Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

Σύνδεσμος απόφασης


<< Επιστροφή

Απόφαση 1930 / 2009    (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Θέμα
Αιτιολογίας ανεπάρκεια, Απάτη, Επεκτατικό αποτέλεσμα.




Περίληψη:
Απάτη - στοιχεία πράξεως. Λόγος αναιρέσεως η έλλειψη αιτιολογίας, καθώς και ο πρόσθετος λόγος. Αυτεπάγγελτη εξέταση εσφαλμένης ερμηνείας και εφαρμογής ουσιώδους ποινικής διατάξεως. Αναιρεί. Επεκτατικό αποτέλεσμα και για λοιπούς συγκατηγορούμενους. Παραπέμπει.




Αριθμός 1930/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Στ' Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Δημήτριο Πατινίδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χαράλαμπο Παπαηλιού, Νικόλαο Κωνσταντόπουλο - Εισηγητή, Γεώργιο Μπατζαλέξη και Χριστόφορο Κοσμίδη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 22 Σεπτεμβρίου 2009, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Νικολάου Μαύρου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Πελαγίας Λόζιου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ1, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Ρίζο, περί αναιρέσεως της 352/2008 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών. Με συγκατηγορούμενους τους: 1) ... και 2) ... και με πολιτικώς ενάγοντα τον Ψ1, που παρέστη με την πληρεξούσια δικηγόρο του Θέκλα Χριστοφορίδου. Το Τριμελές Εφετείο (Πλημμελημάτων) Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του, διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 23 Ιουνίου 2008 αίτησή του αναιρέσεως καθώς και στο από 20 Μαρτίου 2009 δικόγραφο των προσθέτων λόγων αυτής (αίτησης), που καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1210/2008.

Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος και την πληρεξούσια δικηγόρο του πολιτικώς ενάγοντος, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
H από 23-6-2008 αίτηση αναιρέσεως και με αριθμό καταθέσεως 223/08 ενώπιον του γραμματέα του Εφετείου Αθηνών, κατά της 352/2008 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, με την οποία καταδικάστηκε ο κατηγορούμενος και ήδη αναιρεσείων σε ποινή φυλακίσεως οκτώ (8) μηνών για πλημ/κή απάτη, καθώς και οι με το από 20-3-09 ξεχωριστό δικόγραφο, που κατατέθηκε νόμιμα στο γραμματέα της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου στις 20-3-09, πρόσθετοι λόγοι έχουν ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα και πρέπει να συνεκδικαστούν. Κατά το άρ. 386 παρ. 1, όποιος με σκοπό να αποκομίσει ο ίδιος ή άλλος παράνομο περιουσιακό όφελος βλάπτει ξένη περιουσία, πείθοντας κάποιον σε πράξη, παράλειψη ή ανοχή με την εν γνώσει παράσταση ψευδών γεγονότων σαν αληθινών ή την αθέμιτη απόκρυψη ή παρασιώπηση αληθινών γεγονότων τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και αν η ζημία που προξενήθηκε είναι ιδιαίτερα μεγάλη με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της απάτης απαιτούνται: α) σκοπός του δράστη να περιποιηθεί στον εαυτόν του ή σε άλλον παράνομο περιουσιακό όφελος, β) εν γνώσει παράσταση ψευδών γεγονότων ως αληθινών ή αθέμιτη απόκρυψη ή παρασιώπηση αληθινών από την οποία, ως παραγωγό αιτία παραπλανήθηκε κάποιος και γ) βλάβη ξένης περιουσίας που τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με τις παραπλανητικές ενέργειες ή παραλείψεις. Χωρίς την επέλευση βλάβης σε ξένη περιουσία δεν υφίσταται απάτη, ενώ σε περίπτωση επελεύσεων της βλάβης είναι αδιάφορο αν επιτεύχθηκε το παράνομο περιουσιακό όφελος που επιδιώχθηκε, το πρόσωπο δε που παραπλανήθηκε δεν απαιτείται να είναι το ίδιο με εκείνο που υφίσταται τη βλάβη, αρκεί ο απατώμενος να μπορεί από τα πράγματα ή από το νόμο να ενεργήσει την επιζήμια για τον βλαπτόμενο πράξη ή παράλειψη. Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη, κατά τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 ΚΠοινΔ, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ίδιου Κώδικα λόγο αναιρέσεως, όταν αναφέρονται σε αυτή με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του Δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόσθηκε. Ειδικότερα δε, για την πληρότητα της αιτιολογίας στο έγκλημα της απάτης, απαιτείται να προσδιορίζονται επακριβώς τα αποδεικτικά στοιχεία εκείνα που οδήγησαν το δικαστήριο στη δικανική πεποίθηση ότι επήλθε βλάβη, να περιγράφεται η αιτιώδης σχέση της βλάβης σε σχέση με τα παραπλανητικά γεγονότα ή ενέργειες καθώς επίσης να περιγράφεται σε τι συνίσταται η βλάβη. Έτσι, για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της απάτης, απαιτείται αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ τω παραπλανητικών ενεργειών πλάνης αφενός και αφετέρου μεταξύ της πλάνης και της συμπεριφοράς του πλανωμένου από την πράξη, παράλειψη ή ανοχή από την οποία επήλθε περιουσιακή ζημία και μάλιστα, η περιουσιακή ζημία πρέπει να είναι το άμεσο και αναγκαίο αποτέλεσμα της συμπεριφοράς του πλανηθέντος δηλαδή, χωρίς περαιτέρω πράξη του δράστη ή τρίτου, η δε βλάβη και το όφελος απαιτείται να είναι περιουσιακής φύσεως. Κατά συνέπεια, δεν αρκεί αποφυγή ποινικής ευθύνης ή επιβολή ποινικών κυρώσεων σε κάποιον, αφού αυτές δεν συνιστούν περιουσία. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από το σκεπτικό σε συνδυασμό με το διατακτικό της προσβαλλόμενης 352/2008 αποφάσεώς του, τα οποία ως ενιαίο σύνολο παραδεκτώς αλληλοσυμπληρώνονται, το Τριμελές Εφετείο Αθηνών, δέχτηκε, κατά την ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση των κατ* είδος αναφερομένων στην ίδια απόφαση αποδεικτικών μέσων, ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά, κατά τα κύρια σημεία από το σκεπτικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως: Οι κατηγορούμενοι στις 5-11-01 στην..., ενεργώντας από κοινού και από πρόθεση, αφού κατάρτισαν το από 30-6-01 πρακτικό Γενικής Συνελεύσεως των Μετόχων της Α.Ε. με την επωνυμία "BREAD LINE ABEE ΕΙΔΩΝ ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ κλπ", περί δήθεν, εκλογής νέου ΔΣ αυτής και το από 2-7-01 πρακτικό της εταιρίας αυτής και παρέστησαν ψευδώς, στους αρμόδιους υπαλλήλους της Νομαρχίας Αττικής, ότι διορίστηκε Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρίας αυτής ο εγκαλών ο οποίος ήταν απλός μέτοχος της εν λόγω εταιρίας. Αποτέλεσμα των ενεργειών αυτών ήταν ο εγκαλών να κηρυχθεί ένοχος για μη καταβολή μισθών στους εργαζομένους κ.α. συναφείς αξιόποινες πράξεις. Στη συνέχεια, το Δικαστήριο της ουσίας, τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα, Χ1, κήρυξε ένοχο της αξιόποινης πράξης της απάτης (πλημ/κής) και ειδικότερα, του ότι: "Στην ... στις 5-11-2001 ενεργώντας από κοινού με σκοπό να αποκομίσουν οι ίδιοι παράνομο περιουσιακό όφελος έβλαψαν ξένη περιουσία πείθοντας κάποιον σε πράξη με την παράσταση ψευδών γεγονότων σαν αληθινών και ειδικότερα με τον πιο πάνω σκοπό, αφού κατάρτισαν το από 30-6-2001 πρακτικό Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "BREAD LINE ΑΝΩΝΥΜΗ - ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ - ΕΜΠΟΡΙΚΗ - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ - ΕΞΑΓΩΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΩΝ ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ - ΑΡΤΟΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ - ΤΡΟΦΙΜΩΝ - ΚΑΤΕΨΥΓΜΕΝΩΝ" περί δήθεν εκλογής, μεταξύ άλλων νέου Δ.Σ. αυτής και το από 2/7/2001 πρακτικό του ανωτέρω νέου Δ.Σ. περί δήθεν συγκροτήσεως αυτού σε σώμα εν αγνοία του μηνυτή Ψ1, μέλους του Δ.Σ. της εταιρείας αυτής, παρέστησαν ψευδώς στις αρμόδιες αρχές και δη στους υπαλλήλους της Νομαρχίας Δυτικής Αττικής, στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιρειών της οποίας καταχωρήθηκαν τα ανωτέρω πρακτικά, ότι διορίστηκε Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ανωτέρω εταιρείας ο μηνυτής, ο οποίος τελούσε εν αγνοία του γεγονότος αυτού, με τον τρόπο δε αυτό ζημίωσαν την περιουσία του, χωρίς να μπορεί να προσδιοριστεί επακριβώς το ύψος της ζημίας του, με αντίστοιχο δικό τους παράνομο όφελος, αφού αυτός (ο μηνυτής) υπό την ανωτέρω δήθεν ιδιότητά του κηρύχθηκε ένοχος από τα ποινικά δικαστήρια για μη καταβολή μισθών εργαζομένων κ.α. συναφείς αξιόποινες πράξεις (όπως με τις υπ' αριθμ. 46646/2005 και 46647/2005 αποφάσεις του Τριμελούς Πλημ/κείου Αθηνών)". Ακολούθως, το άνω Δικαστήριο επέβαλε στον κηρυχθέντα ένοχο αναιρεσείοντα ποινή φυλακίσεως οκτώ (8) μηνών, την εκτέλεση της οποίας ανέστειλε για μία τριετία. Με τις παραδοχές, όμως, αυτές, η αιτιολογία της προσβαλλόμενης καταδικαστικής απόφασης δεν είναι ειδική και εμπεριστατωμένη, όπως επιβάλλεται από το Σύνταγμα και το νόμο, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω, αλλά είναι καθαρά τυπική, αφού αποτελεί πιστή αντιγραφή του διατακτικού, χωρίς να εκτίθενται τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από τη αποδεικτική διαδικασία. Το διατακτικό δε της απόφασης, δεν δύναται να συμπληρώσει στην προκειμένη περίπτωση τις ελλείψεις αυτές του σκεπτικού, αφού ούτε λεπτομερές είναι, ούτε εκτίθενται στο περιεχόμενο του με σαφήνεια και πληρότητα, τα πραγματικά περιστατικά που συνιστούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος, για το οποίο εκδόθηκε η καταδικαστική απόφαση. Ειδικότερα: 1) στο αιτιολογικό της, δεν διαλαμβάνονται τα περιστατικά, από τα οποία το Δικαστήριο κατέληξε στην κρίση του για την ενοχή του κατηγορουμένου. 2) Στην προσβαλλόμενη απόφαση και συγκεκριμένα στο διατακτικό αυτής αναφέρεται μόνο... "με τον τρόπο αυτό ζημίωσαν την περιουσία του (μηνυτή), χωρίς να μπορεί να προσδιοριστεί επακριβώς το ύψος της ζημίας του, με αντίστοιχο δικό τους παράνομο όφελος, αφού αυτός (μηνυτής) υπό την ανωτέρω δήθεν ιδιότητά του κηρύχθηκε ένοχος από τα ποινικά δικαστήρια για μη καταβολή μισθών εργαζομένων και συναφείς αξιόποινες πράξεις ...". Το σκεπτικό της αποφάσεως, δεν διαλαμβάνει περί ζημίας του μηνυτή και του ποσού αυτής. 3) Δεν αναφέρεται ο απαιτούμενος για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της απάτης, αιτιώδης σύνδεσμος ανάμεσα στις παραπλανητικές ενέργειες του κατηγορουμένου και στη συμπεριφορά των παραπλανηθέντων υπαλλήλων της Νομαρχίας Δυτικής Αττικής, από την άνω πράξη του από την οποία επήλθε ζημία και μάλιστα περιουσιακή του μηνυτή ως άμεσο και αναγκαίο αποτέλεσμα της συμπεριφοράς του πλανηθέντος, καθώς επίσης και το όφελος του κατηγορουμένου το οποίο μάλιστα να είναι περιουσιακής φύσεως. 4) Επίσης, δεν αιτιολογείται ο δόλος του κατηγορουμένου (άμεσος ή ενδεχόμενος) για την παράσταση των παραπλανηθέντων γεγονότων και την επίτευξη παράνομου περιουσιακού οφέλους.
Ενόψει αυτών, ανεξάρτητα από την έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, καθίσταται σαφές και ότι δεν στοιχειοθετείται στην προκείμενη περίπτωση το έγκλημα της απάτης, αφού η πράξη του απατηθέντος υπαλλήλου (καταχώρηση στο μητρώο Α.Ε.), δεν έχει άμεση και αναγκαία περιουσιακή βλάβη, ούτε η ποινική καταδίκη συνιστά περιουσιακό όφελος ή περιουσιακή βλάβη, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι η πράξη του αναιρεσείοντος, μπορεί να συνιστά άλλο έγκλημα.
Συνεπώς, ο από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ' του ΚΠΔ προβαλλόμενος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για έλλειψη της επιβαλλόμενης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και ο, αυτεπαγγέλτως κατ' άρθρο 511 του αυτού Κώδικα εξεταζόμενος λόγος, στηριζόμενος στο στοιχ. Ε' της αυτής παραγράφου του άνω άρθρου, λόγος για ευθεία και εκ πλαγίου παραβίαση της εφαρμοσθείσας ουσιαστικής ποινικής διατάξεως του άρθρου 386 § 1α ΠΚ, αντιστοίχως, είναι βάσιμοι και, ως τέτοιοι, πρέπει να γίνουν δεκτοί, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που είχαν δικάσει προηγουμένως (άρθρο 519 ΚΠΔ). Πρέπει όμως, κατ' άρθρο 469 ΚΠΔ να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και για τους από κοινού με τον πρώτο ενεργήσαντες και καταδικασθέντες με την προσβαλλόμενη απόφαση και τρίτου, ..., που δεν άσκησαν το ένδικο αυτό μέσο.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 352/2008 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου (Πλημ/των) Αθηνών. Και

Παραπέμπει την υπόθεση και για τους τρεις κατηγορουμένους, για νέα συζήτηση, στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από δικαστές άλλους, από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Οκτωβρίου 2009. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 12 Οκτωβρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή