Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

Σύνδεσμος απόφασης



Court decision number 1360 / 2009    (Ε, Penal Cases)

Θέμα
Αιτιολογίας ανεπάρκεια, Τραπεζική επιταγή, Έγκληση.




Περίληψη:
Ακάλυπτη επιταγή. Στοιχεία εγκλήματος. Λόγοι αναίρεσης για έλλειψη αιτιολογίας διότι δεν διευκρινίζεται ποιος εμφάνισε τις επιταγές και αν αυτός, ή οποιοσδήποτε εξ αναγωγής υπόχρεος που πλήρωσε τον κομιστή υπέβαλε έγκληση κατά του αναιρεσείοντος. Δέχεται αίτηση. Αναιρεί και παραπέμπει.




ΑΡΙΘΜΟΣ 1360/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
E' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Kωνσταντίνο Κούκλη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Βασίλειο Λυκούδη - Εισηγητή, Ελευθέριο Νικολόπουλο, Βιολέττα Κυτέα και Γεώργιο Αδαμόπουλο (κωλυομένου του Αρεοπαγίτη Αναστασίου Λιανού), Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 10 Απριλίου 2009, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Παναγιώτη Νικολούδη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευδοκίας Φραγκίδη, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου ..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ιωάννα Βοζίκη, περί αναιρέσεως της 13791/2008 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 26 Φεβρουαρίου 2009 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 350/2009.

Αφού άκουσε
Την πληρεξούσια δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Κατά το άρθρο 79 παρ.1 του ν. 5960/1933 περί επιταγής, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του ν.δ. 1325/72, μετά και την προσθήκη παραγράφου 5 σε αυτό με το άρθρο 4 παρ.1 περ. α του Ν.2408/1996, εκείνος ο οποίος εκδίδει επιταγή που δεν πληρώθηκε από πληρωτή γιατί δεν είχε διαθέσιμα κεφάλαια κατά το χρόνο εκδόσεως της επιταγής ή της πληρωμής της, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και χρηματική ποινή τουλάχιστον δέκα χιλιάδων δραχμών. Η ποινική δίωξη ασκείται κατόπιν εγκλήσεως του κομιστή που δεν πληρώθηκε. Επίσης με την παρ.1 του άρθρου 22 του ν. 2721/1999 προστέθηκε εδάφιο στην πιο πάνω παρ.5, κατά το οποίο για πράξεις που προβλέπονται στις παρ.1 και 2 του ίδιου άρθρου, για τις οποίες κατά τη δημοσίευση του παρόντος νόμου έχει ασκηθεί αυτεπαγγέλτως ποινική δίωξη, η διαδικασία συνεχίζεται αν εκείνος, που δικαιούται σε έγκληση δηλώσει ότι επιθυμεί την ποινική δίωξη του κατηγορουμένου, σύμφωνα δε με την παρ.2 εδ.α του πιο πάνω άρθρου 22, αν η προαναφερόμενη δήλωση του δικαιούμενου σε έγκληση, δεν υποβληθεί μέσα σε έξι μήνες από τη δημοσίευση του νόμου, η ποινική δίωξη παύει οριστικά. Από τις διατάξεις αυτές σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 40-47 του ν. 5960/1933, συνάγεται ότι (και πριν ρυθμιστεί νομοθετικά το σχετικό ζήτημα με το άρθρο 15 παρ.3 του Ν.3472/2006 ΦΕΚ Α' 135/4-7-2006), δικαιούχος της έγκλησης δεν είναι μόνο ο τελευταίος κομιστής της επιταγής που δεν πληρώθηκε, όταν εμφανίστηκε η επιταγή στον πληρωτή, αλλά και κάθε άλλος υπογραφέας αυτής, που πλήρωσε την επιταγή ως εξ αναγωγής υπόχρεος και έγινε κομιστής αυτής, αφού αυτός τελικά υφίσταται τη ζημία από τη μη πληρωμή της επιταγής (Ολ. ΑΠ 23 και 24/2007). Συνακόλουθα, κατά τις σαφείς πιο πάνω διατάξεις, η ποινική δίωξη κατά του εκδότη ακάλυπτης επιταγής ασκείται ύστερα από έγκληση του κομιστή της επιταγής που δεν πληρώθηκε και είναι αδιάφορο, αν αυτός ήταν ο τελευταίος εξ οπισθογραφήσεως κομιστής που εμφάνισε την επιταγή προς πληρωμή, ή αν αυτός έγινε κομιστής αυτής, αφού πλήρωσε την επιταγή ως εξ αναγωγής υπόχρεος. Ηδη τούτο ρητώς αναφέρεται στη διάταξη του άρθρου 15 παρ.3 του ν. 3472/2006, η οποία δεν εισάγει διαφορετική νομοθετική ρύθμιση από την προηγούμενη. Εξάλλου, προκειμένου περί εγκλήματος κατ' έγκληση διωκομένου, η ύπαρξη της εγκλήσεως ερευνάται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο. Η υποβολή εγκλήσεως προς άσκηση ποινικής διώξεως για την έκδοση ακάλυπτης επιταγής από μη δικαιούμενο σε αυτή (μη νόμιμο κομιστή), ιδρύει λόγο αναιρέσεως από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Η' ΚΠΔ για υπέρβαση εξουσίας σε περίπτωση κατά την οποία το δικαστήριο με βάση αυτή απήγγειλε καταδίκη για το καταγγελλόμενο έγκλημα. Για να κρίνει περί της βασιμότητας του λόγου τούτου αναιρέσεως, αν δηλαδή υπήρχε έγκυρη έγκληση ο Άρειος Πάγος επισκοπεί τα έγγραφα της δικογραφίας. Εξάλλου, έλλειψη, της κατά τα άρθρο 93 παρ. 3 του Συντάγματος παρ. 3 και 139 ΚΠΔ ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας που ιδρύει λόγο αναίρεσης της καταδικαστικής αποφάσεως κατά το άρθρο 510 παρ. 1 περ. Δ' ΚΠΔ υπάρχει στην καταδικαστική απόφαση όταν δεν εκτίθεται σ' αυτήν με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του Δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελίωσαν και οι νομικοί συλλογισμοί με τους οποίους έγινε η υπαγωγή των περιστατικών που αποδείχθηκαν στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόστηκε. Η απλή επανάληψη στην αιτιολογία της απόφασης (σκεπτικό) του διατακτικού, καθ' εαυτή, δεν συνιστά ελλιπή αιτιολογία, εφόσον το διατακτικό είναι λεπτομερές και εκτίθεται στο περιεχόμενό του με σαφήνεια και πληρότητα, τα πραγματικά περιστατικά που συνιστούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος για το οποίο εκδόθηκε η καταδικαστική απόφαση. Όταν, όμως, στο διατακτικό δεν διαλαμβάνονται τέτοια περιστατικά, η αιτιολογία, στην οποία επαναλαμβάνεται το διατακτικό είναι ελλιπής. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσαλονίκης, που δίκασε ως εφετείο και την εξέδωσε, καταδίκασε τον αναιρεσείοντα κατηγορούμενο σε συνολική φυλάκισης τριών ετών και χρηματική ποινή 10.000 ευρώ για έκδοση ακαλύπτων επιταγών, κατ' εξακολούθηση. Για να στηρίξει την καταδικαστική του κρίση του το Τριμελές Πλημμελειοδικείο, διέλαβε στο σκεπτικό της προσβαλλόμενης αποφάσεώς την αιτιολογία, ότι, από τα αποδεικτικά μέσα που κατ' είδος αναφέρει, "αποδείχθηκε ότι ο εκκαλών - κατηγορούμενος εξέδωσε στην Αθήνα τις παρακάτω αναφερόμενες πέντε μεταχρονολογημένες επιταγές της τραπέζης "ΑLΡΗΑ ΒΑΝΚ" που εφέροντο ότι εξεδόθησαν στις ... και ήσαν πληρωτέες εις διαταγήν της εδρεύουσας στο Λουτράκι Αλμωπίας Πέλλας εταιρίας με την επωνυμία "ΑΔΕΛΦΟΙ ΚΑΠΕΛΛΗ ΑΕ Ανώνυμος Μακεδόνικη Εταιρεία Αποστάξεως, Εμφιαλώσεως και Εμπορίας Οινοπνευματωδών Ποτών και Μεταλλικών Νερών" και τον διακριτικό τίτλο "ΑΦΟΙ ΚΑΠΕΛΛΗ ΑΕ" και ειδικότερα, στις ... εξέδωσε την υπ' αριθμ. ... επιταγή, ποσού 35.214 €, στις ... εξέδωσε την υπ' αριθμ. ... επιταγή, ποσού 10.500 €, στις ... εξέδωσε την υπ' αριθμ. ... επιταγή, ποσού 10.070 €, στις ... εξέδωσε την υπ' αριθμ. ... επιταγή ποσού 33.628 € και στις ... εξέδωσε την υπ' αριθμ. ... επιταγή, ποσού 32.241 ευρώ, οι οποίες όμως (τραπεζικές επιταγές) παρότι εμφανίστηκαν προς πληρωμή νομίμως και εμπροθέσμως και συγκεκριμένα, η υπ' αριθμ. ... στις ..., η υπ' αριθμ. ..., στις ..., η υπ' αριθμ. ... στις ..., η υπ' αριθμ. ... στις ... και η υπ' αριθμ. ... στις ..., δεν πληρώθηκαν, γιατί στον υπ' αριθμ. ... λογαριασμό του κατηγορουμένου δεν υπήρχαν διαθέσιμα κεφάλαια και συνεπώς, πρέπει, αφού απορριφθεί ο παραπάνω υποβληθείς ισχυρισμός του εκκαλούντος - κατηγορουμένου που κατ' ορθόν νομικό χαρακτηρισμό συνιστά άρνηση της κατηγορίας, να κηρυχθεί ένοχος ο κατηγορούμενος της ως άνω σχετικής πράξεως που αποδίδεται σ' αυτόν ". Κατ' ακολουθίαν δε του σκεπτικού αυτού το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης καταδίκασε τον αναιρεσείοντα κατηγορούμενο για την πιο πάνω πράξη της έκδοσης ακαλύπτων επιταγών, κατ' εξακολούθηση. Η αιτιολογία όμως αυτή δεν είναι ειδική και εμπεριστατωμένη, όπως επιβάλλεται από το Σύνταγμα και το νόμο, αφού επαναλαμβάνει το διατακτικό, το οποίο ούτε λεπτομερές είναι, ούτε εκτίθενται με σαφήνεια και πληρότητα, τα πραγματικά περιστατικά που συνιστούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος για το οποίο εκδόθηκε η καταδικαστική απόφαση. Ειδικότερα, μεταξύ άλλων, δεν διευκρινίζεται ποιός εμφάνισε τις πιο πάνω επιταγές στην πληρώτρια Τράπεζα και αν αυτός, ή οποιασδήποτε εξ αναγωγής υπόχρεος που πλήρωσε τον κομιστή υπέβαλε έγκληση κατά του αναιρεσείοντος, καθόσον, αν την υπέβαλε άλλος ή δεν την υπέβαλε με τις διατυπώσεις και στην προθεσμία που ορίζουν οι Ν. 2408/96 και 2721/99, το Δικαστήριο έπρεπε να παύσει οριστικά την ποινική δίωξη. Επιπλέον η ασάφεια αυτή καθιστά ανέφικτο το αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή όχι εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 79 παρ.1 και 5 του ν. 5960/1933, όπως αυτός ίσχυε κατά το χρόνο τελέσεως των πιο πάνω πράξεων. Κατά συνέπεια, αφού γίνει δεκτός, ως βάσιμος, ο από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ του ΚΠΔ λόγος αναιρέσεως (που εμπεριέχεται στον δεύτερο λόγο αναίρεσης με αρ.3) σχετικά με την έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων, πρέπει, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο (άρθ. 519 ΚΠΔ), αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Σημειώνεται, πάντως, ότι από την επισκόπιση των εγγράφων της δικογραφίας προκύπτει μεν ότι την έγκληση κατά του κατηγορουμένου υπέβαλε η εταιρεία "ΑΔΕΛΦΟΙ ΚΑΠΕΛΗ Α.Ε.", πλην όμως από τα συνημμένα στην έγκληση φωτοαντίγραφα των επίμαχων επιταγών δεν δύναται να εξαχθεί συμπέρασμα αν η εγκαλέσασα ήταν νόμιμη κομίστρια των επιταγών (δηλαδή είτε τελευταία κομίστρια των επιταγών που δεν πληρώθηκαν, όταν εμφανίστηκαν στον πληρωτή, είτε υπογραφέας αυτών, που πλήρωσε τις επιταγές, ως εξ αναγωγής υπόχρεη), διότι τα προσκομιζόμενα φωτοαντίγραφα είναι κεκυρωμένα αντίγραφα εκ κεκυρωμένων αντιγράφων και όχι εκ των στα χέρια της εγκαλούσας πρωτοτύπων.
Συνεπώς δεν δύναται να ερευνηθεί η βασιμότητα του πρώτου, από το άρθρο 510 παρ.1 περ. Η του ΚΠΔ, λόγου αναίρεσης, κατά το οποίον η εγκαλέσασα εταιρεία δεν ήταν νόμιμη κομίστρια των αναφερομένων στην αίτηση τεσσάρων επιταγών και συνεπώς (ότι) δεν είχε δικαίωμα, ως προς τις επιταγές αυτές να υποβάλλει έγκληση (ισχυρισμό που είχε προβάλλει ο αναιρεσείων και ενώπιον του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου, χωρίς το Δικαστήριο να απαντήσει σε αυτόν).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την 13791/2008 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης
Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως .
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 8 Μαΐου 2009. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 4 Ιουνίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ