Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

Σύνδεσμος απόφασης



Court decision number 196 / 2008    (Ζ, Penal Cases)

Θέμα
Υπέρβαση εξουσίας, Τραπεζική επιταγή, Έγκληση.




Περίληψη:
Δικαιούχος της έγκλησης για έκδοση ακάλυπτης επιταγής δεν είναι μόνο ο τελευταίος κομιστής της επιταγής που δεν πληρώθηκε, αλλά και κάθε άλλος υπογραφέας που πλήρωσε την επιταγή ως εξ αναγωγής υπόχρεος και έγινε κομιστής της. Πότε υφίσταται υπέρβαση εξουσίας (θετική ή αρνητική). Αναιρείται η προσβαλλόμενη απόφαση με την οποία το Δικαστήριο κήρυξε απαράδεκτη την ποινική δίωξη για παράβαση του άρθρου 79 ν. 5960/1933, λόγω έλλειψης έγκλησης από τον τελευταίο κομιστή της επιταγής. Το Δικαστήριο υπερέβη αρνητικά την εξουσία του, με το να μη δεχθεί ως νομίμως υποβληθείσα την έγκληση της εγκαλούσας, η οποία κατέστη νόμιμη κομίστρια των ένδικων επιταγών από οπισθογράφηση.




ΑΡΙΘΜΟΣ 196/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Z’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Δημήτριο Κυριτσάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Μάμαλη, Θεοδώρα Γκοϊνη, Βασίλειο Κουρκάκη - Εισηγητή και Ελευθέριο Νικολόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 2 Μαϊου 2007, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Στέλιου Γκρόζου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την αίτηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, περί αναιρέσεως της 92034/2006 αποφάσεως του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Με κατηγορούμενο τον Χ1 που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Αγαπηνό. Με πολιτικώς ενάγουσα την Ανώνυμη Εταιρία με την επωνυμία "ΒΙΚΤΟΡΙ ΜΙΝΤΙΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ" και το διακριτικό τίτλο "VICTORY MEDIA S.A.", που εδρεύει στο Χολαργό Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, που στο ακροατήριο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Κρίτωνα Μεταξόπουλο.
Το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και ο αναιρεσείων Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ζητεί τώρα την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην με αριθμό και ημερομηνία 43/20-12-2006 έκθεση αναιρέσεως, η οποία συντάχθηκε ενώπιον της Γραμματέως του Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου Χαρίκλειας Αντωνοπούλου και καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 2034/2006.

Αφού άκουσε
Τον Αντεισαγγελέα, που ζήτησε να γίνει δεκτή η έκθεση αναίρεσης και τους πληρεξούσιους δικηγόρους των πιο πάνω διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 505 παρ. 2, 479 παρ. 2 και 473 παρ. 3 του ΚΠοινΔ, προκύπτει ότι ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου δικαιούται να ασκεί αναίρεση κατά οποιασδήποτε απόφασης, αθωωτικής ή καταδικαστικής ή εκείνης που παύει οριστικά την ποινική δίωξη ή την κηρύσσει παράδεκτη, για όλους τους προβλεπόμενους στο άρθρο 510 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα λόγους, μεταξύ των οποίων και η υπέρβαση εξουσίας, εντός προθεσμίας τριάντα ημερών από την καταχώρηση της απόφασης καθαρογραμμένης στο ειδικό βιβλίο του άνω άρθρου 473 παρ. 3 (Ολ. Α.Π. 6/2002) και όχι από τη δημοσίευσή της. Επομένως η υπό κρίση από 20-12-2006 αίτηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, με την οποία ζητείται η αναίρεση, για υπέρβαση εξουσίας, της 92034/2006 απόφασης του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, που κήρυξε απαράδεκτη την ποινική δίωξη κατά του κατηγορουμένου Χ1 για έκδοση ακάλυπτης επιταγής, και η οποία ασκήθηκε με δήλωση στο Γραμματέα του Αρείου Πάγου στις 20-12-2006 ενώ η προσβαλλόμενη απόφαση είχε καταχωρηθεί στο ειδικό βιβλίο του άρθρου 473 παρ. 3 ΚΠοινΔ στις 8-12-2006, είναι παραδεκτή.

ΙΙ. Κατά το άρθρο 79 παρ. 1 του ν. 5960/1933 "περί επιταγής", όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του ν.δ. 1325/1972, μετά και την προσθήκη παραγράφου 5 σε αυτό με το άρθρο 4 παρ. 1 περ. α του Ν. 2408/1996, εκείνος ο οποίος εκδίδει επιταγή που δεν πληρώθηκε από πληρωτή γιατί δεν είχε διαθέσιμα κεφάλαια κατά το χρόνο εκδόσεως της επιταγής ή της πληρωμής της, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και χρηματική ποινή τουλάχιστον δέκα χιλιάδων δραχμών. Η ποινική δίωξη ασκείται κατόπιν εγκλήσεως του κομιστή που δεν πληρώθηκε. Επίσης, με την παρ. 1 του άρθρου 22 του ν. 2721/1999 προστέθηκε εδάφιο στην πιο πάνω παρ. 5 κατά το οποίο για πράξης που προβλέπονται στις παρ. 1 και 2 του ίδιου άρθρου, για τις οποίες κατά τη δημοσίευση του παρόντος νόμου έχει ασκηθεί αυτεπαγγέλτως ποινική δίωξη, η διαδικασία συνεχίζεται αν εκείνος που δικαιούται σε έγκληση δηλώσει ότι επιθυμεί την ποινική δίωξη του κατηγορουμένου, σύμφωνα δε με την παρ. 2 εδ. α του πιο πάνω άρθρου 22, αν η προαναφερόμενη δήλωση του δικαιούμενου σε έγκληση, δεν υποβληθεί μέσα σε έξι μήνες από τη δημοσίευση του νόμου η ποινική δίωξη παύει οριστικά. Από τις διατάξεις αυτές σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 40-47 του ν. 5960/1933, συνάγεται ότι (και πριν ρυθμιστεί νομοθετικά το σχετικό ζήτημα με το άρθρο 15 παρ. 3 του νόμου 3472/2006 ΦΕΚ Α’ 135/4-7-2006), δικαιούχος της έγκλησης δεν είναι μόνο ο τελευταίος κομιστής της επιταγής που δεν πληρώθηκε όταν εμφανίστηκε η επιταγή στον πληρωτή, αλλά και κάθε άλλος υπογραφέας αυτής, που πλήρωσε την επιταγή ως εξ αναγωγής υπόχρεος και έγινε κομιστής αυτής, αφού αυτός τελικά υφίσταται τη ζημιά από τη μη πληρωμή της επιταγής, η δε ζημία του είναι απότοκος της παράνομης συμπεριφοράς του εκδότη και τελεί σε πρόσφορη αιτιώδη συνάφεια με αυτή. Τούτο δε, διότι το δικαίωμα αυτό του δικαιουμένου σε έγκληση προηγούμενου κομιστή δεν αποκρούεται από τις ανωτέρω διατάξεις, αφού σε αυτές δεν γίνεται αναφορά στο πρόσωπο του τελευταίου κομιστή της επιταγής ως δικαιούμενου αποκλειστικά σε υποβολή της, ούτε προκύπτει περαιτέρω από κανένα στοιχείο, ότι ο "κομιστής" της επιταγής στη διάταξη του άρθρου 79 παρ. 5 του ν. 5960/1933, όπως αυτή προστέθηκε με το άρθρο 4 παρ. 1 του ν. 2408/1966, χρησιμοποιείται μόνο υπό την έννοια του τελευταίου κομιστή (Ολομ. ΑΠ 23/2007 και 24/2007). Εξάλλου, υπέρβαση εξουσίας που συνιστά τον κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Η’ του ΚΠοινΔ λόγο αναιρέσεως υπάρχει με βάση τον γενικό ορισμό, όταν το δικαστήριο ασκεί δικαιοδοσία που δεν του δίνει ο νόμος. Στα πλαίσια αυτού του ορισμού γίνεται διάκριση της υπέρβασης σε θετική και αρνητική. Στην πρώτη περίπτωση το δικαστήριο αποφασίζει κάτι για το οποίο δεν έχει δικαιοδοσία, ενώ στη δεύτερη περίπτωση παραλείπει να αποφασίσει κάτι το οποίο υποχρεούται στα πλαίσια της δικαιοδοσίας του. Ετσι, σε περίπτωση υποβολής εγκλήσεως προς άσκηση ποινικής δίωξης για έκδοση ακάλυπτης επιταγής από δικαιούμενο σε αυτή (νόμιμο κομιστή) και με βάση αυτή κηρύξεως απαραδέκτου της ποινικής δίωξης κατά του κατηγορουμένου από το δικαστήριο για το καταγγελόμενο έγκλημα, ιδρύεται λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Η’ ΚΠοινΔ για αρνητική υπέρβαση εξουσίας. Για να κρίνει περί της βασιμότητας του λόγου τούτου της αναίρεσης, αν, δηλαδή υπήρχε έγκυρη έγκληση ο Αρειος Πάγος επισκοπεί την ένδικη επιταγή. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα πρακτικά της προσβαλλόμενης απόφασης, ο κατηγορούμενος Χ1 που ήταν απών κατά την εκδίκαση της υπόθεσης, αλλ’ εκπροσωπήθηκε στη δίκη από το συνήγορό του, προέβαλε δια του τελευταίου τον ισχυρισμό ότι η κατ’ αυτού ποινική δίωξη ασκήθηκε απαραδέκτως, διότι η εγκαλούσα ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "VICTORY MUSIC A.E." δεν ήταν τελευταίος εξ οπισθογραφήσεως κομιστής των ένδικων δύο επιταγών που εμφανίσθηκαν προς πληρωμή αλλά ο Ε1 , στον οποίο οι επιταγές αυτές είχαν μεταβιβαστεί από αυτήν (εγκαλούσα) με οπισθογράφηση. Το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών αποφάνθηκε επί του ισχυρισμού αυτού με την κήρυξη απαραδέκτου της κατά του κατηγορουμένου ποινικής δίωξης για παράβαση του άρθρου 79 του ν. 5960/1933, λόγω ελλείψεως έγκλησης από τον τελευταίο κομιστή των επιταγών. Ειδικότερα, το πιο πάνω Δικαστήριο, όπως προκύπτει από το αιτιολογικό σε συνδυασμό με το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, αφού δέχθηκε επί τελέσεως του εγκλήματος της έκδοσης ακάλυπτης τραπεζικής επιταγής δικαιούμενος να υποβάλει έγκληση είναι μόνο ο τελευταίος κομιστής της επιταγής που την εμφάνισε προς πληρωμή στην πληρώτρια τράπεζα και στη συνέχεια μετά από επισκόπηση των ένδικων επιταγών με αριθμούς .... και ..... ποσού 50.000 ευρώ καθεμία από τον κατηγορούμενο ότι τελευταίος κομιστής τούτων είναι ο Ε1 και όχι η υποβαλούσα την έγκληση πιο πάνω ανώνυμη εταιρία, κήρυξε, ακολούθως, απαράδεκτη την ποινική δίωξη κατά του κατηγορουμένου, για το έγκλημα της έκδοσης ακάλυπτης επιταγής λόγω μη υποβολής νόμιμης έγκλησης από τον τελευταίο κομιστή. Όπως προκύπτει από τα σώματα των ένδικων πιο πάνω επιταγών, παραδεκτά κατά τα ανωτέρω, επισκοπούμενων προς έλεγχο της βασιμότητας του λόγου αναιρέσεως, αυτές εκδόθηκαν από τον κατηγορούμενο, νόμιμο εκπρόσωπο της κοινοπραξίας με την επωνυμία "ISP Κοινοπραξία Διεθνείς Αθλητικές Εκδόσεις" σε διαταγή της εταιρίας IMAGΙNG A.E. Η τελευταία μεταβίβασε αυτές στην εταιρία με την επωνυμία "VICTORY MUSIC A.E." με οπισθογράφηση, όπως αυτό προκύπτει από την στην οπίσθια όψη αυτής ένδειξη και επ’ αυτής η υπογραφή του νομίμου εκπροσώπου αυτής. Η εμφάνιση των ένδικων επιταγών προς πληρωμή στην πληρώτρια τράπεζα έγινε δια του νομίμου εκπροσώπου της εγκαλούσας εταιρίας VICTORY MUSIC A.E. που ήταν τελευταία εξ οπισθογραφήσεως κομίστρια τούτων (επιταγών) Ε1 ο οποίος δεν ενεργούσε ατομικά αλλά αποκλειστικά και μόνο στο όνομα και για λογαριασμό της εν λόγω εταιρίας. Τόσο το ονοματεπώνυμο όσο και η υπογραφή του Ε1 τέθηκαν κάτω από την σφραγίδα της πιο πάνω εγκαλούσας εταιρίας, κατόπιν απαιτήσεως της ίδιας της πληρώτριας τράπεζας, η οποία, στην πράξη, θέτει πάντοτε ως διαδικαστική προϋπόθεση των εμφανιζομένων σ’ αυτή επιταγών, το φυσικό πρόσωπο το οποίο εμφανίζει την επιταγή να θέτει το όνομα και την υπογραφή του, προκειμένου (η Τράπεζα) να δύναται να βεβαιώσει την εκπροσώπηση της εταιρίας καθώς και τα στοιχεία του εμφανιζόμενου προσώπου. Κατόπιν αυτών η παραπάνω εταιρία VICTORY MUSIC A.E. (η οποία μετονομάσθηκε σε VICTORY MEDIA A.E. ως τελευταία εξ οπισθογραφήσεως κομίστρια των επιταγών, είχε δικαίωμα υποβολής έγκλησης κατά του κατηγορουμένου εκδότη των επιταγών και ως εκ τούτου η βάση της εγκλήσεως αυτής ασκηθείσα σε βάρος του κατηγορουμένου και ήδη αναιρεσείοντος ποινική δίωξη ήταν παραδεκτή. Συνακόλουθα, το Μονομελές Πλημμελειοδικείο, το οποίο με την προσβαλλόμενη απόφασή του κήρυξε απαράδεκτη την ποινική δίωξη κατά του κατηγορουμένου και ήδη αναιρεσείοντος για την παραπάνω αξιόποινη πράξη έκδοσης ακάλυπτης επιταγής, δεχόμενο ότι τελευταίος κομιστής των ένδικων επιταγών, ήταν ο ανωτέρω Ε1 και όχι η ως άνω εταιρία και συνεπώς απαράδεκτα ασκήθηκε από την τελευταία η από 1-8-2005 έγκλησή της κατά του κατηγορουμένου για την προαναφερόμενη αξιόποινη πράξη, υπερέβη αρνητικά την εξουσία του. Επομένως, ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Η’ του ΚΠοινΔ λόγος της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως είναι βάσιμος, γι’ αυτό κατά παραδοχή αυτού πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως (άρθρο 519 ΚΠοινΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την υπ’ αριθμ. 92034/2006 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Και
Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλο δικαστή εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Σεπτεμβρίου 2007. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 24 Ιανουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ