Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

Σύνδεσμος απόφασης


<< Επιστροφή

Απόφαση 794 / 2009    (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Θέμα
Αιτιολογίας ανεπάρκεια, Σωματική βλάβη από αμέλεια.




Περίληψη:
Σωματική βλάβη από αμέλεια. Αναίρεση για ανεπαρκή αιτιολογία. Παραπέμπει.




Αριθμός 794/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Ε' Ποινικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Κωνσταντίνο Κούκλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Λυκούδη, Ελευθέριο Νικολόπουλο - Εισηγητή, Αναστάσιο Λιανό και Βιολέττα Κυτέα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 13 Φεβρουαρίου 2009, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αναστασίου Κανελλόπουλου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευδοκίας Φραγκίδη, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ1 που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γρηγόριο Δαρμάρο, περί αναιρέσεως της 5935/2008 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών.

Το Τριμελές Εφετείο (Πλημμελημάτων) Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του, διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 12 Νοεμβρίου 2008 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1896/2008.

Αφού άκουσε
Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
1.- Κατά το άρθρο 314 παρ. 1 εδάφ. α' του Π.Κ. "όποιος από αμέλεια προκαλεί σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας άλλου τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών ετών". Από το συνδυασμό της διάταξης αυτής με εκείνη του άρθρου 28 του ΠΚ, κατά την οποία "από αμέλεια πράττει όποιος, από έλλειψη της προσοχής, την οποίαν όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, είτε δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα το οποίο προκάλεσε η πράξη του, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν", προκύπτει ότι, για τη θεμελίωση της σωματικής βλάβης από αμέλεια, απαιτείται να διαπιστωθεί, αφενός, ότι ο δράστης δεν κατέβαλε την απαιτούμενη, κατ' αντικειμενική κρίση, προσοχή, την οποία οφείλει να καταβάλει κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος, κάτω από τις ίδιες πραγματικές καταστάσεις, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές, την κοινή πείρα, τη λογική και τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, και, αφετέρου, ότι είχε τη δυνατότητα να προβλέψει και αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο πρέπει να τελεί σε αντικειμενικά αιτιώδη σύνδεσμο με την πράξη ή παράλειψη. Η παράλειψη, ως έννοια, ενυπάρχει σε κάθε είδος αμέλειας, εφόσον το ένα είδος της ευθύνης συνίσταται στη μη καταβολή της προσοχής, δηλαδή σε μία παράλειψη. Όταν όμως η αμέλεια δεν συνίσταται σε ορισμένη παράλειψη, αλλά σε σύνολο συμπεριφοράς που προηγήθηκε του αποτελέσματος, τότε, για τη θεμελίωση της σωματικής βλάβης από αμέλεια, ως εγκλήματος που τελείται με παράλειψη, απαιτείται και η συνδρομή των όρων του άρθρου 15 του ΠΚ, κατά το οποίο "όπου ο νόμος, για την ύπαρξη αξιόποινης πράξης, απαιτείται να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, η μη αποτροπή του τιμωρείται όπως η πρόκλησή του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παράλειψης είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση του αποτελέσματος". Από την τελευταία αυτή διάταξη προκύπτει ότι αναγκαία προϋπόθεση της εφαρμογής της είναι η ύπαρξη ιδιαίτερης (δηλαδή ειδικής και όχι γενικής) υποχρέωσης του υπαιτίου προς ενέργεια, που τείνει στην παρεμπόδιση του αποτελέσματος, για την επέλευση του οποίου ο νόμος απειλεί ορισμένη ποινή. Η υποχρέωση αυτή μπορεί να πηγάζει από ρητή διάταξη νόμου ή από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων, που συνδέονται με ορισμένη έννομη σχέση του υποχρέου ή από σύμβαση ή από ορισμένη συμπεριφορά του υπαιτίου από την οποία δημιουργήθηκε ο κίνδυνος επέλευσης του εγκληματικού αποτελέσματος.
2.- Η καταδικαστική απόφαση έχει την από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 ΚΠΔ απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναιρέσεως από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ, όταν αναφέρονται σ' αυτήν με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελίωσαν και οι νομικοί συλλογισμοί, με τους οποίους έγινε η υπαγωγή των περιστατικών αυτών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόστηκε.
Στην προκείμενη περίπτωση το τριμελές Εφετείο Αθηνών, με την προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 3935/2008 απόφασή του, με μνεία κατ' είδος των αποδεικτικών μέσων τα οποία έλαβε υπόψη του και κατά την ανέλεγκτη κρίση του δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα: Στις 20-9-2002 στον χώρο απόρριψης σκουριάς του ηλεκτρικού χαλυβουργείου του εργοστασίου της επιχείρησης "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΑΕ" στο 16° χλμ της ΝΕΟ Αθηνών - Κορίνθου, της οποίας ο κατηγορούμενος, Χ1, ήταν νόμιμος εκπρόσωπος και υπεύθυνος κατά τον νόμο για τη λήψη των προβλεπομένων από ειδικές νομοθετικές διατάξεις μέτρων για την ασφάλεια των εργαζομένων της επιχείρησης, έλαβε χώρα εργατικό ατύχημα, κατά το οποίο έπαθε σοβαρές σωματικές βλάβες ο εργαζόμενος Ψ1. Ειδικότερα, περί ώρα 00.15' της 20/9/2002 τρύπησε ο ειδικός κάδος υποδοχής διάπυρης σκουριάς που είναι τοποθετημένος σε βαγόνι συρόμενο με χρήση γερανού σε διαδρομή δέκα μέτρων πάνω σε δύο μεταλλικές ράγες, οι οποίες βρίσκονται σε ύψος ενός μέτρου από το δάπεδο και ανάμεσα στις οποίες σχηματίζεται αυλάκι βάθους 15-20 εκατοστών. Επειδή η τηγμένη σκουριά κάλυψε τη μεγαλύτερη έκταση της αυλάκωσης ανάμεσα στις δύο μεταλλικές ράγες και έπρεπε κάποιος εργαζόμενος να ανεβεί και να πατήσει στο επίπεδο της εν λόγω αυλάκωσης για να συνδέσει τον γάντζο του γερανού με την ειδική υποδοχή του βαγονιού, ώστε να λειτουργήσει η διαδικασία απόρριψης της σκουριάς (η σύνδεση δεν μπορούσε να γίνει από το επίπεδο του δαπέδου λόγω απόστασης), με εντολή του προϊσταμένου βάρδιας, ......, έγινε ρίψη νερού για να ψυχθεί η τηγμένη σκουριά. Μετά παρέλευση δεκαπέντε λεπτών περίπου και ενώ είχε σχηματιστεί μαύρη κρούστα στην επιφάνεια της σκουριάς, χωρίς όμως αυτή να έχει ψυχθεί και στο εσωτερικό της, ο προαναφερόμενος προϊστάμενος βάρδιας, θεωρώντας ότι είχε σχηματιστεί σταθερή επιφάνεια πάνω στη σκουριά, ανέθεσε στον εργαζόμενο Ψ1 να ανεβεί στο επίπεδο των μεταλλικών ραγών και πατώντας στη διαμορφωμένη κρούστα να συνδέσει τον γάντζο του γερανού στην ειδική υποδοχή του βαγονιού με τον κάδο. Μόλις, όμως, ο τελευταίος πάτησε πάνω στην κρούστα, αυτή υποχώρησε, με αποτέλεσμα να βουλιάξουν τα πόδια του μέσα στη διάπυρη σκουριά, να αναφλέγει η (μη πυρίμαχη) φόρμα εργασίας του και να πάθει σοβαρά εγκαύματα στο πρόσωπο, στον θώρακα, στην κοιλιά και σε άλλα σημεία του σώματος του, καθώς και να υποβληθεί σε μερικό ακρωτηριασμό ονυχοφόρων φαλαγγών δύο δακτύλων του αριστερού ποδιού του. Ο σοβαρός τραυματισμός του παθόντος θα είχε αποφευχθεί, αν ο κατηγορούμενος, μεριμνούσε, όπως όφειλε λόγω της ιδιότητας του και μπορούσε υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις να πράξει, για τη λήψη των καταλλήλων μέτρων, ώστε η επίμαχη εργασία σε περίπτωση διαρροής διάπυρης σκουριάς να γίνεται με ασφάλεια για τους εργαζόμενους. Πιο συγκεκριμένα ο κατηγορούμενος όφειλε να είχε μεριμνήσει, ώστε είτε η σύνδεση του γάντζου του γερανού με την ειδική υποδοχή του βαγονιού να γίνεται από το επίπεδο του δαπέδου με χρήση κατάλληλου εργαλείου, ώστε να μην είναι αναγκασμένος ο εργαζόμενος να πατήσει ανάμεσα στις μεταλλικές ράγες με την τηγμένη σκουριά είτε να διαμορφώσει κατάλληλο δάπεδο εργασίας (πλατφόρμα) στηριζόμενο πάνω στις μεταλλικές ράγες, για να πατήσει σ' αυτό ο εργαζόμενος και να εκτελέσει με ασφάλεια τη συγκεκριμένη εργασία. Σημειώνεται δε ότι τέτοιο δάπεδο ασφαλείας (μεταλλική πλατφόρμα) τοποθετήθηκε μετά το ατύχημα. Από όσα προαναφέρθηκαν αποδεικνύεται ότι ο κατηγορούμενος τέλεσε την πράξη της σωματικής βλάβης από αμέλεια για την οποία κατηγορείται και πρέπει να κηρυχθεί ένοχος αυτής, όπως ειδικότερα διαλαμβάνεται στο διατακτικό της απόφασης...".
Με αυτά που δέχθηκε η προσβαλλομένη απόφαση δεν περιέχει στο σκεπτικό της την από τις άνω διατάξεις του Συντάγματος και του νόμου ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία. Ειδικότερα και καθόσον αφορά τις παραδοχές της ότι ο κατηγορούμενος ήταν υπεύθυνος κατά νόμο για τη λήψη μέτρων ασφαλείας για τους εργαζόμενους της επιχείρησης, τα οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση παρέλειψε να λάβει, ουδόλως προσδιορίζει από πού απορρέει η ύπαρξη ιδιαίτερης νομικής υποχρεώσεως αυτού προς ενέργεια, που τείνει στη διακώλυση του αποτελέσματος, αν δηλαδή οι παραλείψεις του κατηγορουμένου α) να μεριμνήσει όπως η σύνδεση του γάντζου του γερανού με την ειδική υποδοχή του βαγονιού να γίνεται από το επίπεδο του δαπέδου.... και β) να διαμορφώσει κατάλληλο δάπεδο εργασίας (πλατφόρμα) στηριζόμενο πάνω σε μεταλλικές ράγες.... απορρέουν από ρητή διάταξη του νόμου, ή σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων, τα οποία συνδέονται με ορισμένη έννομη σχέση αυτών, είτε από σύμβαση είτε από προηγούμενη συμπεριφορά αυτού. Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτός, ως βάσιμος κατ' ουσίαν ο εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ΚΠΔ λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο, όμως, θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 519 Κ.Π.Δ.).


ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την υπ' αριθ. 5935/2008 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Και
Παραπέμπει την υπόθεση για νέα εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εδίκασαν προηγουμένως.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 26 Φεβρουαρίου 2009. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 20 Μαρτίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή