Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

<< Επιστροφή

Απόφαση 1544 / 2010    (Β, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Θέμα
Αιτιολογίας ανεπάρκεια, Ανθρωποκτονία από αμέλεια.




Περίληψη:
Ανθρωποκτονία από αμέλεια. Αναιρετέα η προσβαλλόμενη, διότι δεν αναφέρει τον επιτακτικό κανόνα δικαίου, που υποχρεώνει τον αναιρεσείοντα να λάβει τα αναγκαία προστατευτικά μέτρα, για την ασφαλή εργασία των εργαζομένων σ' αυτό υπαλλήλων. Επίσης διότι δεν προσδιορίζονται τα περιστατικά εκείνα στα οποία επιστηρίζει την ύπαρξη της αιτιώδους συνάφειας, μεταξύ της αμελούς συμπεριφοράς αυτού (αναιρεσείοντα) και του επελθόντος αποτελέσματος, ακόμη δε εκείνα τα περιστατικά από τα οποία να προκύπτει, ότι αυτός έχει τη δυνατότητα, να προβλέψει το αποτέλεσμα που επήλθε.




Αριθμός 1544/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Β' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Νικόλαο Μπιχάκη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως, Δημήτρούλα Υφαντή-Εισηγήτρια, Αικατερίνη Βασιλακοπούλου-Κατσαβριά, Δημήτριο Κράνη και Βασίλειο Φράγγο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 3 Σεπτεμβρίου 2010, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γεωργίου Κολιοκώστα και του Γραμματέως Χρήστου Πήτα, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος-κατηγορουμένου ..., που εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους του Παύλο Μάρκελλο και Γεώργιο Δήμα, για αναίρεση της 661/2010 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου. Με πολιτικώς ενάγουσα την ..., που δεν παρέστη. Το Τριμελές Εφετείο Ναυπλίου με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 18 Ιουνίου 2010 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 846/2010.

Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι. Η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης του ... κατά της υπ'αριθ.661/2010 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου με την οποία ο αναιρεσείων καταδικάσθηκε σε ποινή φυλάκισης 3 ετών για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας από αμέλεια ασκήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα κατ'αρθρ.507 και 509 Κ.Π.Δ. στις 18 Ιουνίου 2010 μετά την καταχώριση της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης στις 8 Ιουνίου 2010 στο προς τούτο τηρούμενο ειδικό βιβλίο (βλέπετε την από 8-6-2010 βεβαίωση του αρμόδιου γραμματέα στο τέλος της ίδιας απόφασης).

ΙΙ. Η αναίρεση περιέχει ως λόγο παραδεκτό την έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας (αρθρ.510 παρ.1 στοιχ.δ'του Κ.Π.Δ.).

ΙΙΙ. Η δικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τα άρθρα 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Π.Δ. ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.δ' του Κ.Π.Δ. λόγο αναιρέσεως, όταν σ'αυτήν εκτίθενται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, που αποδίδεται στον κατηγορούμενο, τα αποδεικτικά μέσα από τα οποία προέκυψαν τα περιστατικά αυτά, καθώς και οι σκέψεις και συλλογισμοί, που δικαιολογούν την υπαγωγή των περιστατικών αυτών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόστηκε. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρ. 302 παρ. 1 του ΠΚ τιμωρείται με ποινή φυλακίσεως τουλάχιστον τριών μηνών εκείνος που από αμέλεια επιφέρει τον θάνατο άλλου. Από το συνδυασμό της διάταξης αυτής με εκείνη του άρ. 28 ΠΚ, κατά την οποία από αμέλεια πράττει όποιος, από έλλειψη της προσοχής, την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, είτε δεν πρόβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα, που προκάλεσε η πράξη του, είτε το πρόβλεψε
ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν, προκύπτει ότι, για τη θεμελίωση της αξιόποινης πράξης της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, απαιτείται να διαπιστωθεί, ότι συνέτρεξαν τα ακόλουθα στοιχεία: α) να μην καταβλήθηκε από το δράστη η επιβαλλόμενη κατ' αντικειμενική κρίση προσοχή, την οποία κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος οφείλει κάτω από τις ίδιες πραγματικές περιστάσεις να καταβάλει, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές και την κοινή, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, πείρα και λογική, β) να μπορούσε αυτός, με βάση τις προσωπικές του περιστάσεις, ιδιότητες, γνώσεις και ιδιότητες και κυρίως εξαιτίας της υπηρεσίας του ή του επαγγέλματός του να προβλέψει και να αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα και γ) να υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της ενέργειας ή παράλειψης του δράστη και του αποτελέσματος που επήλθε. Η παράλειψή, ως έννοια, ενυπάρχει σε κάθε είδος αμέλειας, εφόσον το ένα σκέλος της ευθύνης συνίσταται στη μη καταβολή της προσήκουσας προσοχής, δηλαδή σε μια παράλειψη. Όταν όμως η αμέλεια δεν συνίσταται σε ορισμένη παράλειψη, αλλά αποτελεί σύνολο συμπεριφοράς που προηγήθηκε του αποτελέσματος, τότε για τη θεμελίωση της σωματικής βλάβης από αμέλεια, ως εγκλήματος που τελείται με παράλειψη, απαιτείται η συνδρομή και των όρων του άρ. 15 ΠΚ, στο οποίο ορίζεται ότι, όπου ο νόμος για την ύπαρξη αξιόποινης πράξης απαιτεί να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, η μη αποτροπή του τιμωρείται όπως η πρόκλησή του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παράλειψης είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση του αποτελέσματος. Από την τελευταία αυτή διάταξη συνάγεται ότι αναγκαία προϋπόθεση εφαρμογής της, είναι η ύπαρξη ιδιαίτερης (δηλαδή ειδικής και όχι γενικής) νομικής υποχρέωσης του υπαιτίου προς παρεμπόδιση του εγκληματικού αποτελέσματος. Η υποχρέωση αυτή μπορεί να πηγάζει κυρίως: α) από ρητή διάταξη νόμου, β) από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων, που συνδέονται με ορισμένη έννομη θέση του υπόχρεου, γ) από ειδική σχέση που θεμελιώθηκε, είτε συνεπεία συμβάσεως, είτε απλώς από προηγούμενη ενέργεια, από την οποία ο υπαίτιος της παραλείψεως αναδέχθηκε εκουσίως την αποτροπή κινδύνων στο μέλλον, δ) από προηγούμενη πράξη του υπαιτίου (ενέργεια ή παράλειψη), συνεπεία της οποίας δημιουργήθηκε ο κίνδυνος επελεύσεως του εγκληματικού αποτελέσματος (ΑΠ. 1616/2009). Στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη απόφαση του το Εφετείο Ναυπλίου δέχθηκε ότι από την ανωμοτί κατάθεση της πολιτικώς ενάγουσας, από τις ένορκες επ' ακροατηρίου καταθέσεις των μαρτύρων κατηγορίας, και υπεράσπισης, που εξετάστηκαν νομότυπα στο Δικαστήριο εκείνο και περιλαμβάνονται στα πρακτικά, την ανάγνωση των πρακτικών της πρωτοβάθμιας δίκης, καθώς και των εγγράφων που αναφέρονται στα πρακτικά, την απολογία του κατηγορουμένου και την όλη αποδεικτική διαδικασία αποδείχθηκαν τα'ακόλουθα: "Στις 3-11-2002 ο κατηγορούμενος, από έλλειψη προσοχής την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει και ενώ είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση επέφερε από αμελή συμπεριφορά του τον θάνατο του υφισταμένου του .... Ειδικότερα, κατά το ως άνω χρόνο και ενώ ήταν προϊστάμενος του πρακτορείου ... της ΔΕΗ και υπεύθυνος μεταξύ άλλων για τον έλεγχο και την συντήρηση των εργαλείων και του υλικού που χρησιμοποιούν τα συνεργία, από απερισκεψία, ανέθεσε στους υφισταμένους του ... και ... να προβούν στην αποκατάσταση βλάβης που είχε συμβεί σε μετασχηματιστή της ΔΕΗ στην περιοχή ... χωρίς να έχει προβεί σε έλεγχο και συντήρηση του απαιτούμενου υλικού που χρησιμοποιήθηκε. Ειδικότερα όταν ο ... ανήλθε σε ολισθαίνουσα κλίμακα προκειμένου να επιδιορθώσει βλάβη σε μετασχηματιστή που ευρίσκετο σε ύψος τουλάχιστον δύο μέτρων, λόγω της πλημμελούς συντήρησης, διέφυγαν οι ορθοστάτες της κλίμακας από τους οδηγούς ολίσθησης και αποχωρίστηκαν με θραύση τα δύο τμήματα αυτής, με συνέπεια ο ... να πέσει από ύψος τουλάχιστον 2 μέτρων στο έδαφος και να τραυματιστεί θανάσιμα, υποστάς κρανιοεγκεφαλική κάκωση, κάταγμα κρανίου δεξιά, ωτορραγία δεξιά, θλάσεις εγκεφάλου, αιμάτωμα δεξιού βρεγματικού. Για τον ως άνω τραυματισμό του ... ο οποίος επέφερε και τον θάνατό του, ευθύνεται η αμελής συμπεριφορά του κατηγορουμένου, ο οποίος ως προϊστάμενος, έπρεπε να μεριμνήσει για την συντήρηση των εργαλείων και ενδεχομένως την απομάκρυνσή τους από το χώρο εργασίας ούτως ώστε να αποφευχθεί η χρήση τους ανεπιφύλακτα από τους εργαζόμενους.
Συνεπώς πρέπει αυτός (κατηγορούμενος) να κηρυχθεί ένοχος όπως στο διατακτικό".
Με αυτά που δέχθηκε το δικαστήριο της ουσίας, κήρυξε τον κατηγορούμενο ένοχο της πράξεως της ανθρωποκτονίας από αμέλεια και τον καταδίκασε σε ποινή φυλάκισης τριών ετών, την εκτέλεση της οποίας ανέστειλε για τρία χρόνια.
Με τις παραδοχές όμως αυτές, το Δικαστήριο, που την εξέδωσε, δεν διέλαβε στην προσβαλλομένη απόφαση του, την απαιτούμενη κατά το Σύνταγμα και τον ΚΠΔ, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία. Αυτό δε γιατί, ενώ δέχεται ότι πρόκειται για έγκλημα που τελέστηκε διά παραλείψεως και ότι η αμέλεια του αναιρεσείοντος, δεν συνίσταται σε ορισμένη παράλειψη, αλλά σε σύνολο συμπεριφοράς που προηγήθηκε του αποτελέσματος, δεν αναφέρεται καθόλου στη συνδρομή ιδιαίτερης νομικής υποχρέωσης του αναιρεσείοντος, ούτε προσδιορίζει την προέλευση της υποχρέωσης αυτής, αν δηλαδή πηγάζει από ρητή διάταξη νόμου ή από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων, που συνδέονται με ορισμένη έννομη σχέση ή από σύμβαση ή από ορισμένη προηγούμενη συμπεριφορά του, από την οποία δημιουργήθηκε ο κίνδυνος επέλευσης του εγκληματικού αποτελέσματος, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο έλεγχος από τον ’ρειο Πάγο της ορθής ή μη εφαρμογής των ουσιαστικών ποινικών διατάξεων των άρ. 15, 28 και 302 του ΠΚ.
Συγκεκριμένα, δεν αναφέρει τον επιτακτικό κανόνα δικαίου που υπορέωνε τον αναιρεσείοντα, ενόψει και της ιδιότητάς του, ως προϊσταμένου του Πρακτορείου της ΔΕΗ ... να λάβει τα αναγκαία προστατευτικά μέτρα, για την ασφαλή εργασία των εργαζομένων σ' αυτό υπαλλήλων, ενόψει της παραδοχής της προσβαλλόμενης αποφάσεως, ότι στα καθήκοντα του περιλαμβανόταν και η μεριμνά του, ώστε να διατηρείται η ολισθαίνουσα φορητή κλίμακα σε καλή κατάσταση. Επίσης, δεν προσδιορίζονται στην προσβαλλόμενη απόφαση, ενόψει της παραδοχής της ότι ο θανάσιμος τραυματισμός του παθόντος ήταν απότοκος της συνδρομής αμέλειας του αναιρεσείοντος, τα περιστατικά εκείνα στα οποία επιστηρίζει την ύπαρξη της αιτιώδους συνάφειας, μεταξύ της αμελούς συμπεριφοράς αυτού και του επελθόντος αποτελέσματος, ακόμη δε εκείνα τα περιστατικά από τα οποία να προκύπτει, ότι αυτός είχε τη δυνατότητα, λόγω των προσωπικών του ιδιοτήτων, γνώσεων και ικανοτήτων του, να προβλέψει το αποτέλεσμα που επήλθε.
Επομένως ο, από το άρ. 510 παρ. 1 εδ. Δ' του ΚΠΔ μοναδικός λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο προβάλλεται η αναφερόμενη πλημμέλεια του Εφετείου, η ελλιπής δηλαδή αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης, εν αναφορά με τη συνδρομή ιδιαίτερης νομικής υποχρέωσης και της προελεύσεώς της, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός. Μετά από αυτά, η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως, πρέπει να γίνει δεκτή, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση, σύμφωνα με τη διάταξη του άρ. 519 του ΚΠΔ, για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, του οποίου η σύνθεση είναι δυνατή από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που είχαν δικάσει προηγούμενως.
Για τους λόγους αυτούς
Αναιρεί την υπ'αριθ.661/2010 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου, με την οποία ο αναιρεσείων ... καταδικάστηκε σε ποινή φυλακίσεως τριών (3) ετών. Και
Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί με άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 8 Σεπτεμβρίου 2010.
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 22 Σεπτεμβρίου 2010.
Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή