Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

Σύνδεσμος απόφασης



Court decision number 1904 / 2010    (ΣΤ, Penal Cases)

Θέμα
Κανονισμός αρμοδιότητας.




Περίληψη:
Κανονισμός αρμοδιότητας. Πότε οι στρατιωτικοί υπάγονται κατ' εξαίρεση στα κοινά ποινικά δικαστήρια. Αίρεται η αποφατική σύγκρουση δικαιοδοσίας μεταξύ κοινών και στρατιωτικών δικαστικών αρχών, εκ του ότι ο εισαγγελέας του Ναυτοδικείου Πειραιά και ο εισαγγελέας πλημμελειοδικών Ναυπλίου, αρνούνται να επιληφθούν των αξιοποίνων πράξεων που φέρονται ότι διαπράχθησαν από λιμενικούς, με τη συμμετοχή των ωφεληθέντων ιδιωτών. Αν στο έγκλημα συμμετείχαν στρατιωτικοί και ιδιώτες και, το έγκλημα είναι του κοινού ποινικού δικαίου, αρμόδια για όλους τους συμμετέχοντες, είναι τα κοινά ποινικά δικαστήρια. Κανονίζει την αρμοδιότητα και ορίζει αρμοδιότητες τις δικαστικές και εισαγγελικές αρχές των αρμόδιών και κατά τόπο, της περιφέρειας Ναυπλίου.




Αριθμός 1904/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' Ποινικό Τμήμα - Σε Συμβούλιο

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αιμιλία Λίτινα, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως, σύμφωνα με τη με αριθμό 101/21.7.2010 Πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου, Ανδρέα Τσόλια, Νικόλαο Κωνσταντόπουλο-Εισηγητή, Παναγιώτη Ρουμπή και Αθανάσιο Γεωργόπουλο, Αρεοπαγίτες.
Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γεωργίου Κολιοκώστα (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου) και της Γραμματέως Πελαγίας Λόζιου.

Συνήλθε σε Συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 2 Νοεμβρίου 2010, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του Εισαγγελέως του Ναυτοδικείου Πειραιώς, περί κανονισμού αρμοδιότητας δικαστηρίου.
Με κατηγορούμενους τους 1) Χ κ.λ.π.
Η αίτηση αυτή με ημερομηνία ΒΜ 339/2009 που απευθύνεται στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1232/2010.
Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Γεώργιος Κολιοκώστας εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με τη με αριθμό 321/04.10.2010 έγγραφη πρόταση του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αθανασίου Κονταξή, στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα: "Ι) Στον Εισαγγελέα Ναυτοδικείου Πειραιά υπεβλήθη η υπ'αριθμ. Φ 37-09/20/10 δικογραφία - μετά από διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης που διενεργήθηκε από το γραφείο εσωτερικών υποθέσεων του αρμοδίου Υπουργείου και αφορούσε καταγγελίες για τέλεση αξιοποίνων πράξεων από λιμενικούς και αναγγέλλεται η τέλεση αξιοποίνων πράξεων [παράβαση καθήκοντος κ.λ.π.] από λιμενικούς με τη συμμετοχή των ωφεληθέντων ιδιωτών - στο όνομα των οποίων εκδόθησαν παρανόμως από το Υ/Χ ΕΡΜΙΟΝΗΣ άδειες χειριστών ταχύπλοων σκαφών και ατομικές ερασιτεχνικές άδειες αλιείας]. Επομένως με τη μορφή ηθικής αυτουργίας ή συνέργειας] ο εισαγγελέας Ναυτοδικείου Πειραιά ενόψει του άρθρου 195 εδ. α ΣΠΚ, υπέβαλε με την από 28-7-2010 αναφορά του τη σχετική δικογραφία στον εισαγγελέα Πρωτοδικών Ναυπλίου και δη διότι λόγω της συμμετοχής ιδιωτών στις πράξεις των λιμενικών [= των υπηρετούντων στο Υ/Χ ΕΡΜΙΟΝΗΣ]. Ο τελευταίος επέστρεψε την δικογραφία στον αυτόν εισαγγελέα Ναυτοδικείου Πειραιά με το υπ'αριθμ. ΑΒΜ 10/127 έγγραφο, αναφέρων ότι, δεν υφίσταται αρμοδιότητα αυτού διότι, κατ'αυτόν, δεν υπάρχουν, δεν προέκυψαν επαρκείς ενδείξεις συμμετοχής ιδιωτών στις αξιόποινες πράξεις που φέρονται ότι τέλεσαν οι λιμενικοί που υπηρετούν στο Υ/Χ Ερμιόνης [ και αναφέρει γιατί δεν προέκυψαν τέτοιες ενδείξεις ]. Ο εισαγγελέας Ναυτοδικείου Πειραιά, μετά ταύτα, υπέβαλε σε μας την από ΒΜ 339/2010 αίτηση με την οποία ζητάει τον κανονισμό αρμοδιότητας.
ΙΙ) Επειδή ενίοτε επιλαμβάνονται της ανακρίσεως της αυτής αξιόποινης πράξεως ή συναφούς με αυτή πλείονες ανακριτικές αρχές που θεωρούν εαυτές αρμόδιες ή αναρμόδιες καθ'ύλην και απέχουν στην τελευταία περίπτωση να επιληφθούν της υπόθεσης. Εντεύθεν επέρχεται σύγκρουση αρμοδιότητας [καταφατική-αρνητική], η οποία δύναται να επέλθει και μεταξύ κοινών ποινικών δικαστηρίων-ανακριτικών αρχών και εξαιρετικής δικαιοδοσίας τοιούτων, ότε ειδικώτερα καλείται σύγκρουση δικαιοδοσίας, και ρυθμίζεται από τα άρθρα 132-135 ΚΠΔ [ βλ. μόνο- Μπουρόπουλο Ερμ ΚΠΔ τομ Α σελ. 193, Ζησιάδη ποινική τομ Α (1976) σελ. 646 επ.κειμ. και σημ. 350, ΑΠ 213/86 Π Χρ ΛΖ 35 κ.α. ]. Επειδή κατά τη διάταξη του άρθρου 195 ΣΠΚ [= ν 2287/95] - Αν στο έγκλημα συμμετέχουν στρατιωτικοί και ιδιώτες, αρμόδια είναι: α) τα κοινά ποινικά δικαστήρια, αν το έγκλημα είναι του κοινού ποινικού δικαίου. β) ......." -αντίστοιχο το άρθρο 248 παλαιού ΣΠΚ- λαμβανομένου υπόψη ότι κατά Συνταγματική επιταγή οι ιδιώτες δεν μπορούν να υπαχθούν στην αρμοδιότητα των στρατιωτικών δικαστηρίων. Η έννοια της συμμετοχής στην έννοια της άνω διάταξης αναφέρεται στα άρθρα 45-47 ΠΚ [ βλ. και ΑΠ 794/2004 ΠΧρΛ 908 ],- Στρατιωτικό δε έγκλημα είναι αυτό που τιμωρείται κατά τις διατάξεις του ΣΠΚ [ άρθρο 1 αυτού σχετ ΑΠ 729/98 ΠΧρΜΘ 249 ]. Επειδή κατά τη διάταξη του άρθρου 132 παρ. 1, 2 ΚΠΔ " Αν μεταξύ... ανακριτικών υπαλλήλων αμφισβητείται η αρμοδιότητα για το ίδιο έγκλημα είτε για συναφή εγκλήματα ..... η αρμοδιότητα καθορίζεται ως εξής: ο 'Αρειος Πάγος αν η σύγκρουση δημιουργήθηκε μεταξύ των κοινών ποινικών δικαστηρίων και των στρατιωτικών ... με αίτηση του Εισαγγελέα ή του Επιτρόπου [ήδη μετά τον νέο ΣΠΚ του Εισαγγελέα] ενός από τα πολλά αρμόδια δικαστήρια. Ο αρμόδιος εισαγγελέας εισάγει την αίτηση στον 'Αρειο Πάγο που συνέρχεται σε συμβούλιο". Ενόψει των ανωτέρω καθίσταται σαφές ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση αρμόδιες δικαστικές αρχές είναι οι του κοινού ποινικού δικαίου και δη του τόπου τέλεσης, ήτοι του Ναυπλίου, δεδομένου ότι πρόκειται για έγκλημα του κοινού ποινικού δικαίου [259ΠΚ] που δεν είναι στρατιωτικό και στο οποίο φέρεται ότι συμμετείχαν με την έννοια των άρθρων 46-47 ΠΚ ιδιώτες. Το αναφερόμενο στο διαβιβαστικό έγγραφο του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Ναυπλίου περί μη ύπαρξης επαρκών ενδείξεων ενοχής των ιδιωτών [έτσι ώστε να θεωρηθεί ότι δεν υπάρχει συμμετοχή] προϋποθέτει έκδοση διάταξης κατ' άρθρο 43 παρ. 2 ή 47 ΚΠοινΔ την οποία δεν συνιστά αυτή, ούτε εξαντλείται σε όλους τους ιδιώτες, πράγμα που είναι ζήτημα ανακριτικής έρευνας, ήτοι ζητούμενο.Δ Ι Α ΤΑ Υ ΤΑ Προτείνουμε να οριστούν αρμόδιες δικαστικές αρχές οι της περιοχής του πρωτοδικείου και εφετείου Ναυπλίου προς έρευνα - διεξαγωγή - απόφαση επί της υποθέσεως που αναφέρεται στο Φ 454.14/81/Σ-1/09/10 έγγραφο του Εισαγγελέα Ναυτοδικείου Πειραιά προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Ναυπλίου.Αθήνα 3 Οκτωβρίου 2010
Ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Αθανάσιος Κ. Κονταξής".

Αφού άκουσε τον Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, που αναφέρθηκε στην προαναφερόμενη εισαγγελική πρόταση και έπειτα αποχώρησε,

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρ 183 παρ. 1 του Στρ.ΠΚ στη διαδικασία των στρατιωτικών ποινικών δικαστηρίων υπάγονται όσοι είναι στρατιωτικοί κατά το χρόνο τελέσεως της πράξεως, εξαιρέσει των εγκλημάτων, που αναφέρονται στην παρ. 2 του ίδιου άρθρου, ία οποία υπάγονται στα κοινά δικαστήρια Περαιτέρω, κατά το άρθρο 197 παρ. 1 του Στρ.ΠΚ, αν συρρέουν εγκλήματα, που υπάγονται άλλα στα στρατιωτικά και τα υπόλοιπα στα κοινά Ποινικά Δικαστήρια, δικάζονται από το δικαστήριο, που έχει δικαιοδοσία για το βαρύτερο από αυτά, εξαιρέσει της λιποταξίας, η οποία δικάζεται πάντα από τα στρατιωτικά δικαστήρια. Εξάλλου, κατά το άρθρο 128 παρ. 1 του ΚΠΔ, τα συναφή εγκλήματα εκδικάζονται από το ίδιο δικαστήριο, αν η συνεκδίκαση δεν προκαλεί βλάβη, το δε δικαστήριο, που δικάζει το βαρύτερο έγκλημα, είναι σ' αυτήν την περίπτωση αρμόδιο και για τα άλλα συναφή. Τέλος, κατά το άρθρο 129 του ΚΠΔ συναφή θεωρούνται μόνο τα εγκλήματα: α) όσα γίνονται από το ίδιο πρόσωπο είτε συγχρόνως είτε σε διαφορετικούς τόπους και χρόνους ή από πολλούς όχι συναιτίους στον ίδιο τόπο και χρόνο, β) όσα γίνονται με σκοπό να διευκολύνουν ή να κάνουν πιο εύκολη την εκτέλεση ή να αποκρύψουν ένα από αυτά. Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό με εκείνες των άρ. 196 και 197 παρ. 2 του Στρ.ΠΚ προκύπτει ότι, αν στο έγκλημα συμμετείχαν στρατιωτικοί και ιδιώτες, αρμόδια είναι τα κοινά ποινικά δικαστήρια αν το έγκλημα είναι του κοινού ποινικού δικαίου, ενώ αν είναι στρατιωτικό, το στρατοδικείο για τους στρατιωτικούς και τα κοινά ποινικά δικαστήρια για τους ιδιώτες και ότι, επί εξακολουθούντος εγκλήματος, αν άλλες από τις μερικότερες πράξεις τελέστηκαν όταν ο δράστης ήταν στρατιωτικός και οι υπόλοιπες όταν ήταν ιδιώτης, δικάζεται για όλες από τα κοινά ποινικά δικαστήρια, ενώ τούτο εφαρμόζεται αναλόγως και στα διαρκή εγκλήματα. Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι κατ' αρχήν, ο νομοθέτης, θεσπίζοντας τον Στρ.ΠΚ, έθεσε βασικό κανόνα υπαγωγής των στρατιωτικών στα στρατιωτικά δραστήρια και μόνο σε αυγκεκριμένες περιπτώσεις, που όρισε, διέσπασε αυτόν, υπάγοντάς τους στα κοινά ποινικά δικαστήρια, όπως στις περιπτώσεις α)της συρροής, για τη δυνατότητα επιβολής συνολικής ποινής, β)της συμμετοχής και ιδιωτών, λόγω του ιδιαιτέρως εντόνου χαρακτήρα του δεσμού των συμμετόχων και γ) του εξακολουθούντος και του διαρκούς εγκλήματος, χάριν αξιολογήσεως της συνολικής δράσεως του υπαιτίου. Εντεύθεν παρέπεται ότι δεν ήταν τυχαία η παράλειψη ρυθμίσεως των λοιπών περιπτώσεων συναφείας από τον Στρ.ΠΚ και τον ΚΠΔ, ώστε να μην μπορεί να θεωρηθεί ότι υπάρχει νομοθετικό κενό. Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του επ. αρ. 137 παρ.1 του ΚΠΔ, την παραπομπή μπορεί να ζητήσει πλην άλλων και ο εισαγγελέας του αρμόδιου δικαστηρίου. Κατά τη διάταξη αυτή για την παραπομπή αποφασίζει: α) το συμβούλιο των πλημμελειοδικών αν πρόκειται για παραπομπή από ένα πταισματοδικείο σε άλλο σε περιπτώσεις αδυναμίας συγκρότησης, β) το συμβούλιο των εφετών αν πρόκειται για παραπομπή από πλημμελειοδικείο ή δικαστήριο ανηλίκων σε άλλο και γ) ο Άρειος Πάγος σε κάθε άλλη περίπτωση. Η παραπομπή γίνεται όχι μόνο για την κύρια διαδικασία αλλά και για την προδικασία συμπεριλαμβανομένου και του σταδίου της άσκησης ποινικής δίωξης, για την ταυτότητα του λόγου. Στην προκειμένη περίπτωση, μετά τη διενέργεια αρμοδίως προκαταρκτικής εξετάσεως, υποβλήθηκε στον Εισαγγελέα του Ναυτοδικείου Πειραιώς, η σχετική με αριθμό Φ 37-09/2010 δικογραφία που αφορούσε καταγγελίας για τέλεση αξιοποίνων πράξεων από λιμενικούς (παράβαση καθήκοντος κ.λ.π.), με τη συμμετοχή των ωφεληθέντων ιδιωτών, λόγω εκδόσεως παράνομα από το Υ/Χ ΕΡΜΙΟΝΗΣ αδειών χειριστών ταχύπλοων σκαφών και ατομικών ερασιτεχνικών αδειών αλιείας. Στη συνέχεια, ο άνω Εισαγγελέας, ενόψει των διατάξεων του άρθρου 195α' ΣΠΚ, λόγω συμμετοχής ιδιωτών στις πράξεις των Λιμενικών (με τη μορφή ηθικής αυτουργίας ή συνέργειας), με την από 28.7.2010 αναφορά του, υπέβαλε τη σχετική δικογραφία στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Ναυπλίου, για τις περαιτέρω ενέργειές του. Ο τελευταίος επέστρεψε την δικογραφία στον αυτόν εισαγγελέα του Ναυτοδικείου Πειραιά με το υπ'αριθμ. ΑΒΜ 10/127 έγγραφο, αναφέρων ότι, δεν υφίσταται αρμοδιότητα αυτού διότι, κατ'αυτόν (δεν υπάρχουν], δεν προέκυψαν επαρκείς ενδείξεις συμμετοχής ιδιωτών στις αξιόποινες πράξεις που φέρονται ότι τέλεσαν οι λιμενικοί που υπηρετούν στο Υ/Χ Ερμιόνης. Μετά από αυτά, ο Εισαγγελέας του Ναυτοδικείου Πειραιώς υπέβαλε στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου τη με αριθμό ΒΜ 339/2010 αίτηση, με την οποία ζήτησε τον κανονισμό αρμοδιότητας για την παρούσα υπόθεση. Ενόψει αυτών, υπάρχει σύγκρουση αρμοδιότητας (αρνητική) μεταξύ των κοινών ποινικών δικαστηρίων - ανακριτικών αρχών και των στρατιωτικών αρχών, που ρυθμίζεται από τις διατάξεις των άρθρων 132-135 ΚΠΔ. Κατά συνέπεια, καθίσταται σαφές ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση αρμόδιες δικαστικές αρχές είναι οι του κοινού ποινικού δικαίου και δη του τόπου τέλεσης, ήτοι του Ναυπλίου, δεδομένου ότι πρόκειται για έγκλημα του κοινού ποινικού δικαίου [259ΠΚ], που δεν είναι στρατιωτικό και στο οποίο φέρεται ότι συμμετείχαν με την έννοια των άρθρων 46-47 ΠΚ ιδιώτες. Επομένως, συντρέχει νόμιμη περίπτωση κανονισμού αρμοδιότητας κατά παραπομπή από το Συμβούλιο του Αρείου Πάγου και παραπομπή της υποθέσεως από τις άνω αρχές του Ναυτοδικείου Πειραιώς, στις Εισαγγελικές και Δικαστικές Αρχές του Πρωτοδικείου και Εφετείου Ναυπλίου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κανονίζει την αρμοδιότητα και ορίζει αρμόδιες δικαστικές αρχές αυτές της περιοχής του Πρωτοδικείου και του Εφετείου Ναυπλίου προς έρευνα, διεξαγωγή και απόφαση επί της υποθέσεως που αναφέρεται στο Α.Φ. 454.14/81/Σ-1/09 έγγραφο του Εισαγγελέα Ναυτοδικείου Πειραιώς προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Ναυπλίου.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 25 Νοεμβρίου 2010. Και
Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 7 Δεκεμβρίου 2010.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ