Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

<< Επιστροφή

Απόφαση 1421 / 2009    (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Θέμα
Αιτιολογίας επάρκεια, Αποδεικτικά μέσα, Ανθρωποκτονία από αμέλεια.




Περίληψη:
Καταδικαστική απόφαση για ανθρωποκτονία από αμέλεια και απόρριψη λόγων αναίρεσης α) για έλλειψη ειδικής αιτιολογίας λόγω μη μνείας μεταξύ των αποδεικτικών μέσων και την ανώνυμη κατάθεση του πολιτικώς ενάγοντα, ασαφειών και αντιφάσεων και για εσφαλμένη εφαρμογή του άρθρου 17 του ΠΚ λόγω παραδοχής ως χρόνο τέλεσής της τον χρόνο που επήλθε το αποτέλεσμα. Απορρίπτει.




Αριθμός 1421/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
ΣΤ' Ποινικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Εμμανουήλ Καλούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Αιμιλία Λίτινα - Εισηγήτρια, Ανδρέα Τσόλια, Ανδρέα Δουλγεράκη και Γεώργιο Αδαμόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 7 Απριλίου 2009, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Φωτίου Μακρή (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Πελαγίας Λόζιου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου ...., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ιωάννα Σακελλαρίου, περί αναιρέσεως της 1594/2007 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Με πολιτικώς ενάγουσα την ... ατομικά και ως ασκούσα τη γονική μέριμνα ανηλίκων τέκνων, κάτοικο ..., που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Ρηγάκο.

Το Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης, με την ως άνω απόφασή του, διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 14 Φεβρουαρίου 2008 αίτησή του αναιρέσεως καθώς και στο από 20 Νοεμβρίου 2008 δικόγραφο των προσθέτων λόγων αυτής (αναίρεσης), που καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 438/2008.

Αφού άκουσε
Τους πληρεξουσίους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων τη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι. Κατά τη διάταξη του άρθρου 302 παρ. 1 του Π.Κ., "όποιος επιφέρει από αμέλεια το θάνατο άλλου, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών" ενώ κατά τη διάταξη του άρθρου 28 του Π, Κ., "από αμέλεια πράττει όποιος, από έλλειψη της προσοχής, την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλλει, είτε δεν πρόβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα, που προκάλεσε η πράξη του, είτε το πρόβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν". Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει, ότι για τη θεμελίωση της αξιόποινης πράξεως της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, απαιτείται η διαπίστωση, αφενός μεν ότι ο δράστης δεν κατέβαλε την απαιτούμενη κατά αντικειμενική κρίση προσοχή, την οποία οφείλει να καταβάλει κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος, κάτω από τις ίδιες πραγματικές καταστάσεις, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές, την κοινή πείρα, τη λογική και τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων και αφετέρου, ότι είχε τη δυνατότητα να προβλέψει και αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο πρέπει να τελεί σε αντικειμενικό αιτιώδη σύνδεσμο με την πράξη ή την παράλειψη. Η παράλειψη ως έννοια, ενυπάρχει σε κάθε είδος αμέλειας, εφόσον το ένα σκέλος της ευθύνης συνίσταται, στην μη καταβολή της προσοχής, δηλαδή σε παράλειψη. Όταν όμως η αμέλεια δεν συνίσταται σε ορισμένη παράλειψη, αλλά σε σύνολο συμπεριφοράς που προηγήθηκε του αποτελέσματος, τότε για τη θεμελίωση της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, ως εγκλήματος που τελείται με παράλειψη, απαιτείται η συνδρομή και των όρων του άρθρου 15 του Π.Κ. Κατά τη διάταξη αυτή, όπου ο νόμος για την ύπαρξη αξιόποινης πράξης, απαιτεί να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, η μη αποτροπή του, τιμωρείται όπως η πρόκλησή του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παράλειψης, είχε ιδιαίτερη (δηλαδή ειδική και όχι γενική) νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση του αποτελέσματος. Η ιδιαίτερη αυτή νομική υποχρέωση (προς ενέργεια τείνουσα στην παρεμπόδιση του αποτελέσματος), μπορεί να πηγάζει από ρητή διάταξη νόμου ή από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων, που συνδέονται με ορισμένη έννομη σχέση του υπόχρεου ή από σύμβαση ή από ορισμένη προηγούμενη συμπεριφορά του, από την οποία δημιουργήθηκε ο κίνδυνος επέλευσης του εγκληματικού αποτελέσματος. Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση, έχει την απαιτούμενη κατά το άρθρο 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Π.Δ., ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον εκ του άρθρου 510 παρ. 1 περ. Δ' του Κ.Π.Δ. λόγο αναιρέσεως, όταν σ' αυτή περιέχονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την διαδικασία στο ακροατήριο, σχετικά με τα υποκειμενικά και τα αντικειμενικά στοιχεία του εγκλήματος, οι αποδείξεις (αποδεικτικά μέσα) επί των οποίων θεμελιώνονται τα περιστατικά αυτά, καθώς και οι σκέψεις με τις οποίες το δικαστήριο υπήγαγε τα αποδειχθέντα περιστατικά, στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόσθηκε. Τέλος λόγο αναίρεσης της απόφασης αποτελεί κατά το άρθρο 510 παρ. 1 περ. ε' του Κ.Π.Δ., η εσφαλμένη εφαρμογή ή ερμηνεία ουσιαστικής ποινικής διάταξης. Εσφαλμένη εφαρμογή υπάρχει όταν το δικαστήριο δεν υπήγαγε ορθά τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν στη διάταξη που εφαρμόσθηκε, ενώ εσφαλμένη ερμηνεία, όταν το δικαστήριο αποδίδει στη διάταξη διαφορετική έννοια από εκείνη που πράγματι έχει.Στην προκειμένη περίπτωση το Τριμελές Εφετείο Πλημ/των Θεσσαλονίκης με την προσβαλλόμενη 1594/2007 απόφασή του που εξέδωσε δέχθηκε με επιτρεπτή αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό ότι από τα κατ' είδος τους μνημονευόμενα σε αυτή αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκαν κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά κρίση του τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Ο κατηγορούμενος και ήδη αναιρεσείων στην ... την 1-8-2001 και περί ώρα 16.00 μ.μ. από αμέλειά του επέφερε τον θάνατο άλλου. Συγκεκριμένα, όντος διευθύνων σύμβουλος της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΗΡΑΚΛΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", εκμίσθωσε για λογαριασμό της ως άνω εταιρείας και παρέδωσε 25-7-2001 προς χρήση στους μισθωτές - αυτοκινητιστές Θ1 και ... ένα κομπρεσέρ, ως τμήμα του εξοπλισμού ενός ρυμουλκουμένου σιλοφόρου οχήματος μεταφοράς τσιμέντου, ο οποίος χρησίμευε για την διοχέτευση υπό πίεση αέρα μέσα στην επικαλούμενη βαρέλα του οχήματος προς εκφόρτωση του χύδην τσιμέντου. Στην οπίσθια άκρη του περιστρεφόμενου άξονα του αεροσυμπιεστή (κομπρεσέρ) υπήρχε φτερωτή από χυτοσίδηρο (εξωτερικής διαμέτρου 52 cm), η οποία προκαλούσε την τεχνητή κυκλοφορία του αέρα για την ψύξη του μηχανισμού του ενώ περιμετρικά της φτερωτής υπήρχε αναπόσπαστα τοποθετημένο χυτοσίδηρο δαχτυλίδι. Όταν ο παθών Θ1 την .... εντός του χώρου του εργοταξίου της επιχείρησης ετοίμου σκυροδέματος με την επωνυμία "ΜΠΕΤΟΝ ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΒΕΕ" έθεσε σε λειτουργία το υπ' αριθ. κυκλοφορίας ... ΔΧΦ ρυμουλκό μετά της ανωτέρω επικαθήμενης βαρέλας μεταφοράς τσιμέντου χύδην η μεταλλική φτερωτή - σφόνδυλος του κομπρεσέρ διαλύθηκε και τα θραυσθέντα τμήματά της εκτοξεύθηκαν με ορμή σε απόσταση δεκάδων μέτρων με αποτέλεσμα μέρος απ'αυτά να πλήξουν και το σώμα του ανωτέρω παθόντα ο οποίος δεν πρόλαβε ν'απομακρυνθεί. Έτσι, ο παθών υπέστη βαρύτατες κακώσεις ημιθωρακίου και μεθαιμοραγικό chock , η οποία ήταν και η μόνη ενεργός αιτία που προκάλεσε τον ακαριαίο θάνατο του παθόντος. Αποκλειστικά υπαίτιος για τον θάνατο του παθόντος είναι ο κατηγορούμενος ο οποίος δεν φρόντισε να τοποθετηθεί ισχυρό προστατευτικό κάλυμα που θα προστάτευε την φτερωτή από ισχυρά κτυπήματα και θα συγκρατούσε τα τυχόν θραύσματα σε περίπτωση θραύσης των μεταλλικών εξαρτημάτων της, όπως συνέβη στην προκειμένη περίπτωση. ’λλωστε κι ο ίδιος κατηγορούμενος ενώ στην απολογία του ισχυρίζεται ότι το ατύχημα οφείλεται σε αστοχία υλικού, στην συνέχεια αναφέρει επί λέξει: "Το κάλυμμα μειώνει τις πιθανότητες ατυχήματος", γεγονός άλλωστε για το οποίο τοποθέτησε κάλυμμα σ'όλα τα παρόμοια μηχανήματα. Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο κήρυξε ένοχο τον κατηγορούμενο ανθρωποκτονίας από αμέλεια και επέβαλε σ'αυτόν ποινή φυλάκισης είκοσι (20) μηνών την οποία ανέστειλε επί τριετία. Με αυτά που δέχθηκε το Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης, διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του, την από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Π.Δ. επιβαλλόμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού αναφέρει με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από τη διαδικασία στο ακροατήριο και στοιχειοθετούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του παραπάνω εγκλήματος, τα αποδεικτικά μέσα από τα οποία πείστηκε γι'αυτά και τους νομικούς συλλογισμούς, με βάση τους οποίους τα υπήγαγε στην ουσιαστική ποινική διάταξη των άρθρων 15, 28 και 302 παρ. 1 του Π.Κ. που εφαρμόστηκαν, τις οποίες ούτε ευθέως, ούτε εκ πλαγίου παραβίασε με ασαφείς ή ελλιπείς ή αντιφατικές παραδοχές. Ειδικότερα σε σχέση με τις επί μέρους αιτιάσεις του αναιρεσείοντος α) αναφέρονται με πληρότητα τα περιστατικά που συγκροτούν την υποκειμενική υπόσταση της ως άνω αξιόποινης πράξης, και τα οποία προσδίδουν σ'αυτή τον χαρακτηρισμό της άνευ συνειδήσεως αμέλειας, β) από την παραδοχή ότι ο αναιρεσείων ως διευθύνων σύμβουλος της ανώνυμης εταιρείας "ΗΡΑΚΛΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" εκμίσθωσε για λογαριασμό της και παρέδωσε στις ... προς χρήση και στον μισθωτή αυτοκινήτου και παθόντα Θ1, ένα αεροσυμπιεστή, σε τμήμα του οποίου δεν είχε φροντίσει να τοποθετήσει ισχυρό πλέγμα που θα προστάτευε την φτερωτή από ισχυρά κτυπήματα και θα συγκρατούσε τυχόν θραύσματα σε περίπτωση θραύσης των μεταλλικών εξαρτημάτων, προκύπτει η αξιουμένη για την πληρότητα της θεμελίωσης του εγκλήματος της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, ως εγκλήματος δια παραλείψεως τελεσθέντος με τη συνδρομή των όρων του άρθρου 15 του ΠΚ, αναφορά της ειδικής νομικής υποχρέωσης του αναιρεσείοντος, η οποία πήγασε από την ανωτέρω σύμβαση μίσθωσης και δεν απαιτείτο και η μνεία του άρθρου 15 του ΠΚ, αφού μετά την κατάργηση της περιπτώσεως Η του άρθρου 510 § 1 του ΚΠΔ με το άρθρο 50 § 4 του νόμου 3160/2003 δεν συνιστά πλέον λόγο αναίρεσης η μη παράθεση στην απόφαση του σχετικού άρθρου του ποινικού νόμου, γ) με βεβαιότητα προκύπτει ότι το δικαστήριο δεν παρέλειψε να λάβει υπόψη του: α) την χωρίς όρκο κατάθεση του πολιτικώς ενάγοντος - μολονότι δεν κάνει ειδική μνεία εις το προοίμιο του σκεπτικού ότι ελήφθη υπόψη και η χωρίς όρκο κατάθεση αυτού (πολιτικώς ενάγοντος) - και τούτο διότι η κατάθεση του πολιτικώς ενάγοντος, ο οποίος είναι μεν διάδικος κατά την ποινική διαδικασία, αλλά και ο βασικός μάρτυρας κατηγορίας και ως τέτοιας εξετάστηκε, δεν αποτελεί ιδιαίτερο είδος αποδεικτικού μέσου και συνιστά μαρτυρία, η οποία δεν είναι αναγκαίο να μνημονεύεται ειδικά στην αιτιολογία της αποφάσεως μεταξύ των αποδεικτικών μέσων που έλαβε υπόψη του το δικαστήριο, δ) δεν δημιουργείται καμμία ασάφεια μεταξύ των περικοπών της απόφασης κατά την έναρξη της αποδεικτικής διαδικασίας, εκ του ότι ενώ στην αρχή γίνεται μνεία ότι σε σχετική ερώτηση της Προέδρου αν κλήτευσαν μάρτυρες υπερασπίσεως ο κατηγορούμενος και ο συνήγορός του απήντησαν αυτοί αρνητικά, αμέσως μετά αναφέρεται ότι η Πρόεδρος εκφώνησε τα ονόματα των μαρτύρων της υπεράσπισης και βρέθηκαν παρόντες οι 1η, 3ος και 4ος μάρτυρες κατηγορίας, αφού. όπως στη συνέχεια από τα πρακτικά της ως άνω απόφασης προκύπτει δεν εξετάσθηκε κανένας μάρτυρας υπερασπίσεως και η μη διαγραφή της λέξης "υπερασπίσεως" οφείλεται σε προφανή παραδρομή ε) ουδεμία επίσης ασάφεια δημιουργεί η στην σελίδα 9 του σκεπτικού, όπου παρατίθεται αυτολεξεί και εντύπως οι στο άρθρο 79 § 2 του ΠΚ προβλεπόμενες περιπτώσεις για την εκτίμηση της βαρύτητας του εγκλήματος προς καθορισμό του ύψους της επιβλητέας ποινής η αναγραφή των λέξεων "στην ένταση" η οποία κατά την παραπάνω διάταξη προηγείται των λέξεων "του δόλου" αφού η παράλειψη της διαγραφής και της μνείας πριν από τις λέξεις "της αμέλειας" των λέξεων "στο βαθμό", οφείλεται σε προφανή παραδρομή. Συνακόλουθα οι από το άρθρο 510 § 1 στοιχ. Δ και Ε περί του αντιθέτου συναφείς λόγοι της αίτησης αναίρεσης και του δικογράφου των προσθέτων λόγων είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι.

ΙΙ. Κατά την διάταξη του άρθρου 17 του ΠΚ χρόνος τέλεσης της πράξης θεωρείται ο χρόνος κατά τον οποίο ο υπαίτιος ενήργησε ή όφειλε να ενεργήσει. Ο χρόνος κατά τον οποίο επήλθε το αποτέλεσμα είναι αδιάφορος "εκτός αν ορίζεται άλλως". Κατά την σαφή έννοια της παραπάνω διάταξης επί γνησίων εγκλημάτων παραλείψεως, επί των δια παραλείψεως τελουμένων και επί των διαρκών, ο χρόνος τέλεσης δεν είναι χρονικό σημείο αλλά δύναται να είναι χρονικό διάστημα. Στις περιπτώσεις αυτές για μεν την έναρξη της παραγραφής και τον καθορισμό των χρονικών ορίων των ποινικών νόμων, σημασία έχει η τελευταία στιγμή του χρονικού διαστήματος το οποίο συνιστά τον χρόνο τέλεσης της πράξης, όσον δε αφορά στο θέμα της υπαιτιότητος, της ικανότητας προς καταλογισμό, της συναίνεσης του παθόντος αυτά πρέπει να υπάρχουν μέσα στον χρόνο, ο οποίος εμπίπτει στο ανωτέρω χρονικό διάστημα. Στην προκειμένη περίπτωση από τις παραπάνω παραδοχές της απόφασης προκύπτει με βεβαιότητα ότι για την αξιόποινη πράξη της από αμέλεια ανθρωποκτονίας που τελέσθηκε με παράλειψη του αναιρεσείοντα, ο χρόνος τέλεσης τοποθετείται στην ... και συνεπώς εμπίπτει μέσα στο χρονικό διάστημα από ..., που ο αναιρεσείων παρέδωσε στον θανόντα έναν αεροσυμπιεστή (κομπρεσέρ) χωρίς να φροντίσει να τοποθετηθεί, όπως όφειλε από την σύμβαση μίσθωσης που είχε συναφθεί με αυτόν, κανένα είδος προστατευτικού καλύμματος και του χρονικού σημείου κατά το οποίο με την θέση σε λειτουργία αυτού, την ...από τον ανωτέρω θανόντα διαλύθηκε η μεταλλική φτερωτή και τα θραυσθέντα τμήματα να προκαλέσουν στον τελευταίο μεθαιμοραγικό σοκ, από το οποίο και επήλθε ακαριαίως ο θάνατος του. Συνακόλουθα ο από το άρθρο 510 § 1 στοιχ Ε περί του αντιθέτου συναφής λόγος της κυρίας αίτησης με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια της έλλειψης ειδικής αιτιολογίας με την ειδικότερη αιτίαση ότι δεν προσδιορίζεται ο χρόνος τέλεσης της αξιόποινης πράξης και της εσφαλμένης εφαρμογής της ουσιαστικής ποινικής διάταξης του άρθρου 17 του ΠΚ με την ειδικότερη αιτίαση ότι κατά τις παραδοχές ο χρόνος τέλεσης της πράξης είναι ο χρόνος επέλευσης του αποτελέσματος είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.
Μετά από αυτά και εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και οι πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στη δικαστική δαπάνη της πολιτικώς ενάγουσας ... στα δικαστικά έξοδα (άρθρο 583 παρ. 1 ΚΠΔ).


ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 14/2/2008 αίτηση του ... για αναίρεση της 1594/2007 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημ/των Θεσσαλονίκης και τους από 20/11/2008 πρόσθετους λόγους.
Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη της στο σκεπτικό πολιτικώς ενάγουσας, η οποία ορίζεται σε πεντακόσια (500) ευρώ και στα δικαστικά έξοδα που ανέρχονται στο ποσό των διακοσίων είκοσι (220) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Μαΐου 2009. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 9 Ιουνίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή