Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

<< Επιστροφή

Απόφαση 1498 / 2009    (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Θέμα
Αιτιολογίας ανεπάρκεια, Ανθρωποκτονία από αμέλεια.




Περίληψη:
Καταδικαστική απόφαση για ανθρωποκτονία από αμέλεια και αποδοχή ως βασίμων λόγων αναίρεσης για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και εκ πλαγίου παράβαση των διατάξεων των άρθρων 15 του ΠΚ και των κατ' άρθρο 512 ΚΠΔ εξεταζομένων αυτεπαγγέλτως ειδικοτέρων αιτιάσεων των ως άνω λόγων. Αναιρεί και παραπέμπει.




Αριθμός 1498/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ -----
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Εμμανουήλ Καλούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Αιμιλία Λίτινα - Εισηγήτρια, Ανδρέα Τσόλια, Ιωάννη Παπουτσή και Ανδρέα Δουλγεράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 4 Νοεμβρίου 2008, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως Αρείου Πάγου Ευτέρπης Κουτζαμάνη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου) και της Γραμματέως Πελαγίας Λόζιου, για να δικάσει τις αιτήσεις των αναιρεσειόντων - κατηγορουμένων 1) Χ1, κατοίκου ...., 2) Χ2 κατοίκου ... 3) Χ3 κατοίκου ... και 4) Χ4 κατοίκου ... που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρήστο Μυλωνόπουλο, για αναίρεση της με αριθμό 3.959/2007 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών.
Με πολιτικώς ενάγουσα την ..., που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Τσούτσουρα.

Το Τριμελές Εφετείο (Πλημμελημάτων) Αθηνών με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή και οι αναιρεσείοντες - κατηγορούμενοι ζητούν την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στις από 8 Φεβρουαρίου 2008, τέσσερις (4) τον αριθμό, αιτήσεις τους, οι οποίες καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 389/2008.

Α φ ο ύ ά κ ο υ σ ε
Τους πληρεξουσίους δικηγόρους των διαδίκων που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και την Αντεισαγγελέα Αρείου Πάγου που πρότεινε να γίνουν δεκτές οι προκείμενες αιτήσεις αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Οι από 8.2.2008 αιτήσεις των α) Χ1 β) Χ2, γ) Χ3 και δ) Χ4 κατά της 3.959/2007 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών, πρέπει ως συναφείς να συνεκδικασθούν.
Από το συνδυασμό της διατάξεως του άρθρου 302 παρ. 1 του Ποινικού Κώδικα, στην οποία ορίζεται ότι, όποιος από αμέλεια επιφέρει το θάνατο άλλου, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών, προς τη διάταξη του άρθρου 28 του ιδίου Κώδικα, στην οποία ορίζεται ότι από αμέλεια πράττει, όποιος από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, είτε δεν πρόβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα, που προκάλεσε η πράξη του, είτε το πρόβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν, συνάγεται ότι προς θεμελίωση του εγκλήματος της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, απαιτούνται τα ακόλουθα στοιχεία: α) να μην καταβλήθηκε από το δράστη η επιβαλλόμενη κατ' αντικειμενική κρίση προσοχή, την οποία κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος οφείλει κάτω από τις ίδιες πραγματικές περιστάσεις να καταβάλει, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές και την κοινή, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, πείρα και λογική, β) να μπορούσε αυτός, με βάση τις προσωπικές του περιστάσεις, ιδιότητες, γνώσεις και ικανότητες και κυρίως εξαιτίας της υπηρεσίας του ή του επαγγέλματος του, να προβλέψει και να αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα και γ) να υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της ενέργειας ή παράλειψης του δράστη και του αποτελέσματος που επήλθε. Η παράλειψη, ως έννοια, ενυπάρχει σε κάθε είδος αμέλειας, εφόσον το ένα σκέλος της ευθύνης συνίσταται στη μη καταβολή της προσήκουσας προσοχής, δηλαδή σε μία παράλειψη. Όταν όμως η αμέλεια δεν συνίσταται σε ορισμένη παράλειψη, αλλά αποτελεί σύνολο συμπεριφοράς που προηγήθηκε του αποτελέσματος, τότε για τη θεμελίωση της ανθρω-ποκτονίας από αμέλεια, ως εγκλήματος που τελείται με παράλειψη, απαιτείται η συνδρομή και των όρων του άρθρου 15 ΠΚ, στο οποίο ορίζεται ότι, όπου ο νόμος για την ύπαρξη αξιόποινης πράξης απαιτεί να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, η μη αποτροπή του τιμωρείται όπως η πρόκληση του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παράλειψης είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση του αποτελέσματος. Από τη τελευταία αυτή διάταξη, συνάγεται ότι αναγκαία προϋπόθεση εφαρμογής της, είναι η ύπαρξη ιδιαίτερης (δηλαδή ειδικής και όχι γενικής) νομικής υποχρέωσης του υπαιτίου προς παρεμπόδιση του εγκληματικού αποτελέσματος. Η υποχρέωση αυτή μπορεί να πηγάζει κυρίως: α) από ρητή διάταξη νόμου, β) από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων, που συνδέονται με ορισμένη έννομη θέση του υπόχρεου, γ) από ειδική σχέση που θεμελιώθηκε, είτε συνεπεία συμβάσεως, είτε απλώς από προηγούμενη ενέργεια, από την οποία ο υπαίτιος της παραλείψεως αναδέχθηκε εκουσίως την αποτροπή κινδύνων στο μέλλον, δ) από προηγούμενη πράξη του υπαιτίου (ενέργεια ή παράλειψη), συνεπεία της οποίας δημιουργήθηκε ο κίνδυνος επελεύσεως του εγκληματικού αποτελέσματος. Εξ' άλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠοινΔ, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ίδιου Κώδικα λόγο αναιρέσεως, όταν αναφέρονται σ' αυτήν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την ακροαματική διαδικασία στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικέ σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόστηκε. Στα εγκλήματα που τελούνται με παράλειψη (αρθρ. 15 ΠΚ), πρέπει στην αιτιολογία, για την πληρότητα αυτής, να αναφέρεται η συνδρομή της ανωτέρω ιδιαίτερης νομικής υποχρέωσης και να προσδιορίζεται ο επιτακτικός κανόνας δικαίου ή η ειδική σχέση, απ' όπου η εν λόγω ιδιαίτερη νομική υποχρέωση πηγάζει. Τέλος, εσφαλμένη εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διατάξεως υφίσταται, όταν το δικαστήριο δεν υπήγαγε ορθώς τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε, στη διάταξη που εφαρμόστηκε. Περίπτωση δε εσφαλμένης εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διατάξεως, που αποτελεί λόγο αναιρέσεως, κατ' άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' του ΚΠΔ, υπάρχει και όταν η παραβίαση αυτής γίνεται εκ πλαγίου, δηλαδή όταν δεν αναφέρονται στην απόφαση, κατά τρόπο σαφή, πλήρη και χωρίς λογικά κενά, τα προκύψαντα πραγματικά περιστατικά ή κατά την έκθεση αυτών υπάρχει αντίφαση, είτε στην ίδια την αιτιολογία, είτε μεταξύ αυτής και του διατακτικού, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος από τον ’ρειο Πάγο ο έλεγχος για την ορθή ή μη εφαρμογή της ουσιαστικής ποινικής διατάξεως που εφαρμόστηκε, οπότε η απόφαση στερείται vόμιμης βάσης. Στην προκειμένη περίπτωση το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων με την προσβαλλόμενη 3.959/2007 απόφασή του, δέχθηκε με επιτρεπτή αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό ότι από τα κατ' είδος τους μνημονευόμενα σε αυτή αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκαν κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά κρίση του τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Η ανώνυμη τεχνική εταιρεία με την επωνυμία "ΕΔΡΑΣΗ - Χ.ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΤΕ", της οποίας νόμιμος εκπρόσωπος είναι ο Ε1 είχε αναλάβει ως υπεργολάβος της εταιρείας με την επωνυμία "Κ/Ξ ...." την πραγματοποίηση εκσκαφών στο εργοτάξιο της "ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΕ", που βρισκόταν επί των οδών ...στην περιοχή ..., στο οποίο διατηρούσε και δικό της εργοτάξιο. Στο εν λόγω εργοτάξιό της, κατά την εκτέλεση υπό της ανωτέρω εταιρείας του έργου απασχολούντο οι αναιρεσείοντες και ειδικότερα ο Χ1 ήταν διευθυντής του έργου, ο Χ2 επιβλέπων μηχανικός, ο τρίτος αναιρεσείων Χ3 εργοδηγός και ο τέταρτος τούτων χειριστής γερανού. Επίσης, στο εν λόγω έργο εργαζόταν, ως βοηθός χειριστή γερανού και ο Π1 ο οποίος είχε προσληφθεί για να προσφέρει σ'αυτό τις υπηρεσίες του από την ως άνω εταιρεία "ΕΔΡΑΣΗ - Χ.ΨΑΛΛΙΔΑΣ Α.Τ.Ε". Για την εκτέλεση των απαιτουμένων εργασιών στο παραπάνω εργοτάξιο, η υπεργολάβος ως άνω εταιρεία είχε διαθέσει το με αριθμό κυκλοφορίας ... Ι.Χ. ερπυστριοφόρο όχημα - γερανό - εκσκαφέα, ισχύος 265 HP, εργοστασίου κατασκευής LIEBHERR. Στον εν λόγω γερανό υπήρχε εγκατεστημένη μπούμα από χωρικό δικτύωμα, αποτελούμενη από δύο τμήματα, εκ των οποίων το ένα ήταν σταθερά προσαρμοσμένο στο όχημα, ενώ το άλλο το μεγαλύτερο συνδέεται με το σταθερό με τέσσερις (4) πείρους στα τέσσερα άκρα του σταθερού δικτυώματος. Από το επάνω τμήμα του γερανού ξεκινούν δύο συρματόσχοινα (αέρηδες) που διατρέχουν όλο το μήκος της μπούμας και καταλήγουν στην κεφαλή της, η δε άκρη αυτού είναι προσαρμοσμένη σε μηχανικό προσάρτημα (πεταλούδα), η οποία συναρμολογείται στην άκρη του σταθερού κομματιού για τις ανάγκες της συναρμολόγησης και αποσυναρμολόγησης των δύο κομματιών της μπούμας. Για την λειτουργία του εν λόγω μηχανήματος και το ασφαλές μοντάρισμα - ξεμοντάρισμα της δικτυωτής μπούμας, η κατασκευάστρια εταιρεία του γερανού, είχε εφοδιάσει την εταιρεία "ΕΔΡΑΣΗ - Χ. ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΤΕ" με το εγχειρίδιο οδηγιών, οι οποίες πρέπει να ακολουθούνται κατά την διάρκεια των εργασιών του μονταρίσματος - ξεμονταρίσματος της μπούμας, οι οποίες σύμφωνα με ειδική μνεία στο προαναφερόμενο εγχειρίδιο παρουσιάζουν υψηλό κίνδυνο ατυχήματος, κυρίως κατά την διαδικασία τοποθέτησης και αφαίρεσης των πείρων σύνδεσης, οι οποίοι κατά το μοντάρισμα της μπούμας πρέπει για λόγους ασφαλείας να είναι περασμένοι με την κωνική τους πλευρά από μέσα προς τα έξω. Σύμφωνα με τις οδηγίες αυτές για το ασφαλές ξεμοντάρισμα της μπούμας πρέπει να ακολουθηθούν οι παρακάτω ενέργειες: 1) Κατέβασμα της μπούμας σε οριζόντια θέση, 2) Απελευθέρωση των άκρων των συρματόσχοινων των βαρούλκων και τύλιγμά του στα βαρούλκα, 3) Μαϊνάρισμα της μπούμας έως ότου η κεφαλή ακουμπήσει στο έδαφος σε προετοιμασμένο δάπεδο, μαϊνάρισμα της πεταλούδας μέχρι να ακουμπήσουν τα συρματόσχοινα του πολύσπαστου στη μπούμα, ασφάλιση της μπασδέκας της πεταλούδας, 4) αφαίρεση των πείρων σύνδεσης των αέρηδων από την κεφαλή και την μπασδέκα της πεταλούδας, 5) σύνδεση της μπασδέκας της πεταλούδας στο αρχικό κομμάτι, περνώντας τους πείρους, 6) προσεκτικό βιράρισμα της πεταλούδας μέχρι να τεντώσουν τα συρματόσχοινα και να λασκάρουν οι πείροι σύνδεσης του αρχικού κομματιού με την υπόλοιπη μπούμα, 7) αφαίρεση των ασφαλειών των κάτω πείρων και στη συνέχεια αφαίρεση των κάτω πείρων, 8) μαϊνάρισμα της μπούμας μέχρι να ακουμπήσει η μπούμα σε προετοιμασμένο δάπεδο στο έδαφος, 9) αφαίρεση των ασφαλειών από τους επάνω πείρους και στη συνέχεια αφαίρεση των πείρων, 10) ξεμοντάρισμα των υπόλοιπων κομματιών της μπούμας και φόρτωσή τους με τη βοήθεια του αρχικού κομματιού και των δύο συρματόσχοινων. Η αφαίρεση των πείρων της μπούμας ενέχει υψηλό κίνδυνο ατυχήματος, γι'αυτό ποτέ μη περνάτε ή στέκεστε μέσα ή κάτω από την μπούμα". Αποδείχτηκε περαιτέρω ότι στις ... είχαν τελειώσει οι εργασίες στο ανωτέρω εργοτάξιο και επρόκειτο να μεταφερθούν τα μηχανήματα στην επόμενη θέση εργασίας, μεταξύ δε αυτών (μηχανημάτων) ήταν και ο προαναφερόμενος γερανός, αφού προηγουμένως ...γινόταν το ξεμοντάρισμά του. Περί ώρα 10.45' ο δεύτερος αναιρεσείων, Χ2 ειδοποιήθηκε τηλεφωνικώς, ενώ βρισκόταν καθ' οδόν για Καρδίτσα, από την "ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΕ", ότι έπρεπε να φύγουν από το παραπάνω εργοτάξιο, οπότε επικοινώνησε με τον πρώτο αναιρεσείοντα Χ1 διευθυντή έργων της εταιρείας "ΕΔΡΑΣΗ - Χ.ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΤΕ" και του ανέφερε την ανωτέρω μετακίνηση, και ο τελευταίος έδωσε τη σχετική εντολή για την εν λόγω μετακίνηση. Στη συνέχεια ο δεύτερος αναιρεσείων, ο οποίος, ως ελέχθη, βρισκόταν εκτός του άνω εργοταξίου, κινούμενος στην Εθνική οδό Αθηνών - Λαμίας, με προορισμό την Καρδίτσα, έδωσε τηλεφωνική εντολή στον τρίτο αναιρεσείοντα Χ3 εργοδηγό, να προβούν οι εργαζόμενοι στην αποσυναρμολόγηση της μπούμας του γερανού, προκειμένου ο τελευταίος να μεταφερθεί σε άλλο εργοτάξιο. Ο ανωτέρω εργοδηγός, ο οποίος εκείνη τη στιγμή απουσίαζε επίσης προσωρινά από το εργοτάξιο μεταβίβασε τηλεφωνικά την εντολή στον τέταρτο αναιρεσείοντα Χ4 χειριστή του γερανού. Στη συνέχεια, ο χειριστής αφού ανήλθε στο χειριστήριο του γερανού, τον έθεσε σε λειτουργία και αφού προέβη στις απαραίτητες ενέργειες έναρξης της αποσυναρμολόγησης, έδωσε εντολή στον βοηθό του Π1 ο οποίος εστερείτο οποιασδήποτε εκπαίδευσης αλλά και ενημέρωσης για τον κίνδυνο που διέτρεχε κατά την αποσυναρμολόγηση της μπούμας, να προβεί στην αφαίρεση των πείρων στο σημείο που αρθώνεται το μικρό με το μεγάλο κομμάτι της μπούμας, ενώ ο ίδιος ο τέταρτος αναιρεσείων έκανε τις κατάλληλες κινήσεις (βίρα - μάϊνα) της μπούμας για να λασκάρουν οι πείροι, έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η αφαίρεσή τους και να γίνει η αποσυναρμολόγηση. Καθόν χρόνο ο Π1 βρισκόταν κάτω από την μπούμα είχε προβεί στην αφαίρεση των δύο κάτω πείρων και επρόκειτο να προβεί στην αφαίρεση των δύο άνω πείρων, οι οποία κατά παράβαση μάλιστα των οδηγιών είχαν τοποθετηθεί με την κωνική τους πλευρά προς τα μέσα, από εσφαλμένους χειρισμούς του χειριστή, κατέπεσε η μπούμα και καταπλάκωσε τον Π1 προξενώντας του βαρειές θλαστικές κακώσεις (ιδία θώρακος, κοιλίας και άκρων), από τις οποίες ως μόνης ενεργού αιτίας επήλθε στη συνέχεια ο θάνατος αυτού. Για το ατύχημα αυτό, κατά τις παραδοχές του σκεπτικού, η αμέλεια καθ'ενός από τους αναιρεσείοντες συνίστατο στο ότι, υπό την προαναφερόμενη ιδιότητά τους, ο καθένας, από αμέλειά τους δεν προέβλεψαν το αξιόποινο αποτέλεσμα και ειδικότερα, ο πρώτος αναιρεσείων ως διευθυντής των έργων της εταιρείας "ΕΔΡΑΣΗ - Χ.ΨΑΛΛΙΔΑΣ ΑΤΕ", καθόσον του είχε ανατεθεί από την τελευταία το τεχνικό της τμήμα, δεν φρόντισε να εφοδιαστούν οι εργαζόμενοι στο εργοτάξιο, μεταξύ των οποίων και ο θανών, με το εγχειρίδιο οδηγιών του κατασκευαστή του συγκεκριμένου γερανού για την συναρμολόγηση και αποσυναρμολόγηση της μπούμας, ούτε μερίμνησε για την ενημέρωση και εκπαίδευση των εργαζομένων για τις εργασίες συναρμολόγησης και αποσυναρμολόγησης του γερανού και για τους ενδεχόμενους κινδύνους κατά την διάρκεια των εν λόγω εργασιών, ούτε είχε εφοδιάσει τον γερανό με τάκους και βαρέλια επί των οποίων θα επικαθόταν η μπούμα κατά την αποσυναρμολόγηση, αλλά έδωσε εντολή στον δεύτερο αναιρεσείοντα Χ2 μετά από ενημέρωσή του από αυτόν ότι τον ειδοποίησαν για την μεταφορά των μηχανημάτων σε άλλο εργοτάξιο, να προβούν οι εργαζόμενοι στην αποσυναρμολόγηση της μπούμας του γερανού, προκειμένου ο τελευταίος να τη μεταφέρει μαζί με τα άλλα μηχανήματα σε άλλο εργοτάξιο. Ο δεύτερος αναιρεσείων, ο οποίος απουσίαζε από το εργοτάξιο, ως ελέχθη, έδωσε τηλεφωνική εντολή στον τρίτο αναιρεσείοντα Χ3 εργοδηγό του έργου, για την παραπάνω ενέργεια, χωρίς να μεριμνήσει να ληφθούν τα προαναφερόμενα μέτρα και χωρίς κατά τον χρόνο που άρχισε η αποσυναρμολόγηση να ήταν παρών στο εργοτάξιο. Η αμέλεια του τρίτου αναιρεσείοντα συνίσταται στο ότι έδωσε τηλεφωνικά εντολή στον τέταρτο αναιρεσείοντα να προβούν στην έναρξη των εργασιών αποσυναρμολόγησης, χωρίς να οργανώσουν πλήρως με τον χειριστή του γερανού και με κάθε δυνατή λεπτομέρεια τη διαδικασία αποσυναρμολόγησης, λαμβάνοντας όλα τα απαιτούμενα για τον σκοπό αυτό μέτρα ασφαλείας, και χωρίς ο ίδιος να έχει οπτική επιτήρηση της διαδικασίας αποσυναρμολόγησης ώστε να επέμβουν αν παρίστατο ανάγκη, αλλά αντίθετα απουσίαζε προσωρινά από το εργοτάξιο. Τέλος, η αμέλεια του τέταρτου αναιρεσείοντος συνίσταται στο ότι άρχισε την διαδικασία αποσυναρμολόγησης της μπούμας στην οποία συμμετείχε και ο θανών, χωρίς προηγουμένως να λάβει τα απαραίτητα μέτρα που προαναφέρθησαν, όπως αναφέρονται στο προαναφερθέν εγχειρίδιο οδηγιών, για την χωρίς κίνδυνο, αποσυναρμολόγηση της μπούμας, αλλά αφού εισήλθε στο χειριστήριο του γερανού, έδωσε εντολή στον θανόντα να αφαιρέσει τους τέσσερις πείρους στο σημείο που αρθρώνεται το μεγάλο με το μικρό κομμάτι της μπούμας και ο ίδιος κάνοντας τις ανάλογες κινήσεις, κατέβασε την μπούμα στο έδαφος, έτσι όμως μετά την αφαίρεση των δύο κάτω πείρων από τον θανόντα συνέβη το παραπάνω τραγικό γεγονός.
Κατά τις παραδοχές του διατακτικού η αμέλεια που αποδίδεται σε καθένα από τους αναιρεσείοντες συνίσταται στο ότι ο 1ος αναιρεσείων δεν εμερίμνησεν όπως εφοδιασθούν οι εργαζόμενοι εις το εργοτάξιο αυτό υπάλληλοι των, μεταξύ των οποίων και ο παθών Π1 με το εγχειρίδιο Οδηγιών του κατασκευαστή για την συναρμολόγηση και αποσυναρμολόγηση της μπούμας του γερανού, η οποία είναι μορφής χωρικού δικτυώματος έχει μία άρθρωση σύνδεσης των δύο κομματιών της με τέσσερις (4) πείρους στα τέσσερα (4) άκρα του χωρικού δικτυώματος, δεν είχε εφοδιάσει τον γερανό με τάκους και βαρέλια για την ασφαλή συναρμολόγηση και αποσυναρμολόγηση της μπούμας του γερανού, ούτε μερίμνησεν για την ενημέρωση και εκπαίδευση των εργαζομένων εις το λεχθέν εργοτάξιο για τις εργασίες συναρμολόγησης και αποσυναρμολόγησης του γερανού και για τον κίνδυνο ατυχήματος κατά την εργασία αποσυναρμολόγησης και μεταφορά του γερανού αλλά αντιθέτως έδωσε εντολή όπως εργασθεί για την αποσυναρμολόγηση της μπούμας του γερανού ο παθών Π1 ο οποίος εις ουδεμία εκπαίδευση για την εργασία αυτή είχε υποβληθεί και δεν είχε ικανότητα για το καθήκον αυτό, ακολούθως δε έδωσε εντολή στον δεύτερο αναιρεσείοντα Χ2 όπως οι εργαζόμενοι εις το προαναφερθέν εργοτάξιο προβούν στην αποσυναρμολόγηση της μπούμας του γερανού προκειμένου να μεταφέρουν αυτόν σε άλλο εργοτάξιο και ο τελευταίος (Χ2) επιβλέπων μηχανικός, ο οποίος απουσίαζε από το εργοτάξιο ευρισκόμενος εις την Εθνική Οδό Αθηνών - Λαμίας, με κατεύθυνση προς Καρδίτσα, έδωσε τηλεφωνική εντολή στον τρίτο αναιρεσείοντα Χ3 εκτελώντας εντολή των δύο πρώτων, για την αποσυναρμολόγηση και μεταφορά του λεχθέντος γερανού, χωρίς να μεριμνήσει όπως ληφθούν τα απαιτούμενα μέτρα ασφαλείας τα οποία προαναφέρθηκαν ως απαραίτητα να ληφθούν και από τον πρώτο αναιρεσείοντα, ο τρίτος τούτων Χ3 εργοδηγός και ο τέταρτος Χ4 προέβηκαν στην έναρξη εργασιών αποσυναρμολόγησης και μεταφοράς του γερανού με τη συμμετοχή του παθόντα Π1 , ο οποίος δεν είχε εκπαιδευθεί, εστερείτο αδείας και ενημέρωσης για τον κίνδυνο που διέτρεχε κατά την αποσυναρμολόγηση της μπούμας, χωρίς δε να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας για την χωρίς κίνδυνο αποσυναρμολόγηση της μπούμας τα οποία ρητά προβλέπει το προαναφερθέν εγχειρίδιο Οδηγιών του κατασκευαστή το οποίο άπαντες οι αναιρεσείοντες δεν είχαν διαθέσει στους υπαλλήλους του εργοταξίου, ο τέταρτος τούτων δε Χ4 αφού εισήλθε εις το χειριστήριο του γερανού έθεσε σε λειτουργία αυτόν (γερανό), κατέβασε τη μπούμα σε οριζόντια θέση στο έδαφος, "μάζεψε" τα συρματόσχοινα και έδωσε με τον συγκατηγορούμενο - τρίτο αναιρεσείοντα Χ3 εντολή στον παθόντα βοηθό χειριστή Π1 να αφαιρέσει τους τέσσερις πείρους στο σημείο που αρθρώνεται το μεγάλο με το μικρό κομμάτι της μπούμας, έκανε τις κατάλληλες κινήσεις (βίρα - μάϊνα) της μπούμας για να λασκάρουν οι πείροι, κατέβασε την μπούμα στο έδαφος, χωρίς κατά την συναρμολόγησή της όμως να έχουν τοποθετηθεί οι πείροι με το κωνικό τους άκρο από μέσα προς τα έξω και να έχουν ασφαλισθεί, δεν είχαν δε οι τρίτος και τέταρτος των αναιρεσειόντων προετοιμάσει το έδαφος με βαρέλια και τάκους πάνω στους οποίους θα "πατούσε" η μπούμα, ώστε ότι και αν συνέβαινε να μην υπάρχει περίπτωση τραυματισμού κάποιου από τους εργαζομένους, χωρίς να έχουν προβεί στην μετακίνηση - τράβηγμα του συρματόσχοινου στο σταθερό κομμάτι του δικτυώματος, χωρίς να αφαιρέσουν την πεταλούδα με τα συρματόσχοινα μετακίνησης της μπούμας (αέρηδες) από την κεφαλή της και να την προσαρμόσουν στο εξωτερικό άκρο του μικρού κομματιού αυτής και χωρίς να ενημερώσουν τον παθόντα Π1 που εκτελώντας την εντολή των προέβη εις την αφαίρεση των δύο κάτω πείρων. Από την συγκλίνουσα δε αμελή συμπεριφορά των κατηγορουμένων κατά τον χρόνο, κατά τον οποίο ο παθών Π1 αφήρεσε τους δύο κάτω πείρους, δίπλωσε η μπούμα και επέπεσε επ' αυτού (κατεπλάκωσε αυτόν) προξενώντας του βαρειές θλαστικές κακώσεις (ιδία θώρακος, κοιλίας και άκρων) από τις οποίες ως μόνης ενεργού αιτίας επήλθε στη συνέχεια ο θάνατος αυτού". Με βάση τις παραδοχές αυτές το Τριμελές Εφετείο κήρυξε ενόχους τους αναιρεσείοντες ανθρωποκτονίας από αμέλεια και επέβαλε σ' αυτού ποινή φυλάκισης δύο (2) ετών στον καθένα, την οποία ανέστειλε επί τριετία. Με τις παραδοχές όμως αυτές, δεν διέλαβε στην προσβαλλομένη απόφασή του την απαιτούμενη κατά το Σύνταγμα και τον Κ.Π.Δ. ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία. Αυτό δε γιατί, ενώ δέχεται ότι πρόκειται για έγκλημα που τελέσθηκε δια παραλείψεως και ότι η αμέλεια των αναιρεσειόντων, δεν συνίσταται σε ορισμένη παράλειψη, αλλά σε σύνολο συμπεριφοράς που προηγήθηκε του αποτελέσματος, δεν αναφέρεται καθόλου στη συνδρομή ιδιαίτερης νομικής υποχρέωσης των αναιρεσειόντων, ούτε προσδιορίζει την προέλευση της υποχρέωσης αυτής, αν δηλαδή πηγάζει από ρητή διάταξη νόμου ή από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων, που συνδέονται με ορισμένη έννομη σχέση ή από σύμβαση ή από ορισμένη προηγούμενη συμπεριφορά τους, από την οποία δημιουργήθηκε ο κίνδυνος επέλευσης του εγκληματικού αποτελέσματος, ούτε προσδιορίζεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, ενόψει της παραδοχής της, ότι η θανάτωση του παθόντος ήταν απότοκος της συνδρομής αμέλειας περισσότερων του ενός προσώπων, η ευθύνη του καθένα των αναιρεσειόντων, αφού το καθένα υπαίτιο πρόσωπο, κρίνεται και ευθύνεται αυτοτελώς και ανεξαρτήτως της ευθύνης του άλλου, κατά το λόγο της αμέλειας του, προσέτι δε, δεν προσδιορίζονται τα περιστατικά εκείνα στα οποία επιστηρίζει την ύπαρξη της αιτιώδους συνάφειας, μεταξύ της αμελούς συμπεριφοράς ενός εκάστου των αναιρεσειόντων και του επελθόντος αποτελέσματος. Επιπλέον δε, υπάρχουν κενά και αντιφάσεις μεταξύ σκεπτικού και αιτιολογικού, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο έλεγχος από τον ’ρειο Πάγο της ορθής ή μη εφαρμογής των εφαρμοσθεισών ουσιαστικών ποινικών διατάξεων των άρθρων 15, 28 και 302 παρ. 1 του ΠΚ, τις οποίες εκ πλαγίου παραβίασε με ελλιπείς και αντιφατικές παραδοχές. Ειδικότερα, Α) ενώ στο σκεπτικό η αμελής συμπεριφορά του πρώτου αναιρεσείοντος εντοπίζεται στο ότι αυτός έδωσε εντολή στο δεύτερο αναιρεσείοντα, επιβλέποντα μηχανικό για αποσυναρμολόγηση του γερανού, χωρίς όμως να προκύπτει από τις παραδοχές α) ότι γνώριζε την πρόσληψη του παθόντος στην εταιρεία, η οποία φέρεται να έχει πραγματοποιηθεί από τον αθωωθέντα με την προσβαλλόμενη απόφαση υπεργολάβο του έργου Ε1 και β) ότι κατά τον χρόνο της ως άνω εντολής, ο παθών εργαζόταν στο τμήμα που θα αναλάμβανε την αποσυναρμολόγηση, στο διατακτικό η αμέλεια του συνιστάται στο ότι "έδωσε εντολή στον ίδιο τον παθόντα να εργασθεί στην αποσυναρμολόγηση του γερανού, παρόλο που γνώριζε ότι ο παθών σε ουδεμία εκπαίδευση για την εργασία αυτή είχε υποβληθεί και δεν είχε ικανότητα για το καθήκον αυτό", Β)Δεν αναφέρονται οι επιτακτικοί κανόνες δικαίου οι οποίοι υποχρεώνουν τους πρώτο και δεύτερο των αναιρεσειόντων, ως διευθυντή του τεχνικού τμήματος του έργου και επιβλέποντα μηχανικό, αντιστοίχως, να μεριμνήσουν για την ενημέρωση και εκπαίδευση των εργαζομένων για τις εργασίες συναρμολόγησης και αποσυναρμολόγησης του γερανού και τους ενδεχομένους κινδύνους κατά την διάρκεια των εν λόγω εργασιών, αφού δεν αρκεί η αναφορά ότι τις παραπάνω ιδιότητά τους απέκτησαν με σύμβαση με την παραπάνω εταιρεία, χωρίς ν' αναφέρεται ρητά ούτε στο σκεπτικό ούτε στο διατακτικό ότι από τη σύμβαση αυτή είχαν αναλάβει τις παραπάνω υποχρεώσεις, Γ) Ενώ κατά τις παραδοχές που αναφέρονται στο σκεπτικό το εγχειρίδιο οδηγιών της κατασκευάστριας εταιρείας επέβαλε απλώς 1) κατέβασμα της μπούμας σε οριζόντια θέση και μαϊνάρισμα της μπούμας έως ότου η κεφαλή ακουμπήσει στο έδαφος, σε προετοιμασμένο δάπεδο, χωρίς καμμιά αναφορά σ' αυτό ότι αποκλειστικός τρόπος για να είναι κατάλληλα προετοιμασμένο το δάπεδο που θ' ακουμπούσε η μπούμα, είναι να υπάρχουν επ' αυτού τάκοι και βαρέλια, τόσο στο σκεπτικό, όσο και στο διατακτικό εντοπίζεται η αμέλεια των 1ου και 2ου αναιρεσειόντων στην παράλειψή τους να εφοδιάσουν τον γερανό με τάκους και βαρέλια επί των οποίων θα επικαθόταν η μπούμα κατά την αποσυναρμολόγησή της και όχι η παράλειψή τους να διαπιστώσουν αν ήταν κατάλληλα διαμορφωμένο το δάπεδο, όπως αναφέρεται στο βιβλίο οδηγιών της κατασκευάστριας εταιρείας, Δ) Όσον αφορά τον τρίτο αναιρεσείοντα εργοδηγό, και τον τέταρτο χειριστή δεν γίνεται επίκληση του επιτακτικού κανόνα, ο οποίος υποχρέωνε αυτούς στη λήψη αναγκαίων μέτρων ασφαλείας, και ειδικότερα της προετοιμασίας του εδάφους με βαρέλια και τάκους πάνω στους οποίους θα πατούσε η μπούμα χωρίς προηγουμένως να έχουν σχετική εντολή από τους 2ο και 3ο των αναιρεσειόντων, Ε) Οι μόνο στο διατακτικό αναφερόμενες παραλήψεις τόσον του 3ου αναιρεσείοντα εργοδηγού, όσον και του 4ου αναιρεσείοντα χειριστή του γερανού, δεν αιτιολογούνται επαρκώς ως αιτίες που δημιούργησαν την πτώση της μπούμας, ούτε συσχετίζονται με σαφήνεια με τις ενέργειες που επιβάλλοντο από το εγχειρίδιο οδηγιών, ΣΤ) Ενώ κατά τις παραδοχές της προσβαλλομένης το ατύχημα φέρεται να έλαβε χώρα κατά τον χρόνο που ο παθών βρισκόταν κάτω από την μπούμα, και μόλις είχε αφαιρέσει τους δύο κάτω πείρους, θέση στην οποία δεν είχε λόγο να βρίσκεται αυτός, αν οι πείροι είχαν κατά τη συναρμολόγησή τους τοποθετηθεί με το κωνικό τους άκρο από μέσα προς τα έξω, δεν καθορίζεται ποιός ήταν αυτός που είχε συναρμολογήσει, αν δηλαδή ήταν ο τρίτος αναιρεσείων εργοδηγός ή άλλος τρίτος, οπότε στην τελευταία περίπτωση η παράλειψη του εν λόγω αναιρεσείοντος εργοδηγού συνίστατο στην έλλειψη ελέγχου της σωστής τοποθέτησής τους πριν από την έναρξη της διαδικασίας αποσυναρμολόγησης του γερανού, παραδοχή η οποία δεν υφίσταται ούτε όσον αφορά αυτόν, ούτε όσον αφορά τον δεύτερο αναιρεσείοντα, ως επιβλέποντα μηχανικό του έργου. Επομένως, οι από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' και Ε' συναφείς λόγοι αναίρεσης και των τεσσάρων αιτήσεων αναίρεσης για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και εκ πλαγίου παράβασης των ως άνω διατάξεων των άρθρων 302 παρ. 1 και 15 του ΠΚ είναι ουσιαστικά βάσιμοι. Εν όψει αυτών και των κατά το άρθρο 511 ΚΠΔ αυτεπαγγέλτως λαμβανομένων ως άνω αναφερομένων ειδικότερων πλημμελειών της προσβαλλόμενης απόφασης πρέπει να γίνουν δεκτές οι παραπάνω αιτήσεις αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Για τους λόγους αυτούς
Αναιρεί την 3.959/2007 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών. Και
Παραπέμπει την υπόθεση νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 17 Μαρτίου 2009.
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 18 Ιουνίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή