Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

Σύνδεσμος απόφασης


<< Επιστροφή

Απόφαση 722 / 2009    (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Θέμα
Αιτιολογίας ανεπάρκεια, Σωματική βλάβη από αμέλεια.




Περίληψη:
Σωματική βλάβη από αμέλεια. Αναίρεση για ανεπαρκή αιτιολογία.




ΑΡΙΘΜΟΣ 722/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

E' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Κωνσταντίνο Κούκλη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Βασίλειο Λυκούδη, Ελευθέριο Νικολόπουλο - Εισηγητή, Αναστάσιο Λιανό και Βιολέττα Κυτέα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 6 Φεβρουαρίου 2009, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ευτέρπης Κουτζαμάνη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευδοκίας Φραγκίδη, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ, κατοίκου ....., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Ηρειώτη, περί αναιρέσεως της 3360/2008 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Με πολιτικώς ενάγοντα τον Ψ, κάτοικο ....., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αντώνιο Πεπελάση.
Το Τριμελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 8 Δεκεμβρίου 2008 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 2020/2008.

Αφού άκουσε Τους πληρεξούσιους δικηγόρους των ως άνω διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.- Κατά το άρθρο 314 παρ.1 εδάφ. α' του Π.Κ. "όποιος από αμέλεια προκαλεί σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας άλλου τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών ετών". Από το συνδυασμό της διάταξης αυτής με εκείνη του άρθρου 28 του ΠΚ, κατά την οποία "από αμέλεια πράττει όποιος, από έλλειψη της προσοχής, την οποίαν όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, είτε δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα το οποίο προκάλεσε η πράξη του, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν", προκύπτει ότι, για τη θεμελίωση της σωματικής βλάβης από αμέλεια, απαιτείται να διαπιστωθεί, αφενός, ότι ο δράστης δεν κατέβαλε την απαιτούμενη, κατ' αντικειμενική κρίση, προσοχή, την οποία οφείλει να καταβάλει κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος, κάτω από τις ίδιες πραγματικές καταστάσεις, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές, την κοινή πείρα, τη λογική και τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, και, αφετέρου, ότι είχε τη δυνατότητα να προβλέψει και αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο πρέπει να τελεί σε αντικειμενικά αιτιώδη σύνδεσμο με την πράξη ή παράλειψη. Η παράλειψη, ως έννοια, ενυπάρχει σε κάθε είδος αμέλειας, εφόσον το ένα είδος της ευθύνης συνίσταται στη μη καταβολή της προσοχής, δηλαδή σε μία παράλειψη. Όταν όμως η αμέλεια δεν συνίσταται σε ορισμένη παράλειψη, αλλά σε σύνολο συμπεριφοράς που προηγήθηκε του αποτελέσματος, τότε, για τη θεμελίωση της σωματικής βλάβης από αμέλεια, ως εγκλήματος που τελείται με παράλειψη, απαιτείται και η συνδρομή των όρων του άρθρου 15 του ΠΚ, κατά το οποίο "όπου ο νόμος, για την ύπαρξη αξιόποινης πράξης, απαιτείται να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, η μη αποτροπή του τιμωρείται όπως η πρόκλησή του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παράλειψης είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση του αποτελέσματος". Από την τελευταία αυτή διάταξη προκύπτει ότι αναγκαία προϋπόθεση της εφαρμογής της είναι η ύπαρξη ιδιαίτερης (δηλαδή ειδικής και όχι γενικής) υποχρέωσης του υπαιτίου προς ενέργεια, που τείνει στην παρεμπόδιση του αποτελέσματος, για την επέλευση του οποίου ο νόμος απειλεί ορισμένη ποινή. Η υποχρέωση αυτή μπορεί να πηγάζει από ρητή διάταξη νόμου ή από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων, που συνδέονται με ορισμένη έννομη σχέση του υποχρέου ή από σύμβαση ή από ορισμένη συμπεριφορά του υπαιτίου από την οποία δημιουργήθηκε ο κίνδυνος επέλευσης του εγκληματικού αποτελέσματος. Εξάλλου, στο παράρτημα ΙΙ περ. 3 του Π.Δ/τος 396/1994 " Ελάχιστες προδιαγραφές ασφαλείας και υγείας για τη χρήση από τους εργαζόμενους εξοπλισμών ατομικής προστασίας κατά την εργασία" προβλέπεται ως προστατευτικό μέσο του προσώπου και της κεφαλής του εργαζομένου η χρήση διαφόρων τύπων γυλιών, στο δε άρθρο 12 του ίδιου Π.δ/τος ορίζεται ότι σε κάθε εργοδότη, κατασκευαστή, εισαγωγέα ή προμηθευτή, που παραβαίνει από αμέλεια ή πρόθεση τις διατάξεις του παρόντος επιβάλλονται οι ποινικές κυρώσεις του άρθρου 25 του Ν. 2224/1994.
2.- Η καταδικαστική απόφαση έχει την από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 ΚΠΔ απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναιρέσεως από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.Δ' ΚΠΔ, όταν αναφέρονται σ' αυτήν με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελίωσαν και οι νομικοί συλλογισμοί, με τους οποίους έγινε η υπαγωγή των περιστατικών αυτών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόστηκε. Στην προκείμενη περίπτωση το τριμελές Εφετείο Αθηνών, με την προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 3360/2008 απόφασή του, με μνεία κατ' είδος των αποδεικτικών μέσων, κατά την ανέλεγκτη κρίση του δέχθηκα ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα. "... Ο κατηγορού΅ενος, ο οποίος στις 21-6-2001 ήταν Γενικός Διευθυντής της εταιρείας ΅ε την επωνυ΅ία "INFORM Π. ΛΥΚΟΣ ΑΕ." που εδρεύει στο ....., όντας υπόχρεος από το επάγγελ΅α του σε ιδιαίτερη επι΅έλεια και προσοχή κατά την άσκησή του, από α΅έλεια του, δηλαδή από έλλειψη της προσοχής που όφειλε από τις περιστάσεις και ΅πορούσε να καταβάλει, προξένησε σε άλλον σω΅ατική κάκωση και βλάβη της υγείας του, χωρίς να προβλέψει το εν λόγω αξιόποινο αποτέλεσ΅α. Ειδικότερα, ΅ε την ως άνω ιδιότητα του Γενικού Δ/ντή της ως άνω εταιρείας, όντας υπόχρεος σε ιδιαίτερη επι΅έλεια και προσοχή και έχοντας ιδιαίτερη νο΅ική υποχρέωση από το Π.Δ. 396/1994 να ΅ερι΅νά για την ασφάλεια των εργαζο΅ένων στην ως άνω εταιρεία και συγκεκρι΅ένα να τους εφοδιάζει ΅ε τον κατάλληλο ατο΅ικό εξοπλισ΅ό εργασίας και κυρίως αυτούς που κινδύνευαν από εκσφενδονισ΅ό θραυσ΅άτων ΅ετάλλου ΅ε προστατευτικά γυαλιά εργασίας και να φροντίζει ώστε αυτοί να χρησι΅οποιούν τον κατάλληλο εξοπλισ΅ό, παρέλειψε και δεν φρόντισε ώστε ο παθών Ψ, εργαζό΅ενος στην ως άνω εταιρεία ως υπάλληλος της Τεχνικής Υπηρεσίας και συγκεκρι΅ένα ως συντηρητής, να είναι εφοδιασ΅ένος ατο΅ικά και να χρησι΅οποιεί κατά την ώρα της εργασίας του ειδικά γυαλιά που απαιτούνται για την προστασία των οφθαλ΅ών από εκτοξευό΅ενα θραύσ΅ατα ΅ετάλλου, ΅ε αποτέλεσ΅α ενώ ο ως άνω εργαζό΅ενος Ψ επιχειρούσε να τοποθετήσει ένα ρουλε΅άν σε κύλινδρο κτυπώντας το ΅ε ένα ειδικό σφυρί (ζου΅πά), να σπάσει το καινούργιο ρουλε΅άν, να αποκολληθεί απ' αυτό ένα ΅εταλλικό θραύσ΅α, να εκτοξευθεί τούτο ΅ε δύνα΅η, να σφηνωθεί στον αριστερό του οφθαλ΅ό και να του προκαλέσει δια΅περές τραύ΅α κερατοειδούς αριστερoύ oφθαλμoύ και ενδοβόλβιο αλλότριο σώ΅α. Ο ισχυρισ΅ός του κατηγορου΅ένου ότι δεν ήταν τότε που συνέβη το ως άνω ατύχη΅α Γενικός Διευθυντής της ως άνω εταιρείας επειδή η θέση του Γενικού Δ/ντη συστήθηκε τυπικά και τοποθετήθηκε σ' αυτήν ΅ε απόφαση του Δ.Σ. ΅ετά το ατύχη΅α και συγκεκρι΅ένα στις 1-11-2001,κρίνεται αβάσι΅ος και απορριπτέος.Τούτο διότι από τις καταθέσεις των ΅αρτύρων προκύπτει ότι ο κατηγορού΅ενος ασκούσε εν τοις πράγ΅ασι καθήκοντα Γενικού Δ/ντή της ως άνω εταιρείας πριν από το χρόνο του ατυχή΅ατος και ήταν Γενικός Διευθυντής της ως άνω εταιρείας και κατά το χρόνο του ατυχή΅ατος, έστω και αν τυπικά φέρεται ΅ε απόφαση του Δ.Σ. να τοποθετείται στη θέση του Γενικού Διευθυντή την 1-11-2001. ’λλωστε, ο ίδιος ο κατηγορού΅ενος, κατά την απολογία του στο πρωτοβάθ΅ιο Δικαστήριο, ο΅ολόγησε ότι ήταν Γενικός Διευθυντής της ως άνω εταιρίας κατά τον χρόνο του ατυχή΅ατος (βλ. τα αναγνωσθέντα πρακτικά του πρωτοβάθ΅ιου Δικαστηρίου), γεγονός που επι΅αρτυρεί ότι ενώ αυτός ασκούσε καθήκοντα Γενικού Διευθυντή πριν από το ατύχη΅α, το Δ.Σ. της εταιρείας, προκει΅ένου αυτός να αποφύγει την ευθύνη για το ατύχη΅α που ήδη είχε συ΅βεί, αντί να συστήσει την θέση του Γενικού Διευθυντή και να τον τοποθετήσει σ' αυτή από τότε που πραγ΅ατικά ασκούσε καθήκοντα Γενικού Διευθυντή, δηλαδή πριν από το ατύχη΅α, τη συνέστησε και τον τοποθέτησε όταν πήρε την απόφαση του στις 1-11-2001 για να φαίνεται ότι από τότε ασκούσε καθήκοντα Γενικού Διευθυντή και όχι και κατά το χρόνο του ατυχή΅ατος. Επο΅ένως, ενόψει όλων των ανωτέρω, αφού αποδεικνύεται ότι κατά το χρόνο του ατυχή΅ατος ο κατηγορού΅ενος ήταν Γενικός Διευθυντής της εργοδότριας εταιρείας στην οποια εργαζόταν ως τεχνίτης ο ως άνω παθών και ότι είχε νό΅ι΅η υποχρέωση να ΅ερι΅νήσει για να χρησι΅οποιεί κατά την ώρα της εργασίας του ο παθών εργαζό΅ενος ατο΅ικό εξοπλισ΅ό γυαλιών για να προστατεύονται τα ΅άτια του από εκτοξευό΅ενα θραύσ΅ατα ΅ετάλλου και παρά ταύτα ο κατηγορού΅ενος, από έλλειψη της προσοχής που όφειλε από. τις περιστάσεις και ΅πορούσε να καταβάλει, ενεργώντας α΅ελώς, παρέλειψε να ΅ερι΅νήσει για να χρησι΅οποιεί ο ως άνω παθών κατά την ώρα της εργασίας του προστατευτικά γυαλιά, ΅ε συνέπεια να επισυ΅βεί ο κατά τα ανωτέρω τραυ΅ατισ΅ός του παθόντος στο αριστερό ΅άτι, πρέπει αυτός να κηρυχθεί ένοχος της σω΅ατικής βλάβης από α΅έλεια που κατηγορείται, σύ΅φωνα ΅ε το διατακτικό ...". Με αυτά που δέχθηκε η προσβαλλομένη απόφαση δεν περιέχει στο σκεπτικό της την από τις άνω διατάξεις του Συντάγματος και του νόμου ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία. Ειδικότερα και καθόσον αφορά τον καταλογισμό στον κατηγορούμενο της από αμέλεια παράλειψης να λάβει τα αναφερόμενα μέτρα ώστε να αποτραπεί το επελθόν εγκληματικό αποτέλεσμα, ουδόλως προσδιορίζει από ποιες διατάξεις του Π.Δ/τος 396/1994 απορρέει η ύπαρξη νομικής υποχρεώσεως του ανωτέρω ως Γενικού Διευθυντή προς ενέργεια, που τείνει στη διακώλυση του αποτελέσματος, δεδομένου ότι κατά τους σαφείς ορισμούς του άνω Π/Δ/τος, η υποχρέωση λήψης μέτρων βαρύνει τον εργοδότη και εν προκειμένω την ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "INFORM Π. ΛΥΚΟΣ ΑΕ.", δεν διαλαμβάνονται δε στην απόφαση πραγματικά περιστατικά από τα οποία να προκύπτει ότι ο κατηγορούμενος, πέραν της ιδιότητας του Γενικού Διευθυντή, είχε κατά το χρόνο του συμβάντος και τη νομική εκπροσώπηση της εταιρίας αυτής η οποία είχε προσλάβει τον εργαζόμενο παθόντα, ώστε να ανακύπτει ευθύνη του από τις άνω διατάξεις. Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτός, ως βάσιμος κατ' ουσίαν ο εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ.Δ' του ΚΠΔ λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο, όμως, θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 519 Κ.Π.Δ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 3360/2008 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Και

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εδίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Φεβρουαρίου 2009. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 13 Μαρτίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή