Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

<< Επιστροφή

Απόφαση 93 / 2009    (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Θέμα
Αιτιολογίας ανεπάρκεια, Ανθρωποκτονία από αμέλεια.




Περίληψη:
Ανθρωποκτονία από αμέλεια. Παράβαση των άρθρων 28, 302 Π.Κ. και 4 παρ. 1 και 7 περ. 1, 5 Ν. 1396/83. Αναιρείται για έλλειψη αιτιολογίας και νόμιμης βάσης.




Αριθμός 93/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
ΣΤ' Ποινικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Εμμανουήλ Καλούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Αιμιλία Λίτινα, Ανδρέα Τσόλια, Ιωάννη Παπουτσή- Εισηγητή και Ανδρέα Δουλγεράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 4 Νοεμβρίου 2008, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ευτέρπης Κουτζαμάνη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Πελαγίας Λόζιου, για να δικάσει τις αιτήσεις των αναιρεσειόντων - κατηγορουμένων 1. Ζ, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Μαντά και 2. Χ, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Θεοδωρόπουλο, περί αναιρέσεως της 5666/2007 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Με πολιτικώς ενάγουσες την 1. ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σταύρο Νικηφοράκη και 2. ..., που δεν παρέστη.
Το Τριμελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του, διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και οι αναιρεσείοντες-κατηγορούμενοι ζητούν την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στις από 28 Σεπτεμβρίου 2007 και 19 Σεπτεμβρίου 2007 αιτήσεις αναίρεσης, που καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1776/2007.

Αφού άκουσε Τους πληρεξουσίους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνουν δεκτές οι προκείμενες αιτήσεις αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι.Η από 19-9-2007 αίτηση αναίρεσης του κατηγορουμένου Χ και η από 28-9-2007 αίτηση αναίρεσης του κατηγορουμένου Ζ, κατά της ίδιας, με αριθμό 5666/2007 καταδικαστικής απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, πρέπει να συνεκδικασθούν, λόγω πρόδηλης μεταξύ τους συνάφειας.

ΙΙ. Η απαιτούμενη από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΓΤΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναιρέσεως, της καταδικαστικής αποφάσεως, κατά το άρθρο 510 παρ. 1 Δ ΚΠΔ, υπάρχει όταν περιέχονται σ' αυτή με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, για το οποίο εκηρύχθη ένοχος ο κατηγορούμενος, οι αποδείξεις από τις οποίες προέκυψαν τα περιστατικά, και, τέλος, οι σκέψεις και οι συλλογισμοί, βάσει των οποίων έγινε η υπαγωγή τους στην ποινική διάταξη που εφαρμόστηκε. Περαιτέρω, εσφαλμένη εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διατάξεως, η οποία ιδρύει τον εκ του άρθρου 51.0 παρ. 1 Ε ΚΠΔ λόγο αναιρέσεως, υπάρχει όταν το δικαστήριο δεν υπάγει σωστά τα περιστατικά που δέχθηκε στην εφαρμοσθείσα ποινική διάταξη, καθώς και όταν η παράβαση γίνεται εκ πλαγίου, δηλαδή δεν αναφέρονται στην απόφαση κατά τρόπο σαφή και ορισμένο τα περιστατικά εκείνα που προέκυψαν και είναι απαραίτητα για την εφαρμογή της συγκεκριμένης ποινικής διατάξεως ή ακόμη στην απόφαση υπάρχει έλλειψη κάποιου από τα κατά νόμο αναγκαία περιστατικά ή αντίφαση μεταξύ τους ή με το διατακτικό κατά τέτοιο τρόπο που να καθίσταται ανέφικτος από τον 1 Αρειο Πάγο ο έλεγχος της ορθής ή όχι υπαγωγής αυτών στο νόμο και να στερείται έτσι η απόφαση νομίμου βάσεως, Στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη υπ'αρ. 5666/2007 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών και μετά από συνεκτίμηση όλων των αποδεικτικών μέσων που κατ'είδος μνημονεύονται, οι αναιρεσείοντες καταδικάστηκαν σε ποινή φυλάκισης δώδεκα (12) μηνών ο καθένας, ανασταλείσαν επί τριετία, για ανθρωποκτονία από αμέλεια, δεχθέντος ειδικότερα του Δικαστηρίου ανελέγκτως, τα παρακάτω πραγματικά περιστατικά: "Το Δικαστήριο επείσθη ότι οι κατηγορούμενοι τέλεσαν τις αποδιδόμενες σ'αυτούς αξιόποινες πράξεις που αναφέρονται στο κατηγορητήριο, όπως τα κατ'ιδίαν περιστατικά αναφέρονται στο διατακτικό της παρούσας. Ειδικότερα όπως αποδείχθηκε οι δύο κατηγορούμενοι στις 22-8-2002 στα ... από αμέλεια, ο μεν πρώτος ως ιδιοκτήτης νεοαναγειρόμενης οικοδομής επί της οδού .... και κύριος του σχετικού έργου, ο δε δεύτερος ως επιβλέπων μηχανικός της ίδιας οικοδομής που αναγείρονταν βάσει της ... οικοδομικής αδείας της Πολεοδομίας 'Ανω Λιοσίων, ο πρώτος από αυτούς ανέθεσε κατ'αποκοπή στο Ψ την τοποθέτηση μαρμάρων και υαλότουβλων στον εξωτερικό τοίχο της οικοδομής χωρίς να μεριμνήσει για την τοποθέτηση ασφαλών ικριωμάτων με δάπεδα προστατευόμενα με θωράκια (κράσπεδα) ύψους 15 εκατοστών, προστατευτικό χειρολισθήρα ύψους ενός μέτρου, καθώς και ενδιάμεσα προστατευτικά στοιχεία, σύμφωνα με τις οδηγίες του επιβλέποντος το έργο, ο δε δεύτερος καίτοι είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να δώσει τις απαιτούμενες οδηγίες για την κατασκευή σταθερών ικριωμάτων και να επιβλέψει την εφαρμογή των οδηγιών αυτών κατά την κατασκευή των ικριωμάτων, δεν έδωσε τις απαιτούμενες προς τούτο οδηγίες ούτε επέβλεψε την εφαρμογή των μέτρων ασφαλείας στην κατασκευή τους με αποτέλεσμα όταν ο Ψ ανέβηκε στο παραπάνω ακατάλληλο ικρίωμα και πατώντας πάνω σε δύο πλαστικά καφάσια που τοποθέτησε καθ' ύψος πάνω στο δάπεδο εργασίας του ικριώματος, κάποια στιγμή έχασε την ισορροπία του και επειδή λόγω των παραλείψεων των κατηγορουμένων δεν υπήρχαν προστατευτικά ικριώματα έναντι πτώσεως στο δάπεδο εργασίας του ικριώματος να πέσει από ύψος 5,5 μέτρων στο οδόστρωμα και να υποστεί βαρύτατη κρανιοεγκεφαλική κάκωση από την οποία ως μόνη ενεργού αιτίας επήλθε ο θάνατος αυτού μετά παρέλευση μίας ώρας. Αφού τα απαιτούμενα μέτρα ασφαλείας δεν είχαν ληφθεί όπως απαιτεί η νομοθεσία. Τα ικριώματα στηρίζονταν με χιαστή πλαίσια μεταλλικής κατασκευής, χωρίς όμως να υπάρχουν πλαϊνά μεταλλικά στηρίγματα και έτσι δεν εξασφαλίζονταν η ασφάλεια των εργαζομένων. Επίσης υπήρχε έλλειψη πρόσβασης στο δάπεδο των ικριωμάτων. Ο θανών τοποθετούσε υαλότουβλα σε παράθυρο του πρώτου ορόφου. Την συγκεκριμένη στιγμή είχε τελειώσει το χτίσιμό τους και ολοκλήρωνε την τοποθέτηση με στοκάρισμα. Η εργασία του αυτή γινόταν εξωτερικά του κτιρίου πάνω σε σκαλωσιά. Σε κάποια στιγμή έχασε την ισορροπία του και καθώς η επιφάνεια εργασίας ήταν ακατάλληλη και επί πλέον δεν υπήρχαν προστατευτικά έναντι πτώσεως στοιχεία, όπως προαναφέρθηκε έπεσε από ύψος 5,5 μέτρων περίπου, χτύπησε στο κεφάλι και σκοτώθηκε. Η αμέλεια περί την τήρηση των μέτρων ασφαλείας τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με το επελθόν αποτέλεσμα της θανατώσεως του Ψ. Εάν η σκαλωσιά ήταν στημένη σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία δεν θα επερχόταν το θανάσιμο αποτέλεσμα. Το γεγονός της τοποθέτησης καφασιών πλαστικών και ότι εργαζόταν με ακατάλληλα υποδήματα (σαγιονάρες) δεν διακόπτουν την αιτιώδη συνάφεια με το επελθόν αποτέλεσμα της θανατώσεώς του, διότι δεν υπήρχαν στην επιφάνεια εργασίας προστατευτικά έναντι της πτώσεως στοιχεία δηλαδή τη στιγμή που έχασε την ισορροπία του η επιφάνεια εργασίας ήταν ακατάλληλη. Τα ακατάλληλα υποδήματα και αν τα πλαστικά καφάσια επί του δαπέδου της σκαλωσιάς δεν είχαν τοποθετηθεί καθ'ύψος, και προ πάντων τα ακατάλληλα υποδήματα πιθανόν να συνετέλεσαν. Αλλά και το αντίθετο, αν είχε γίνει έλεγχος των ικριωμάτων από τον επιβλέποντα μηχανικό ώστε να ελεγχθεί η ασφάλειά τους και ακολούθως είχαν γίνει υποδείξεις βελτίωσης (παρ. 3 του άρθρου 2 α του ΠΔ 778/1980) πάλιν θα ήτο δυνατό να αποφευχθεί το αποτέλεσμα του θανάτου του Ψ (εργαζομένου). Κατ'ακολουθίαν οι κατηγορούμενοι πρέπει να κηρυχθούν ένοχοι της ανθρωποκτονίας από αμέλεια με το ελαφρυντικό ο 1ος του άρθρου 84 παρ.2 περ. β' ΠΚ και ο 2ος με το ελαφρυντικό του άρθρου 84 παρ.2 περ. α' ΠΚ, απορριπτομένης ως κατ'ουσίαν αβασίμων των ισχυρισμών του συνηγόρου του κατηγορούμενου Χ, οι οποίοι συνιστούν άρνηση της κατηγορίας, κατά τα στο κατηγορητήριο και διατακτικό της παρούσας λεπτομερώς περιλαμβανόμενα κατά τόπο, χρόνο και τρόπο πραγματικά περιστατικά".
Με αυτά, όμως, που δέχθηκε το Δικαστήριο της ουσίας, δεν διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του την ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία που απαιτείται κατά τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 ΚΠΔ, αλλά ασαφή και αντιφατική, με συνέπεια να στερείται αυτή και νόμιμης βάσης. Ειδικότερα, από τις παραδοχές της προσβαλλόμενης, δεν είναι δυνατόν να διακριβωθεί και κατ'επέκταση να καταστεί εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος, αναφορικά με την ορθή υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών που αποδείχθηκαν στις εφαρμοσθείσες διατάξεις των άρθρων 28, 302 ΠΚ και 4 παρ.1 και 7 παρ.1 και 5 του Ν.1396/83. Συγκεκριμένα, εφόσον γίνεται δεκτόν ότι, ο κύριος του έργου κατηγορούμενος Χ ανέθεσε κατ'αποκοπήν στον Ψ, να τοποθετήσει μάρμαρα και υαλότουβλα στον εξωτερικό τοίχο της οικοδομής (άρθρ. 4 παρ.1 του Ν.1396/1983), ο επιβλέπων μηχανικός, κατηγορούμενος Ζ, θα έπρεπε (άρθρ. 7 παρ.1 και 5 του ως άνω νόμου), αφενός μεν να υποδείξει εγγράφως, στον κύριο της οικοδομής, τα απαιτούμενα μέτρα ασφαλείας του έργου και αφετέρου να του δώσει οδηγίες κατασκευής αυτών στη συνέχεια να λάβει ο τελευταίος τα μέτρα αυτά. Σύμφωνα με τα ανωτέρω, η υποχρέωση του επιβλέποντος, προηγείται της υποχρέωσης του κυρίου του έργου, δηλαδή έπρεπε πρώτα ο επιβλέπων μηχανικός να υποδείξει τα μέτρα και να δώσει τις οδηγίες κατασκευής στον κύριο του έργου και στη συνέχεια ο τελευταίος να λάβει τα μέτρα αυτά.Κατά την προαναφερόμενη, όμως, αιτιολογία, αφενός μεν ο κύριος του έργου δεν έλαβε τα κατάλληλα μέτρα ασφαλείας, σύμφωνα με τις οδηγίες, τις οποίες θεωρεί ως δεδομένες, του επιβλέποντος μηχανικού, αφετέρου δε ο επιβλέπων μηχανικός δεν έδωσε τις απαραίτητες προς τούτο οδηγίες, ούτε και επέβλεψε την εφαρμογή των μέτρων αυτών, με άμεση συνέπεια, η αιτιολογία, αναφορικά με την υποχρέωση του κυρίου του έργου, να αναιρείται, από την αιτιολογία, που αναφέρεται στην υποχρέωση του επιβλέποντος μηχανικού.
Συνεπώς, οι εκ του άρθρου 510 παρ.1 στοιχ.Δ' και Ε' ΚΠΔ, πρώτος και δεύτερος λόγοι της από 19-9-2007 αίτησης αναίρεσης του Χ και ο εκ του αρθρου 510 παρ.1 στοιχ.Δ' ΚΠΔ μοναδικός λόγος της από 28-9-2007 αίτησης αναίρεσης του Ζ, με τους οποίους προβάλλονται σχετικές αιτιάσεις, είναι βάσιμοι και πρέπει να γίνουν δεκτοί, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο που την εξέδωσε, συγκροτούμενο από δικαστές άλλους, εκτός από εκείνους (άρ. 519 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την υπ'αρ. 5666/28-6-2007 απόφαση του Β' Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από Δικαστές άλλους, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 16 Δεκεμβρίου 2008. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 13 Ιανουαρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή