικών ιδιοτήτων, των γνώσεων και ικανοτήτων του, λόγω του επαγγέλματός του να προβλέψει το αξιόποινο αποτέλεσμα του από πνιγμό θάνατο του παθόντος Και περαιτέρω, ενώ δέχεται ότι ο θάνατος του αλλοδαπού εργάτη οφείλεται σε αμελή συμπεριφορά του αναιρεσείοντος, συνισταμένη στην παράλειψη αυτού να λάβει τα παραπάνω αναφερόμενα μέτρα ασφαλείας που ήταν υπόχρεος να λάβει, εφόσον επρόκειτο για υπόγειο τεχνικό έργο, παρά ταύτα δεν εκτίθεται περαιτέρω η ιδιαίτερη προς τούτο νομική υποχρέωσή του, πολύ δε περισσότερο δεν προσδιορίζεται και δεν αιτιολογείται ο επιτακτικός κανόνας από τον οποίο πηγάζει η υποχρέωση αυτή.
Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτός, ως βάσιμος κατ' ουσίαν ο εκ του άρθρου 510 παρ. 1στοιχ.Δ' του ΚΠΔ λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο, όμως, θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εδίκασαν προηγουμένως (άρθρο 519 Κ.Π.Δ).


ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την υπ' αριθ. 186/2007 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και
Παραπέμπει την υπόθεση για νέα εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο συγκροτηθησόμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εδίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 22 Απριλίου 2008. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 29 Μαϊου 2008.


Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή