Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

<< Επιστροφή

Απόφαση 1164 / 2008    (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Θέμα
Αιτιολογίας επάρκεια, Νόμου εφαρμογή και ερμηνεία, Ανθρωποκτονία από αμέλεια, Σωματική βλάβη από αμέλεια.




Περίληψη:
Στοιχεία ανθρωποκτονίας και σωματικής βλάβης από αμέλεια. Πότε είναι αιτιολογημένη η καταδικαστική απόφαση. Ορθή και αιτιολογημένη καταδίκη για ανθρωποκτονία και σωματική βλάβη από αμέλεια του αναιρεσείοντος οδηγού ΙΧΕ αυτοκινήτου, ο οποίος επεχείρησε ανεπίτρεπτη αναστροφή προκειμένου να εισέλθει στο αντίθετο εκείνου που εκινείτο ρεύμα κυκλοφορίας της οδού και συγχρόνως προτού βεβαιωθεί ότι μπορούσε να κάνει την αναστροφή αυτή χωρίς κίνδυνο συγκρούσεως με τα κινούμενα στο αντίθετο ρεύμα οχήματα, με συνέπεια τη σύγκρουση με αντιθέτως κινούμενη δίκυκλη μοτοσικλέτα και το θανάσιμο τραυματισμό του οδηγού της και τη σωματική βλάβη της συνεπιβαίνουσας στη μοτοσικλέτα.





Αριθμός 1164/2008


ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ


Ζ' Ποινικό Τμήμα


Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μιχαήλ Δέτση, Αντιπρόεδρο, Θεοδώρα Γκοϊνη - Εισηγήτρια, Βασίλειο Κουρκάκη, Βιολέτα Κυτέα και Ελευθέριο Μάλλιο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 24 Οκτωβρίου 2007, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γεωργίου Βλάσση (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χρήστου Πήτα, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ1, που παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Αλφαντάκη, περί αναιρέσεως της 954/2007 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Με πολιτικώς ενάγοντα τον Ψ1, που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γιάννη Κάππο. Το Τριμελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 7.3.2007 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 455/2007.
Αφού άκουσε Τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Κατά τις διατάξεις των άρθρων 302 παρ. 1 ΠΚ "όποιος επιφέρει από αμέλεια το θάνατο άλλου, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών" και 314 παρ. 1 εδ. α' ΠΚ "όποιος από αμέλεια προκαλεί σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας άλλου τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών ετών", κατά δε τη διάταξη του άρθρου 28 ΠΚ "από αμέλεια πράττει όποιος από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει είτε δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν". Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει ότι για τη θεμελίωση των εγκλημάτων της ανθρωποκτονίας και της σωματικής βλάβης από αμέλεια απαιτείται α) να μην καταβλήθηκε από το δράστη η επιβαλλόμενη κατ' αντικειμενική κρίση προσοχή, την οποία κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος οφείλει να καταβάλλει υπό τις ίδιες πραγματικές περιστάσεις, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές και την κοινή, κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, πείρα και λογική, β) να μπορούσε ο δράστης, σύμφωνα με τις προσωπικές του περιστάσεις, ιδιότητες, γνώσεις και ικανότητες και ιδίως εξ αιτίας της υπηρεσίας ή του επαγγέλματός του, να προβλέψει και αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, το οποίο από έλλειψη της προαναφερόμενης προσοχής είτε δεν προέβλεψε, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστευε όμως ότι δεν θα επερχόταν και γ) να υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της ενέργειας ή παραλείψεως του δράστη και του αποτελέσματος που επήλθε. Όταν τα ανωτέρω εγκλήματα είναι απότοκα συνδρομής αμέλειας πολλών προσώπων, το καθένα από αυτά κρίνεται και ευθύνεται αυτοτελώς και ανεξαρτήτως των άλλων, κατά το λόγο της αμέλειας που αυτό επέδειξε, και, πάντως, εφόσον το επελθόν αποτέλεσμα τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο προς αυτή. Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠοινΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠοινΔ λόγο αναιρέσεως, όταν αναφέρονται σ' αυτήν, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις, τα προκύψαντα από την αποδεικτική διαδικασία πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη. Για την πληρότητα, επομένως, της αιτιολογίας καταδικαστικής για ανθρωποκτονία ή σωματική βλάβη από αμέλεια αποφάσεως, δεν είναι αναγκαίο να αναφέρονται σ' αυτήν, εκτός από τα ανωτέρω, άλλα περαιτέρω στοιχεία. Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή ή αλληλοσυμπλήρωση του σκεπτικού με το διατακτικό της αποφάσεως. Περαιτέρω, λόγο αναιρέσεως της αποφάσεως αποτελεί, κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' ΚΠοινΔ, και η εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διατάξεως. Εσφαλμένη ερμηνεία τέτοιας διατάξεως υπάρχει όταν το δικαστήριο αποδίδει σ' αυτήν διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει, εσφαλμένη δε εφαρμογή συντρέχει όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν έκανε σωστή υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών, που δέχθηκε ως αποδεδειγμένα, στη διάταξη που εφήρμοσε, αλλά και όταν η παραβίαση γίνεται εκ πλαγίου, πράγμα που συμβαίνει όταν στο πόρισμα της αποφάσεως, που περιλαμβάνεται στο συνδυασμό αιτιολογικού και διατακτικού και ανάγεται στα στοιχεία και την ταυτότητα του εγκλήματος, για το οποίο πρόκειται, έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής εφαρμογής του νόμου, οπότε η απόφαση στερείται νόμιμης βάσεως.
Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη 957/2007 απόφαση, το Τριμελές Εφετείο Αθηνών που την εξέδωσε, σε δεύτερο βαθμό, μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση των αποδεικτικών μέσων που προσδιορίζει κατά το είδος τους, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικώς περί τα πράγματα κρίση του, ότι αποδείχθηκαν τα εξής: "Στις 23-8-2003 και περί ώρα 15.30', ο Γ1, ετών 17 τότε, οδηγώντας την υπ' αριθμ. ..... Ι.Χ.Ε. δίκυκλη μοτ/τα, εργοστασίου ...., 998 κυβικών εκατοστών, χωρίς να έχει άδεια ικανότητας οδηγήσεως αυτής, εκινείτο επί της λεωφόρου.... στα ..... - Αττικής με κατεύθυνση προς ....., κοντά στο ύψος του οικοδομικού αριθμού 6 αυτής. Στη μοτ/τα είχε ως συνεπιβάτιδα την Ζ1. Την ίδια ώρα ο κατηγορούμενος, ετών 27 τότε, οδηγώντας το υπ' αριθμ. ....... Ι.Χ.Ε αυτοκίνητο, το οποίο είχε προηγουμένως σταθμεύσει προσωρινά επί του πεζοδρομίου της αντίθετης κατεύθυνσης της λεωφόρου ..... προς ....., κοντά στο ύψος του ιδίου οικοδομικού αριθμού, επεχείρησε αναστροφή, προκειμένου να εισέλθει στην κατεύθυνση της λεωφόρου .... προς ....... Τη στιγμή που το εμπρός μέρος του αυτοκινήτου του είχε εισέλθει στην κατεύθυνση της λεωφόρου ...... προς ..... κατέφθασε ο Γ1 με τη μοτοσυκλέτα και τα δύο οχήματα συγκρούσθηκαν, με αποτέλεσμα να τραυματισθεί θανάσιμα η συνεπιβάτης της μοτοσυκλέτας Ζ1, ετών 18 τότε, η οποία και απεβίωσε εξ αιτίας του τραυματισμού της αυτού και να τραυματισθεί βαρύτατα ο Γ1, υποστάς ρήξη του δεξιού νεφρού, κάταγμα αριστερού αντιβραχίου, εξάρθρημα του δεξιού ώμου, αιμοπνευμονοθώρακα δεξιά, κάταγμα δεξιών λαγόνων και πολλαπλά θλαστικά τραύματα. Ειδικότερα, συγκρούσθηκε το εμπρόσθιο μέρος της μοτ/τας με το εμπρός μέρος της δεξιάς πλευράς του αυτοκινήτου στο ύψος του δεξιού τροχού. Μετά τη σύγκρουση η μοτ/τα εκτροχιάσθηκε προς τα δεξιά και αφού προσέκρουσε στο υπ' αριθμ. ....... Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο, που ήταν σταθμευμένο στο πεζοδρόμιο της δεξιάς πλευράς της κατεύθυνσης της λεωφόρου .... προς ...., στη συνέχεια προσέκρουσε σε ξύλινη περίφραξη και σε είδη έκθεσης εξοχής (τραπέζια και καρέκλες) του επί της λεωφόρου ...... 6 καταστήματος, η παραπάνω δε συνεπιβάτης της μοτ/τας εκτινάχθηκε και επέπεσε στο υπ' αριθμ...... Ι.Χ.Ε., που ήταν επίσης σταθμευμένο επί του πεζοδρομίου μπροστά από το προηγούμενο αυτοκίνητο.
Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι, κατά το χρόνο του ατυχήματος, ο Γ1 βρισκόταν υπό την επίδραση ναρκωτικών ουσιών, καθόσον από την τοξικολογική εξέταση, που έγινε στο αίμα που λήφθηκε από αυτόν, ανιχνεύθηκε η παρουσία συστατικών καννάβεως και κοκαΐνης. Επίσης αποδείχθηκε ότι στο παραπάνω σημείο, που έγινε η σύγκρουση των δύο οχημάτων, η λεωφόρος ..... ήταν ευθεία, είχε πλάτος οδοστρώματος 8,5 μέτρα και ήταν διπλής κατευθύνσεως, χωριζόταν δε στη μέση με διπλή συνεχόμενη διαχωριστική γραμμή. Κατά το χρόνο του ατυχήματος ήταν ημέρα και η κυκλοφορία οχημάτων μικρή. Η ταχύτητα με την οποία εκινείτο ο κατηγορούμενος ήταν μικρή. Αντίθετα, η ταχύτητα με την οποία εκινείτο ο Γ1 δεν διαπιστώθηκε. Από τα αποτελέσματα όμως της συγκρούσεως, όπως αυτά αναφέρθηκαν παραπάνω και όπως εξεικονίζονται στις φωτογραφίες που προσκομίσθηκαν στο Δικαστήριο και επισκοπήθηκαν, συνάγεται ότι αυτή ήταν πολύ μεγαλύτερη από την επιτρεπόμενη στο σημείο εκείνο ταχύτητα των 50 χ/ω. ’λλα στοιχεία σχετικά με τον θανάσιμο τραυματισμό της Ζ1 και τον τραυματισμό του Γ1 δεν αποδείχθηκαν. Όλα τα παραπάνω στοιχεία αποδείχθηκαν κατά τρόπο που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση από τα αποδεικτικά στοιχεία που αναφέρθηκαν, και ........... Από όλα αυτά που αποδείχθηκαν, το Δικαστήριο κρίνει, ότι τόσο ο θανάσιμος τραυματισμός της Ζ1, όσο και ο τραυματισμός του Γ1 οφείλεται και σε αμέλεια του κατηγορουμένου, γιατί αυτός δεν κατέβαλε την προσοχή, την οποία όφειλε από τις περιστάσεις, ως μέσος συνετός οδηγός να καταβάλει, αλλά και μπορούσε αυτός, ενόψει των ικανοτήτων του, της εμπειρίας του και των γνώσεων του, να καταβάλει, ώστε να παρεμποδίσει την επέλευση του αποτελέσματος αυτού, το οποίο δεν προέβλεψε μεν ως δυνατό, μπορούσε όμως να το προβλέψει. Ειδικότερα αυτός όφειλε και μπορούσε να αποφύγει κατ' αρχάς να επιχειρήσει αναστροφή πορείας στο σημείο εκείνο της οδού, γιατί αυτό δεν επιτρέπεται από τον Κ.Ο.Κ. Περαιτέρω όφειλε, αφού αποφάσισε να επιχειρήσει αναστροφή της πορείας του, να κινηθεί με πολύ μεγάλη προσοχή και να μην εισέλθει στην αντίθετη κατεύθυνση της λεωφόρου ...., προτού βεβαιωθεί προηγουμένως απολύτως ότι μπορούσε να το κάνει, χωρίς να δημιουργήσει κίνδυνο συγκρούσεως με τα οχήματα τα κινούμενα στην αντίθετη κατεύθυνση λεωφόρου ....., στην οποία ήθελε να εισέλθει........... γι' αυτό και πρέπει να κηρυχθεί ένοχος". Ακολούθως, το δικάσαν Τριμελές Εφετείο κήρυξε ένοχο τον αναιρεσείοντα - κατηγορούμενο ανθρωποκτονίας από αμέλεια και σωματικής βλάβης από αμέλεια και του επέβαλε συνολική ποινή φυλακίσεως είκοσι τεσσάρων (24) μηνών, την εκτέλεση της οποίας ανέστειλε για τρία έτη.
Με τις παραδοχές αυτές το Τριμελές Εφετείο Αθηνών διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφαση του την ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, που επιβάλλεται από το Σύνταγμα (άρθρο 93 παρ. 3) και τον ΚΠοινΔ (άρθρο 139), αφού εκθέτει σ' αυτήν, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά που αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση της αξιόποινης πράξεως για την οποία κηρύχθηκε ένοχος ο κατηγορούμενος, τα αποδεικτικά μέσα από τα οποία συνήγαγε τα περιστατικά αυτά και τους συλλογισμούς, με βάση τους οποίους έκανε την υπαγωγή τους στις ανωτέρω ουσιαστικές ποινικές διατάξεις των άρθρων 28, 314 παρ. 1 και 302 ΠΚ, τις οποίες ορθώς ερμήνευσε και εφήρμοσε και δεν παραβίασε, ευθέως ή εκ πλαγίου, με ελλιπείς ή αντιφατικές παραδοχές στο πόρισμά της, ούτε με οποιοδήποτε άλλο τρόπο. Ειδικότερα, το Εφετείο, με τις ως άνω ουσιαστικές παραδοχές του, εκθέτει στην προσβαλλόμενη απόφαση, κατά τρόπο σαφή και συγκεκριμένο, τα κατά νόμον αναγκαία πραγματικά περιστατικά που συνιστούν την αμελή συμπεριφορά του αναιρεσείοντος, προσδιορίζει λεπτομερώς το επελθόν αξιόποινο αποτέλεσμα και αιτιολογεί τον μεταξύ της αμελούς συμπεριφοράς και του αξιοποίνου αποτελέσματος αιτιώδη σύνδεσμο. Οι ειδικότερες αντίθετες αιτιάσεις του αναιρεσείοντος είναι αβάσιμες, καθόσον α) με την παραδεκτή συμπλήρωση του σκεπτικού της προσβαλλόμενης αποφάσεως από το διατακτικό της, όπου ρητώς αναφέρεται ότι ο κατηγορούμενος επέφερε κατά την οδήγηση του οχήματός του το θάνατο της Ζ1 και προξένησε σωματική κάκωση και βλάβη της υγείας του Γ1 "χωρίς να προβλέψει το αξιόποινο αποτέλεσμα που παράχθηκε από την πράξη του", προσδιορίζεται σαφώς το είδος της αμέλειας του αναιρεσείοντος ως μη συνειδητής, η δε παραδοχή στο σκεπτικό της αποφάσεως ότι ο κατηγορούμενος "δεν προέβλεψε μεν το αποτέλεσμα αυτό ως δυνατό, μπορούσε όμως να το προβλέψει" δεν δημιουργεί ασάφεια διότι δεν εμπεριέχει στοιχεία συνειδητής αμέλειας, β) με τη ρητή παραδοχή στο σκεπτικό ότι το συμβάν "οφείλεται και σε αμέλεια του κατηγορουμένου", δέχεται σαφώς το Εφετείο ότι συνέτρεξε και αμέλεια του οδηγού της μοτοσυκλέτας, μολονότι ούτε αυτό ήταν αναγκαίο, για την πληρότητα της αιτιολογίας της αποφάσεως, ούτε ο προσδιορισμός του βαθμού της εν λόγω συνυπαιτιότητας, διότι αυτή δεν αποκλείει την ευθύνη του αναιρεσείοντος, γ) σαφώς, επίσης, γίνεται δεκτό στο σκεπτικό ότι η σύγκρουση των οχημάτων έγινε ενώ το εμπρόσθιο μέρος του αυτοκινήτου του αναιρεσείοντος είχε εισέλθει στο προς ..... ρεύμα κυκλοφορίας της λεωφόρου ......., όπου εκινείτο η μοτοσυκλέτα, παραδοχή από την οποία εξυπακούεται ότι το εμπρόσθιο μέρος του αυτοκινήτου είχε περάσει τη διπλή διαχωριστική γραμμή του οδοστρώματος και δ) δεν ήταν αναγκαίο να περιληφθούν στο σκεπτικό, για τον προσδιορισμό των συνθηκών του συμβάντος και εντεύθεν για την πληρότητα της αιτιολογίας της αποφάσεως, ούτε σε πόσο μήκος είχε γίνει η υπέρβαση της διπλής διαχωριστικής γραμμής, ούτε το πλάτος του απομένοντος ελεύθερου τμήματος του ρεύματος πορείας της μοτοσυκλέτας, ούτε η δυνατότητα ελιγμού του οδηγού της, ενώ οι αντίθετοι επί της ουσίας ισχυρισμοί του αναιρεσείοντος πλήττουν την περί τα πράγματα ανέλεγκτη αναιρετικώς κρίση του δικαστηρίου. Επομένως, είναι αβάσιμοι και πρέπει να απορριφθούν οι εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' και Ε' ΚΠοινΔ λόγοι της αιτήσεως, συνακολούθως δε να απορριφθεί κατ' ουσίαν η ένδικη αίτηση και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (άρθρ.583 παρ.1 ΚΠολΔ) καθώς και στη δικαστική δαπάνη του παρισταμένου πολιτικώς ενάγοντος (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).


ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 7 Μαρτίου 2007 αίτηση του X1, περί αναιρέσεως της 954/2007 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών. Και
Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα, εκ διακοσίων είκοσι (220) ευρώ και στη δικαστική δαπάνη του παρισταμένου πολιτικώς ενάγοντος, εκ πεντακοσίων (500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Μαρτίου 2008. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 30 Απριλίου 2008.



Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή