Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

Σύνδεσμος απόφασης



Court decision number 1749 / 2008    (Ζ, Penal Cases)

Θέμα
Έγγραφα, Ελαφρυντικές περιστάσεις, Υπέρβαση εξουσίας, Ποινή, Ναρκωτικά, Αναίρεση μερική, Κατηγορίας μεταβολή, Κατηγορούμενος.




Περίληψη:
Έγγραφο που δεν αναγνώσθηκε δεν πρέπει να ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο για το σχηματισμό της κρίσης του για την ενοχή του κατηγορουμένου ή για την επιβλητέα ποινή, διαφορετικά δημιουργείται απόλυτη ακυρότητα, η οποία δημιουργείται εκ του άρθρου 510 § 1 στοιχ. Α΄ ΚΠΔ λόγο αναιρέσεως. Αντιθέτως δεν ιδρύεται ο ως άνω λόγος αναιρέσεως εάν το έγγραφο που δεν αναγνώσθηκε και λήφθηκε υπόψη του, δεν στήριξε την κρίση του Δικαστηρίου για την ενοχή του κατηγορουμένου αλλά αναφέρθηκε στην προσβαλλόμενη απόφαση αφηγηματικά. Απορρίπτεται σχετικός αναιρετικός λόγος γιατί στην αιτιολογία της προσβαλλομένης απόφασης αναφέρθηκε διηγηματικά απόφαση του Νομάρχη, που συνιστά ατομική διοικητική πράξη. Δεν υπάρχει ανεπίτρεπτη μεταβολή της κατηγορίας από το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος καταδικάστηκε πρωτοδίκως για παράνομη κατοχή ναρκωτικών κατά συναυτουργία, για την οποία και ασκήθηκε η ποινική δίωξη. Στο Εφετείο καταδικάσθηκε για την ίδια ως άνω πράξη ως μόνος αυτουργός. Απορρίπτεται ο σχετικός λόγος αναιρέσεως για απόλυτη ακυρότητα από το άρθρο 510 § 1 στοιχ. Α΄ ΚΠΔ σε συνδυασμό προς άρθρο 171 § 1 εδ. β΄ ΚΠΔ. Χειροτέρευση της θέσης του εκκαλούντος - κατηγορουμένου ιδρύεται εκ του άρθρου 510 § 1 στοιχ. Η΄ ΚΠΔ (υπέρβαση εξουσίας). Τέτοιος λόγος ιδρύεται αν το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο δέχθηκε υπέρ του εκκαλούντος-κατηγορουμένου τη συνδρομή της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 § 2 εδ. β΄ ΠΚ, το δε Εφετείο παρέλειψε να δεχθεί το ίδιο ελαφρυντικό. Αναιρείται εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση με την ως άνω αιτία.





Αριθμός 1749/2008


ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ


Ζ' Ποινικό Τμήμα


Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γρηγόριο Μάμαλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Μιχαήλ Δέτση), ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως, Θεοδώρα Γκοΐνη, Αναστάσιο Λιανό (ορισθέντα με την υπ' αριθ. 44/2008 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Ελευθέριο Μάλλιο και Αντώνιο Αθηναίο (ορισθέντα με την υπ' αριθ. 87/2008 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου) - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 21 Μαΐου 2008, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Στέλιου Γκρόζου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ1, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Καρρά, περί αναιρέσεως της 3763/2007 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών. Το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 12.6.2007 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1199/2007.
Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει εν μέρει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Επειδή, από το συνδυασμό των άρθρων 399, 331, 333, 964 παρ. 1 και 369 ΚΠοινΔ, προκύπτει ότι η λήψη υπόψη και συνεκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας, ως αποδεικτικού μέσου, προς σχηματισμό της κρίσης του για την ενοχή ή αθωότητα του κατηγορουμένου ή για την επιβλητέα ποινή, εγγράφου που δεν αναγνώσθηκε κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο, συνιστά απόλυτη ακυρότητα και ιδρύει τον προβλεπόμενο από το άρθρο 510 παρ. 1, στοιχ. Α του ιδίου Κώδικα λόγο αναίρεσης, διότι έτσι παραβιάζεται η άσκηση του κατά το άρθρο 358 του ιδίου Κώδικα παρεχομένου στον κατηγορούμενο δικαιώματος να προβαίνει σε δηλώσεις, εξηγήσεις και παρατηρήσεις σχετικά με το αποδεικτικό αυτό μέσο. Αντίθετα, δεν ιδρύεται ο ως άνω λόγος αναίρεσης, εάν το δικαστήριο της ουσίας δεν στήριξε την κρίση του, για την ενοχή ή αθωότητα του κατηγορουμένου σε έγγραφο που αναφέρει στην αιτιολογία του, χωρίς αυτό να αναγνωσθεί, απλώς διηγηματικώς. Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση ότι έλαβε υπόψη της, για το σχηματισμό της κρίσης της, περί της ενοχής του, για το αδίκημα της παράνομης κατοχής εκρηκτικών υλών, έγγραφο, που δεν αναγνώσθηκε κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο, και συγκεκριμένα την υπ' αριθ. Φ26.6. και Φ29.4α/2551/13.12.1995 απόφαση του Νομάρχη Ανατολικής Αττικής. Πλην όμως, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης, και ειδικότερα στο τμήμα αυτής που διαλαμβάνει την αιτιολογία για την ενοχή του αναιρεσείοντος, η ανωτέρω απόφαση του Νομάρχη Ανατολικής Αττικής, η οποία πράγματι δεν προκύπτει από τα πρακτικά της προσβαλλομένης απόφασης, ότι αναγνώσθηκε, δεν λήφθηκε υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας, για το σχηματισμό της κρίσης του, για την ενοχή του αναιρεσείοντος, αλλά, όπως διηγηματικώς αναφέρεται σ' αυτή (προσβαλλομένη) σε σχέση με τη λειτουργία του λατομείου της εταιρείας που εκπροσωπούσε αυτός (αναιρεσείων).
Συνεπώς, πρέπει να απορριφθεί ο ανωτέρω λόγος, ως αβάσιμος.
Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 27 επ., 43, 49, σε συνδυασμό προς αυτές των άρθρων 57 επ., 246 επ., 250 και 321 ΚΠοινΔ, συνάγεται ότι το δικαστήριο μπορεί να αποφαίνεται μόνο για την πράξη, για την οποία ασκήθηκε από τον Εισαγγελέα ποινική δίωξη, όχι δε και για κάποια άλλη, έστω και συναφή, αλλιώς παράγεται απόλυτη ακυρότητα κατά το άρθρο 171 παρ. 1 περ. β ΚΠοινΔ, λόγω ανεπίτρεπτης μεταβολής της κατηγορίας, η οποία υπάρχει και όταν η πράξη για την οποία διώχθηκε και παραπέμφθηκε στο ακροατήριο ο κατηγορούμενος, είναι διαφορετική κατά τόπο, χρόνο και λοιπές ιστορικές περιστάσεις τέλεσης, από εκείνη για την οποία καταδικάσθηκε αυτός. Τέτοια όμως ανεπίτρεπτη μεταβολή της κατηγορίας δεν υπάρχει όταν το δικαστήριο προσδιορίζει ακριβέστερα, σύμφωνα με τα πορίσματα της ακροαματικής διαδικασίας, τα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν τον τρόπο τέλεσης της πράξης. Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων με το δεύτερο λόγο της αίτησής του, πλήττει την προσβαλλομένη απόφαση, για απόλυτη ακυρότητα, κατά το άρθρο 171 παρ. 1 εδ. β' ΚΠοινΔ, που ιδρύει το λόγο αναίρεσης του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Α και συγκεκριμένα για το ότι καταδικάσθηκε για άλλη πράξη απ' αυτή για την οποία ασκήθηκε κατ' αυτού ποινική δίωξη και ειδικότερα .......... με το υπ' αριθ. ΕΓ 159-04/12/26.4.2003 κλητήριο θέσπισμα του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Αθηνών ασκήθηκε κατ' αυτού ποινική δίωξη και παραπέμφθηκε να δικασθεί για παράνομη κατοχή εκρηκτικών υλών κατά συναυτουργία, με την προσβαλλομένη απόφαση, καταδικάσθηκε για την ίδια ως άνω πράξη, αλλά ως μόνος αυτουργός. Πλην όμως, όπως προκύπτει από την επισκόπηση του ως άνω κλητηρίου θεσπίσματος, που γίνεται παραδεκτώς για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, ασκήθηκε κατά του αναιρεσείοντος και παραπέμφθηκε αυτός να δικασθεί στο ακροατήριο του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, για παράνομη κατοχή εκρηκτικών υλών, που τελέσθηκε κατά συναυτουργία και η οποία συνίσταται στο ότι "την 29.5.2003, ενεργώντας με πρόθεση από κοινού κατείχε άνευ αδείας της αστυνομικής αρχής του τόπου της κατοικίας του εκρηκτικές ύλες, ήτοι στερεά ή υγρά σώματα, τα οποία από οποιαδήποτε αιτία υφίστανται χημική μεταβολή και μετατρέπονται σε αέριες μάζες με συνθήκες υψηλών θερμοκρασιών και πιέσεων με βλητικά ή ρηκτικά αποτελέσματα και συγκεκριμένα, υπό την ιδιότητά του, ως νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρεία με την επωνυμία "ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΕΒΕ", ενεργώντας από κοινού, ήτοι κατόπιν συναπόφασης με τους ...., ....., ......, .... και ..... κατείχε άνευ της προειρημένης αδείας εκτός του χώρου του ευρισκομένου στη θέση ".... - ....." λατομείου της ανωτέρω εταιρείας εκρηκτικές ύλες και ειδικότερα: α) δώδεκα (12) σάκκους εκρηκτικού υλικού ΑΝFΟ της ..... συνολικού βάρους 290 κιλών, β) εκατόν τριάντα επτά (137) φύσιγγες εκρηκτικού υλικού ζελατοδυναμίτιδας POWER GELL, MAGNUM 365 ORIKA, συνολικού βάρους 41 κιλών, επτά (7) φύσιγγες εκρηκτικού υλικού ζελατοδυναμίτιδας POWER GELL MAGNUM 365 ORIKA συνολικού βάρους 21 κιλών και δ) ένα (1) καρούλι 200 μέτρων ακαριαίας θρυαλίδος". Για την ίδια ακριβώς πράξη, που τελέσθηκε κατά συναυτουργία, καταδικάσθηκε με την υπ' αριθ. 25861/2006 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Μετά από άσκηση έφεσης εκδόθηκε η προσβαλλομένη (υπ' αριθ. 3763/2007) απόφαση του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών, με την οποία ο αναιρεσείων καταδικάσθηκε επίσης για την ίδια ακριβώς πράξη κατά τόπο, χρόνο και λοιπές ιστορικές περιστάσεις, όχι όμως τελεσθείσα κατά συναυτουργία. Η απάλλειψη όμως από την προσβαλλομένη απόφαση του περιστατικού της κατά συναυτουργία τέλεσης της πράξης εκ μέρους του αναιρεσείοντος κατηγορουμένου, δεν μεταβάλει την ταυτότητά της, αλλ' απλώς προσδιορίζει ακριβέστερα τον τρόπο τέλεσής της, με αποτέλεσμα να μην επέρχεται ανεπίτρεπτη μεταβολή της κατηγορίας. Άλλωστε η ανωτέρω αιτίαση του αναιρεσείοντος προβάλλεται και αλυσιτελώς, ενόψει του ότι δεν ασκεί έννομη επιρροή ο ειδικότερος αυτός προσδιορισμός, αφού ο συναυτουργός και ο αυτουργός έχουν την ιδία κοινή μεταχείριση. Με τα δεδομένα αυτά πρέπει να απορριφθεί και ο λόγος αυτός της αίτησης αναίρεσης, ως αβάσιμος.
Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 470 εδ. α ΚΠοινΔ, στην περίπτωση που ασκήθηκε ένδικο μέσο εναντίον καταδικαστικής απόφασης από εκείνον που καταδικάσθηκε ή υπέρ αυτού, δεν μπορεί να χειροτερεύσει η θέση του, ούτε να ανακληθούν τα ευεργετήματα που δόθηκαν με την απόφαση που προσβάλλεται. Από τη διάταξη αυτή, η παράβαση της οποίας συνιστά υπέρβαση εξουσίας και ιδρύει τον προβλεπόμενο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Η ΚΠοινΔ λόγο αναίρεσης, προκύπτει ότι χειροτερεύει η θέση του κατηγορουμένου και όταν το δευτεροβάθμιο δικαστήριο που κρίνει επί ενδίκου μέσου που άσκησε ο ίδιος ή ασκήθηκε υπέρ αυτού, δεν αναγνώρισε ότι στο πρόσωπο του κατηγορουμένου συντρέχει ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ. 2 ΠΚ, την οποία αναγνώρισε το πρωτοβάθμιο δικαστήριο και η οποία ελαφρυντική περίσταση συνιστά λόγο μείωσης της ποινής κατά το μέτρο του άρθρου 83 ΠΚ, έστω και αν το δευτεροβάθμιο δικαστήριο του επέβαλε την ίδια ή ακόμη και μικρότερη ποινή, από εκείνη που επιβλήθηκε πρωτοδίκως. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της πρωτόδικης και της προσβαλλομένης απόφασης, η οποία γίνεται παραδεκτώς, για τον αναιρετικό έλεγχο, το μεν πρωτοβάθμιο δικαστήριο (Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών), αναγνώρισε ότι συντρέχει στο πρόσωπο του αναιρεσείοντος κατηγορουμένου η ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ. 2 περ. β ΠΚ, ότι δηλαδή ωθήθηκε αυτός στην πράξη του από αίτια μη ταπεινά, ενώ το δευτεροβάθμιο δικαστήριο (Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Αθηνών) που εξέδωσε την προσβαλλομένη απόφαση, τον κήρυξε ένοχο, χωρίς να δεχθεί την ως άνω ελαφρυντική περίσταση. Έτσι όμως το δευτεροβάθμιο δικαστήριο υπερέβη αρνητικά την εξουσία του, έστω και αν τελικά επέβαλε στον ανωτέρω αναιρεσείοντα κατηγορούμενο μικρότερη ποινή, από εκείνη που είχε επιβάλει το πρωτοβάθμιο. Με τα δεδομένα αυτά πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο τελευταίος λόγος της κρινομένης αίτησης αναίρεσης που αναφέρεται στην ανωτέρω πλημμέλεια, (αρνητική υπέρβαση εξουσίας), και στηρίζεται στο άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Η ΚΠοινΔ, και να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλομένη απόφαση κατά τη διάταξή της αυτή, αλλά και ως προς αυτή που αφορά την επιμέτρηση της ποινής και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση, ως προς τα ανωτέρω ζητήματα, στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί όμως από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως, εφόσον είναι εφικτή η συγκρότησή του (άρθρο 519 ΚΠοινΔ), προκειμένου να αναγνωρισθεί υπέρ του αναιρεσείοντος η ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ. 2 περ.β ΠΚ και να λάβει χώρα νέα επιμέτρηση της ποινής που επιβλήθηκε σ' αυτόν, και να απορριφθεί κατά τα λοιπά η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης.


ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί εν μέρει την υπ' αριθ. 3763/2007 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών, κατά τη διάταξή της, ως προς την συνδρομή στο πρόσωπο του αναιρεσείοντος της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 παρ. 2 β ΠΚ και ως προς αυτή (διάταξή της) περί της ποινής.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο πιο πάνω μέρος για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί όμως από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως. Και
Απορρίπτει κατά τα λοιπά την αίτηση αναίρεσης κατά της ανωτέρω αποφάσεως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 11 Ιουνίου 2008. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 4 Ιουλίου 2008.


Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ