Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

<< Επιστροφή

Απόφαση 1362 / 2014    (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Θέμα
Πράγματα κοινόχρηστα.




Περίληψη:
Κοινόχρηστα πράγματα κατά το άρθρο 28 ν. 1337/1983 - προϋποθέσεις. Λόγος αναιρέσεως αυτού του αρ. 1 του αρθρ 560 ΚΠολΔ αβάσιμος. (Επικυρώνει ΠολΠρΔρ 15/2013).





Αριθμός 1362/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Σίδερη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Ρουμπή, Ερωτόκριτο Καλούδη, Αργύριο Σταυράκη και Ελένη Διονυσοπούλου, Αρεοπαγίτες.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 19 Φεβρουαρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Δ. Χ. του Αποστόλου, κατοίκου Δ.Δ. Αλιστράτης Δήμου Νέας Ζίχνης Νομού Σερρών, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Πεχλιβάνη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.
Του αναιρεσιβλήτου: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.), Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοικήσεως (Ο.Τ.Α.) με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΣ ΖΙΧΝΗΣ" και έδρα τη Νέα Ζίχνη Νομού Σερρών, νόμιμα εκπροσωπούμενου, με την ιδιότητά του ως οιονεί καθολικού διαδόχου του πρώην ΔΗΜΟΥ ΑΛΙΣΤΡΑΤΗΣ Νομού Σερρών, ο οποίος δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13/8/2009 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Δράμας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 46/2010 του ίδιου Δικαστηρίου, 36/2011 μη οριστική και 15/2013 οριστική του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Δράμας. Την αναίρεση των τελευταίων αποφάσεων ζητεί ο αναιρεσείων με την από 10/6/2013 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αργύριος Σταυράκης ανέγνωσε την από 15/1/2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι. Από τις διατάξεις των άρθρων 568§4 και 576§2 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι αν κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως απουσιάζει ο αναιρεσιβλητος και ο αναιρεσείων που επισπεύδει τη συζήτηση έχει επιδώσει σ' αυτόν αντίγραφο του κατατεθέντος δικογράφου της αιτήσεως με κλήση προς συζήτηση κατά τη δικάσιμο που έχει οριστεί, ο ’ρειος Πάγος προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία του κλητευθέντος αναιρεσίβλήτου.
Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά, ο αναιρεσίβλητος δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του πινακίου στην αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης δικάσιμο, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, και δεν έλαβε μέρος στη συζήτηση. Όπως δε προκύπτει από την υπ' αριθμ. 11372/29-10-2013 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Σερρών Ελένης Αγοραστού, την οποία ο αναιρεσείων προσκομίζει και επικαλείται, ο τελευταίος επέδωσε στον αναιρεσίβλητο, νόμιμα και εμπρόθεσμα, αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως, με την κάτω από αυτήν πράξη, με την οποία ορίζεται η ανωτέρω δικάσιμος προς συζήτησή της, και με κλήση για να παραστεί κατά τη δικάσιμο αυτή. Επομένως και σύμφωνα με την προηγηθείσα νομική σκέψη, το δικαστήριο θα προχωρήσει στη συζήτηση της υποθέσεως παρά την απουσία του κλητευθέντος, ως ανωτέρω, αναιρεσιβλήτου.
ΙΙ. Κατά το άρθρο 28 του ν. 1337/1983 "Επέκταση πολεοδομικών σχεδίων, οικιστική ανάπτυξη, κλπ.", "Ιδιωτικοί δρόμοι, πλατείες και λοιποί χώροι κοινής χρήσεως που έχουν σχηματισθεί με οποιοδήποτε τρόπο έστω και κατά παράβαση των κειμένων πολεοδομικών διατάξεων και που βρίσκονται μέσα σε εγκεκριμένα σχέδια πόλεων, θεωρούνται ως κοινόχρηστοι χώροι και ανήκουν στον οικείο Δήμο ή Κοινότητα. Για τους χώρους αυτούς δεν οφείλεται καμία αποζημίωση λόγω ρυμοτομίας. Σε περίπτωση όμως που οι χώροι αυτοί καταργούνται με το σχέδιο πόλεως, προσκυρώνονται κατά τις κείμενες διατάξεις". Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, ιδιωτικά ακίνητα αποκτούν την ιδιότητα του κοινοχρήστου χωρίς την καταβολή αποζημίωσης, εφόσον : α) προβλέπονται από το εγκεκριμένο σχέδιο πόλεως ως κοινόχρηστοι χώροι και β) η κοινοχρησία είναι αποτέλεσμα της βούλησης του ιδιοκτήτη (ρητής ή συναγόμενης εμμέσως από τις ενέργειες του) ή προκύπτει από πραγματική κατάσταση που διατηρήθηκε επί μακρό χρόνο, κατ' ανοχή του ιδιοκτήτη. Έτσι, για τη μετάθεση της κυριότητας ακινήτων υπέρ του οικείου Ο.Τ.Α. δεν αρκεί οποιαδήποτε ενέργεια διάθεσης του ακινήτου στην κοινή χρήση, αλλά πρέπει να συντρέχουν σωρευτικώς οι προαναφερόμενες προϋποθέσεις, η συνδρομή των οποίων ελέγχεται παρεμπιπτόντως από τη Διοίκηση και κρίνεται οριστικώς από τα αρμόδια πολιτικά δικαστήρια.
Συνεπώς, εφόσον συντρέχουν οι άνω προϋποθέσεις του άρθρου 28 του ν. 1337/1983 επέρχεται μετάθεση της κυριότητος υπέρ του οικείου Δήμου ή Κοινότητας, αδιαφόρως αν το ακίνητο είχε τεθεί σε κοινή χρήση πριν ή μετά την έγκριση του ρυμοτομικού σχεδίου, δεδομένου ότι τέτοια διάκριση δεν συνάγεται από την ανωτέρω διάταξη, αλλά αντιθέτως ο δικαιολογητικός λόγος που οδήγησε τον νομοθέτη να εισαγάγει αυτήν την ρύθμιση συντρέχει σε αμφότερες τις περιπτώσεις (ΑΠ 483/2010, 1151/2010, 157/2009). Εξάλλου οι κατά τα άρθρα 559 αρ.1 και 560 αρ.1 του ΚΠολΔ λόγοι αναιρέσεως για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου και των διδαγμάτων της κοινής πείρας δεν ιδρύονται, αντίστοιχα, όταν το δικαστήριο εφαρμόζει τέτοιον κανόνα, του οποίου, ενόψει των πραγματικών παραδοχών του δικαστηρίου, συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής, η (και) όταν δεν εφαρμόζει κανόνα, του οποίου, ενόψει των ίδιων παραδοχών, δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής, και όταν τα διδάγματα της κοινής πείρας που φέρεται ότι παραβιάστηκαν αναφέρονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και δεν αφορούν την εφαρμογή των κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ'αυτούς. Τέλος, οι λόγοι αναιρέσεως που προβλέπονται κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων και των πρωτοδικείων που εκδίδονται επί εφέσεων κατά αποφάσεων των ειρηνοδικείων αναφέρονται περιοριστικώς στο άρθρο 560 του ΚΠολΔ, μεταξύ δε των λόγων αυτών δεν περιλαμβάνονται και αν προβληθούν είναι απαράδεκτοι, αντίστοιχα, εκείνοι του άρθρου 559 αρ.10, 11, 12, 13 και 19 του ΚΠολΔ.
Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη υπ'αριθμ.15/2013 οριστική, και την συμπροσβαλλόμενη υπ'αριθμ.36/2011 παρεμπίπτουσα απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Δράμας, που εκδόθηκαν επί εφέσεως του αναιρεσείοντος κατά της υπ'αριθμ.46/2010 απόφασης του Ειρηνοδικείου Δράμας, το δικαστήριο που τις εξέδωσε δέχθηκε ότι η επίδικη εδαφική λωρίδα υπό τα στοιχεία Ε2 του αναφερόμενου τοπογραφικού διαγράμματος, πλάτους 2,38 μ. και συνολικού εμβαδού 82,83 τ.μ., αποτελεί τμήμα του υπ'αριθμ. … αγροτεμαχίου του αγροκτήματος Αλιστράτης Σερρών, εκτάσεως (του αγροτεμαχίου) 6750 τ.μ., που ανήκει κατά τα 5/20 εξ αδιαιρέτου στον αναιρεσείοντα, ότι η εδαφική αυτή λωρίδα - ιδιωτικός δρόμος, με την οποία συνορεύει το αναφερόμενο διαιρετό τμήμα, εμβαδού 1053,77 τ.μ., του αγροτεμαχίου, που περιήλθε (το τμήμα) κατά νομήν και κατοχή στον αναιρεσείοντα μετά από άτυπη διανομή του όλου αγροτεμαχίου το έτος 1972, χαρακτηρίστηκε από το ρυμοτομικό σχέδιο του οικισμού Αλιστράτης του έτους 1971, εντός των ορίων του οποίου βρίσκεται, ως δημοτική οδός, χωρίς να έχει καταργηθεί μέχρι σήμερα, όπως προκύπτει από το απόσπασμα διαγράμματος ρυμοτομίας και διανομής του συνοικισμού Αλιστράτης του έτους 1971, που κυρώθηκε με το ν.δ.1189/1972, με αποτέλεσμα να αποτελεί δημοτική οδό ήδη από το έτος 1971, προορισμένη να εξυπηρετεί τους κυρίους των υπ'αριθμ. …, … και … όμορων οικοπέδων και προκειμένου να κατατμηθούν το καθένα από αυτά σε δύο μικρότερα οικόπεδα με πρόσοψη σε δημοτική οδό, και ότι κατά συνέπειαν, δέχεται το δικαστήριο, η ειρημένη υπό τα στοιχεία Ε2 εδαφική λωρίδα περιήλθε στην κυριότητα του αναιρεσιβλήτου Ο.Τ.Α., έχοντας αποκτήσει (η επίδικη εδαφική λωρίδα) την ιδιότητα του κοινόχρηστου χώρου κατά την προρρηθείσα διάταξη του άρθρου 28 του ν.1337/1983, χωρίς να απαιτείται προς τούτο καταβολή οποιασδήποτε αποζημίωσης. Και βάσει των παραδοχών αυτών το Πολυμελές Πρωτοδικείο Δράμας, με επικύρωση κατά τούτο της πρωτόδικης απόφασης, που είχε δεχθεί τα ίδια, απέρριψε ως προς την ανωτέρω επίδικη εδαφική λωρίδα την ένδικη διεκδικητική αγωγή του αναιρεσείοντος κατά του αναιρεσιβλήτου Ο.Τ.Α. Ενόψει των ιδίων αυτών παραδοχών του δικαστηρίου της ουσίας συνέτρεχαν οι προαναφερθείσες προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 28 του ν.3337/1983 για την απόκτηση της ιδιότητας κοινόχρηστου χώρου της επίδικης εδαφικής λωρίδας και την περιέλευσή της στον αναιρεσίβλητο Δήμο χωρίς καταβολή αποζημιώσεως, την οποία διάταξη επομένως και δεν παραβίασε το δικαστήριο με την εφαρμογή της, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής των οικείων περί αποζημιώσεως λόγω ρυμοτομίας διατάξεων του ισχύοντος τότε ν.δ. 797/1971 (μετέπειτα ν.2882/2001) περί αναγκαστικών απαλλοτριώσεων σε συνδυασμό με το ν.δ. της 17.7/16.8.1923, τις οποίες και δεν παραβίασε το δικαστήριο με την μη εφαρμογή τους. Κατά συνέπειαν τα αντίθετα που υποστηρίζει ο αναιρεσείων με τον πρώτο, αλλά και εν μέρει με τον πέμπτο, μέρος δεύτερο, από τον αριθμ.1 του άρθρου 559 (αληθώς 560) του ΚΠολΔ λόγο της αιτήσεώς του, είναι αβάσιμα, ενώ κατά τα λοιπά ο τελευταίος αυτός λόγος, από τον αριθμ.1β'του άρθρου 559 (560) του ΚΠολΔ, είναι απαράδεκτος, αφού τα φερόμενα με τον λόγο αυτόν ως παραβιασθέντα διδάγματα της κοινής πείρας αναφέρονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και δεν αφορούν την ερμηνεία κανόνων δικαίου ούτε την υπαγωγή πραγματικών γεγονότων σ'αυτούς. Με τους λοιπούς λόγους του αναιρετηρίου προσάπτονται στην αναιρεσιβαλλομένη αναιρετικές πλημμέλειες από τους αριθμούς 10, 11, 12, 13 και 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, οι οποίοι ή αντίστοιχοι των οποίων δεν προβλέπονται, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, για τις αποφάσεις των ειρηνοδικείων και των πρωτοδικείων, ως εφετείων, κατά συνεπείαν δε οι λόγοι αυτοί είναι απαράδεκτοι. Κατ'ακολουθίαν πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως ως αβάσιμη, και να διαταχθεί η εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος παραβόλου (αρθρ.495 παρ.4 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 10-6-2013 αίτηση του Δ. Χ. για αναίρεση των υπ'αριθμ.15/2013, οριστικής, και 36/2011, παρεμπίπτουσας, αποφάσεων του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Δράμας.
Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείου του κατατεθέντος παραβόλου.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 6η Μαΐου 2014.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 18η Ιουνίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή