Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

<< Επιστροφή

Απόφαση 1070 / 2010    (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Θέμα
Αιτιολογίας ανεπάρκεια, Ανθρωποκτονία από αμέλεια.




Περίληψη:
Ανθρωποκτονία από αμέλεια, με παράλειψη. Αναιρεί για έλλειψη αιτιολογίας ως προς αιτιώδη συνάφεια της παράλειψης προς το επελθόν αποτέλεσμα.




ΑΡΙΘΜΟΣ 1070/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Στ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές Δημήτριο Πατινίδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Νικόλαο Κωνταντόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Χριστόφορο Κοσμίδη - Εισηγητή και Κυριακούλα Γεροστάθη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, την 4η Μαΐου 2010, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Αθανασίου Κατσιρώδη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελεύς) και της Γραμματέως Πελαγίας Λόζιου, για να δικάσει την αίτηση περί αναιρέσεως της 1080/2009 καταδικαστικής αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Κρήτης,
του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ, κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε δια του πληρεξούσιου δικηγόρου Ευαγγέλου Μουνδριανάκη (ΑΜ ΔΣ Ρεθύμνου 27).
Το Τριμελές Εφετείο Κρήτης, με την ως άνω απόφαση, διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή. Ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεσή της, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 4 Ιανουαρίου 2010 δήλωση αναιρέσεως, που καταχωρήθηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 158/2010.

Αφού άκουσε τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη δήλωση αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.Η κρινόμενη δήλωση αναιρέσεως, που επιδόθηκε στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου την 4-1-2010, υποβάλλεται για τον καταδικασθέντα κατηγορούμενο, εκ μέρους του συνηγόρου που είχε παρασταθεί στη συζήτηση και στρέφεται κατά της 1080/2009 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Κρήτης, που καταχωρήθηκε στο ειδικό βιβλίο του άρθρου 473 παρ.3 ΚΠοινΔ την 16-12-2009. Επομένως, έχει ασκηθεί νομίμως και εμπροθέσμως (ΚΠοινΔ 465 παρ.2, 473 παρ.2, 474, 505 παρ.1, 509 παρ.1) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο του μοναδικού λόγου αυτής.
2.Από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 ΚΠοινΔ συνάγεται ότι, για να έχει η καταδικαστική απόφαση την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναιρέσεως κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠοινΔ, πρέπει να αναφέρονται σ' αυτή, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά α) τα πραγματικά περιστατικά που αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και στηρίζουν την κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, για το οποίο καταδικάσθηκε ο κατηγορούμενος, β) τα κατ' είδος αποδεικτικά μέσα, από τα οποία προέκυψαν τα περιστατικά και γ) οι συλλογισμοί, με βάση τους οποίους έγινε η υπαγωγή των αποδειχθέντων περιστατικών στις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις που εφαρμόσθηκαν. Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του σκεπτικού με το διατακτικό της απόφασης, που για το σκοπό αυτό θεωρείται ότι αποτελούν ενιαίο σύνολο. Περαιτέρω, στο άρθρο 302 παρ.1 ΠΚ ορίζεται ότι "Όποιος επιφέρει από αμέλεια το θάνατο άλλου τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών". Στο άρθρο 28 ΠΚ ορίζεται ότι "Από αμέλεια πράττει όποιος από έλλειψη της προσοχής, την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, είτε δεν πρόβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα, που προκάλεσε η πράξη του είτε το πρόβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν". Στην πρώτη περίπτωση πρόκειται για τη λεγόμενη "αμέλεια χωρίς συνείδηση", ενώ στη δεύτερη για τη "συνειδητή αμέλεια". Τέλος, στο άρθρο 15 ΠΚ ορίζεται ότι "Όπου ο νόμος για την ύπαρξη αξιόποινης πράξης απαιτεί να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, η μη αποτροπή του τιμωρείται όπως η πρόκλησή του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παραλείψεως είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση του αποτελέσματος". Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών συνάγεται ότι για τη θεμελίωση του εγκλήματος της ανθρωποκτονίας από αμέλεια χωρίς συνείδηση, τελεσθείσα δια παραλείψεως, απαιτείται να διαπιστωθεί α) ότι ο δράστης, λόγω της ιδιότητάς του, είχε την ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να ενεργήσει προκειμένου να αποτρέψει την επέλευση του θανάτου του παθόντος, αλλά παρέλειψε να το κάνει, β) ότι η παράλειψή του, στη συγκεκριμένη περίπτωση, οφειλόταν στο ότι δεν κατέβαλε την κατ' αντικειμενική κρίση απαιτούμενη προσοχή, την οποία κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος, υπό τις αυτές περιστάσεις, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές, την κοινή πείρα, τη συνήθη πορεία των πραγμάτων και τη λογική πρέπει να καταβάλλει και γ) ότι ο δράστης, με τις προσωπικές του ιδιότητες, γνώσεις ή ικανότητες και ιδίως εξ αιτίας της υπηρεσίας ή του επαγγέλματός του είχε τη δυνατότητα να προβλέψει και να αποφύγει το επελθόν αξιόποινο αποτέλεσμα. Σε κάθε περίπτωση, ο θάνατος του παθόντος πρέπει να τελεί σε αντικειμενικό αιτιώδη σύνδεσμο με την παράλειψη του δράστη, υπό την έννοια ότι κατά την κοινή αντίληψη το εν λόγω αποτέλεσμα δεν θα επερχόταν, εάν ο δράστης είχε προβεί στην ενέργεια, την οποία κατά παράβαση της νομικής του υποχρέωσης παρέλειψε.
3.Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη 1080/2009 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κρήτης, σε συνδυασμό με το διατακτικό αυτής, το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο δέχθηκε ως αποδειχθέντα, κατά την ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του και κατά πλειοψηφία, τα εξής ουσιώδη περιστατικά: Ότι ο κατηγορούμενος, τη νύκτα της 8 προς 9-6-2002, ως αστυνομικός υπάλληλος που ήταν, υπηρετούσε στο κέντρο διαβιβάσεων της Αστυνομικής Διευθύνσεως ..., με την ιδιότητα του τηλεφωνητή, δεχόμενος κλήσεις στο γνωστό αριθμό "100". Ότι περί ώρα 00:15 της 9-6-2002 δέχθηκε κλήση από το κινητό τηλέφωνο με αριθμό ..., εκ μέρους του κατόχου αυτού Π, ο οποίος ανέφερε ότι στη θαλάσσια περιοχή... του Δήμου ... δύο άτομα βρίσκονταν στη θάλασσα λόγω ανατροπής της λέμβου, στην οποία επέβαιναν και καλούσαν σε βοήθεια, αντιμετωπίζοντας κίνδυνο πνιγμού. Ότι ο κατηγορούμενος δεν αντέδρασε στην αναγγελία αυτή, διότι τη θεώρησε ως "φάρσα". Ότι ο Π ξανακάλεσε περί ώρα 00:45 της ίδιας μέρας και ανήγγειλε με αγωνία τον κίνδυνο που διέτρεχαν οι ναυαγοί. Ότι ο κατηγορούμενος και πάλι δεν ενημέρωσε την αρμόδια λιμενική αρχή, διότι "προφανώς" θεώρησε ως "φάρσα" την αναγγελία. Ότι ο Πκάλεσε από το κινητό του τηλέφωνο για τρίτη φορά, περί ώρα 01:08, έντονα εκνευρισμένος από την καθυστέρηση και μόνο τότε, "περί ώρα 01:00 ή 01:08", ο κατηγορούμενος ειδοποίησε το Λιμεναρχείο ... που επελήφθη σχετικώς. Ότι σε πρώτη φάση, περί ώρα 01:25 της ίδιας ημέρας, έφθασαν με αυτοκίνητο στην παραλία, όπου βρισκόταν ο Π, δύο άνδρες του Λιμενικού, για να διαπιστώσουν αν πρόκειται για "φάρσα". Ότι μόλις αυτοί βεβαιώθηκαν για τη σπουδαιότητα του κινδύνου, μερίμνησαν για την αποστολή σκάφους, το οποίο έφθασε "μετά από 2 ώρες περίπου". 'Ότι με ενέργειες του πληρώματος του σκάφους αυτού "περί ώρα 03:00" περισυλλέχθηκε ο Ζ, που ήταν ο ένας από τους δύο ναυαγούς. Ότι οι προσπάθειες για την ανεύρεση του άλλου ναυαγού, που ήταν ο Κ, συνεχίσθηκαν επί μακρό χρονικό διάστημα, χωρίς αποτέλεσμα. Ότι μέχρι την ώρα 03:45 η σύζυγος του εν λόγω, που είχε ενημερωθεί για τον κίνδυνο και έλθει στην περιοχή, άκουγε τις φωνές του, με τις οποίες εκείνος, που ζούσε ακόμη, προσπαθούσε να καθοδηγήσει το πλήρωμα του σκάφους προκειμένου να τον εντοπίσουν. Ότι, παρά τις προσπάθειες, ο εντοπισμός του Κ κατέστη ανέφικτος, με αποτέλεσμα, μετά την 03:45 ώρα, να επέλθει ο θάνατός του από πνιγμό. Ότι ο κατηγορούμενος, από έλλειψη της προσοχής κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του, την οποία ως μέσος συνετός αστυνομικός της ειδικότητάς του όφειλε και μπορούσε να επιδείξει, δεν προέβλεψε το ως άνω αξιόποινο αποτέλεσμα και παρέλειψε να ενημερώσει εγκαίρως την αρμόδια λιμενική αρχή για τον κίνδυνο που διέτρεχαν οι δύο ναυαγοί. Ότι η μετά ταύτα (πρόσθετη) καθυστέρηση της προσέλευσης του σκάφους διάσωσης "δεν μπορεί να αποτελέσει διακοπή του αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της ανωτέρω παραλείψεως του κατηγορουμένου και του επελθόντος θανάτου, καθ' όσον, ανεξαρτήτως της τυχόν συντρέχουσας ευθύνης άλλων, η αποδειχθείσα παράλειψη του κατηγορουμένου να ενεργήσει αμέσως, όπως ήταν υποχρεωμένος, συντέλεσε στο να χαθούν περί τα 45 με 53 πολύτιμα λεπτά και, ενόψει των ανωτέρω συνθηκών και της ήρεμης εν γένει θάλασσας, κρίνεται ότι τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με τον ερευνώμενο θάνατο", διότι "αν επιλαμβάνονταν νωρίτερα οι αρμόδιες υπηρεσίες" δεν θα επερχόταν ο θάνατος του Κ, που ήταν δυνατός οργανισμός και έμπειρος κολυμβητής. Με βάση τα ως άνω περιστατικά, το Εφετείο, κατά πλειοψηφία (σημειώνεται ότι ένα μέλος αυτού είχε τη γνώμη ότι υπήρξε ειλικρινής ο ισχυρισμός του κατηγορουμένου, σύμφωνα με τον οποίο αυτός είχε λάβει μόνο το τρίτο, από τα τηλεφωνήματα που φέρεται ότι έκανε ο Π και ότι, ως εκ τούτου, θα έπρεπε να γίνει δεκτό ότι δεν βαρύνεται με καθυστέρηση ως προς την ενημέρωση της λιμενικής αρχής), κήρυξε ένοχο τον κατηγορούμενο για το ότι επέφερε εξ αμελείας το θάνατο του Κ από πνιγμό στη θάλασσα, διότι λόγω της καθυστέρησής του να ενημερώσει την αρμόδια λιμενική αρχή συντέλεσε στο να μην επιληφθεί αυτή εγκαίρως και στο να μην δυνηθεί να διασώσει το ναυαγό.
4.Η ως άνω αιτιολογία δεν είναι πλήρης και εμπεριστατωμένη ως προς το ζήτημα της αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παραλείψεως του κατηγορουμένου να ενημερώσει εγκαίρως τη λιμενική αρχή και του επελθόντος θανάτου του παθόντος. Πράγματι, από τη στιγμή που ο κατηγορούμενος, σύμφωνα με τις παραδοχές του Εφετείου, ενημέρωσε για τον κίνδυνο το Λιμεναρχείο ... (περίπου 01:00 της 9-6-2002) μέχρι τη στιγμή που η φωνή του απολεσθέντος ναυαγού ακούσθηκε για τελευταία φορά (περίπου 03:45 της ίδιας ημέρας) μεσολάβησαν δύο ώρες και σαράντα πέντε πρώτα λεπτά, κατά τη διάρκεια των οποίων το σκάφος διάσωσης έφθασε στον τόπο του ναυαγίου και το πλήρωμα αυτού επιχείρησε τις δέουσες προσπάθειες, οι οποίες είχαν θετική έκβαση ως προς τον ένα από τους δύο άνδρες που βρίσκονταν σε κίνδυνο. Το Εφετείο δεν δίνει απάντηση στο λογικό ερώτημα γιατί ο χρόνος, που το συνεργείο διάσωσης είχε στη διάθεσή του, ήταν επαρκής για την περισυλλογή του ενός από αυτούς και ανεπαρκής για την ανεύρεση του άλλου, ο οποίος, μάλιστα, συνέχισε να φωνάζει επί 45 λεπτά της ώρας μετά τη διάσωση του συντρόφου του, για να υποδείξει το σημείο όπου βρισκόταν και να διευκολύνει τον εντοπισμό του. Και ακόμη, δεν διευκρινίζει γιατί εξαρτά τη διάσωση ή τον πνιγμό του Κ μόνο προς τον παράγοντα χρόνο και όχι προς τις υπόλοιπες περιστάσεις του συμβάντος, τις οποίες ατελώς προσδιορίζει. Αν και δέχεται, δηλαδή, ότι η θάλασσα ήταν ήρεμη και ο θανών έμπειρος κολυμβητής, δεν εξηγεί γιατί το σκάφος διάσωσης δεν μπόρεσε να τον εντοπίσει εντός των 45 λεπτών της ώρας που είχε στη διάθεσή του μετά την περισυλλογή του Ζ και γιατί αυτό δεν θα συνέβαινε, αλλά θα τον εντόπιζε και θα τον διέσωζε οπωσδήποτε, εάν είχε στη διάθεσή του επί πλέον τα 45 λεπτά της ώρας που καθυστέρησε ο κατηγορούμενος να ενημερώσει το Λιμεναρχείο. Κατόπιν αυτών, οι κρίσεις ότι "η καθυστέρηση της προσέλευσης του σκάφους διάσωσης δεν μπορεί να αποτελέσει διακοπή του αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της ανωτέρω παραλείψεως του κατηγορουμένου και του επελθόντος θανάτου του ναυαγού" και ότι "η παράλειψη του κατηγορουμένου να ενεργήσει αμέσως, όπως ήταν υποχρεωμένος, τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με τον ερευνώμενο θάνατο" αποβαίνουν αυθαίρετες και αναιτιολόγητες. Επομένως, ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως, από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ' ΚΠοινΔ, με τον οποίο προβάλλεται έλλειψη αιτιολογίας, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός.
5.Με τις σκέψεις αυτές πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο Δικαστήριο που την εξέδωσε, του οποίου η συγκρότηση από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως, είναι δυνατή (άρθρο 519 ΚΠοινΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΔΕΧΕΤΑΙ την από 4-1-2010 δήλωση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ, κατοίκου ... περί αναιρέσεως της 1080/2009 καταδικαστικής αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Κρήτης.
ΑΝΑΙΡΕΙ την προσβαλλόμενη απόφαση.- Και

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, του οποίου η συγκρότηση από άλλους δικαστές είναι εφικτή.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 11η Μαΐου 2010. -Και
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 20η Μαΐου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή