Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

Σύνδεσμος απόφασης


<< Επιστροφή

Απόφαση 443 / 2009    (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Θέμα
Ακυρότητα απόλυτη, Χρόνος τέλεσης πράξης, Παύση οριστική ποινικής διώξεως, Παραγραφή, Ψευδορκία μάρτυρα.




Περίληψη:
Ψευδορκία μάρτυρα και ηθική αυτουργία σε ψευδορκία. Αναίρεση καταδικαστικής αποφάσεως για έλλειψη αιτιολογίας. Απόλυτη ακυρότητα λόγο μεταβολής χρόνου τελέσεως των πράξεων που επηρεάζει την παραγραφή. Παραγραφή των πράξεων. Αναιρεί και ΠΟΠΔ.




Αριθμός 443/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Ε' Ποινικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Κωνσταντίνο Κούκλη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Βασίλειο Λυκούδη, Ελευθέριο Νικολόπουλο - Εισηγητή, Αναστάσιο Λιανό και Βιολέττα Κυτέα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 12 Δεκεμβρίου 2008, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αναστασίου Κανελλόπουλου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευδοκίας Φραγκίδη, για να δικάσει την αίτηση των αναιρεσειόντων - κατηγορουμένων: 1) Χ1, 2) Χ2 και 3) Χ3, που εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Μαρία Νάκη - Αποστόλου, περί αναιρέσεως της 226/2008 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς. Με πολιτικώς ενάγοντα τον ...., που δεν παρέστη στο ακροατήριο. Το Τριμελές Εφετείο Πειραιώς, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή και οι αναιρεσείοντες - κατηγορούμενοι ζητούν την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στις από 4.3.2008 και 6.8.2008 έξι αυτοτελείς αιτήσεις αναιρέσεως και στα από 21.9.2008 τρία αυτοτελή δικόγραφα προσθέτων λόγων, που καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1331/2008.
Αφού άκουσε Την πληρεξούσια δικηγόρο των αναιρεσειόντων, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά, καθώς και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνουν δεκτές οι αιτήσεις αναιρέσεως και να παύσει οριστικά η ασκηθείσα ποινική δίωξη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
1.- Κατά το άρθρο 514 εδ. γ' ΚΠΔ δεύτερη αίτηση αναιρέσεως κατά της ίδιας αποφάσεως δεν επιτρέπεται. Κατά την αληθή έννοια της διατάξεως αυτής, προϋπόθεση για την απαγόρευση ασκήσεως δεύτερης αιτήσεως αναιρέσεως κατά της ίδιας αποφάσεως είναι να έχει προηγηθεί κρίση επί της πρώτης. Αν τέτοια κρίση δεν έχει προηγηθεί, παραδεκτώς ασκείται μέσα στη νόμιμη προθεσμία δεύτερη αίτηση αναιρέσεως, η οποία είναι συμπληρωματική της πρώτης και συνεκδικάζεται με αυτήν. Στην προκειμένη περίπτωση, κατά της υπ' αριθμ. 226/2008 αποφάσεως του κατ' έφεση δικάσαντος Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς, η αναιρεσείουσα Χ1 άσκησε εμπροθέσμως την από 4-3-2008 αίτηση αναιρέσεως με δήλωση ενώπιον του γραμματέα του δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση και ακολούθως, την κοινοποιηθείσα στις 18-8-2008 στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου από 6-8-2008 αίτηση αναιρέσεως κατά της αυτής καταδικαστικής αποφάσεως. Καθ' όμοιο τρόπο, με δήλωση στο γραμματέα και με επίδοση στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, κατά της αυτής αποφάσεως και με τις ίδιες ημερομηνίες άσκησαν από δύο αιτήσεις αναιρέσεως, καθένας χωριστά, και οι αναιρεσείοντες Χ2 και Χ3.
Συνεπώς, εφόσον δεν προκύπτει ότι έχει προηγηθεί κρίση επί της πρώτης των άνω αιτήσεων αναιρέσεως καθενός αναιρεσείοντος, η δεύτερη αίτηση αυτών, στρεφομένη κατά της αυτής αποφάσεως είναι παραδεκτή και γι' αυτό πρέπει όλες οι προαναφερθείσες αιτήσεις να συνεκδικασθούν και να ερευνηθούν κατ' ουσία. Με τις αιτήσεις πρέπει να συνεκδικασθούν και οι από 21-9-2008 πρόσθετοι λόγοι αναιρέσεως καθενός αναιρεσείοντος, που παραδεκτά ασκήθηκαν με εμπροθέσμως την 26-9-2008 κατατεθέν δικόγραφο προσθέτων λόγων. ' 2.-Για τη στοιχειοθέτηση του κατά το άρθρο. 224 παρ. 2 ΠΚ εγκλήματος, της ψευδορκίας απαιτείται αφενός ο μάρτυρας να καταθέσει ενόρκως ενώπιον αρμοδίας αρχής ψευδή γεγονότα και αφετέρου να γνωρίζει την αναλήθεια των γεγονότων αυτών.
Συνεπώς στην καταδικαστική απόφαση είναι αναγκαίο, εκτός των άλλων, να εκτίθενται τα περιστατικά που αποδείχθηκαν και οι συλλογισμοί με βάση τους οποίους πείσθηκε το δικαστήριο, τόσο για το ότι είναι ψευδή τα κατατεθέντα γεγονότα, όσο και για το ότι ο δράστης εν γνώσει του κατέθεσε ψέματα. Η παράλειψη της εκθέσεως με πληρότητα και σαφήνεια των παραπάνω στοιχείων, στερεί την απόφαση από την επιβαλλόμενη κατά τα άρ. 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία και ιδρύει το λόγο αναιρέσεως από το άρ. 510 παρ. 1 στ. Δ' του ίδιου Κώδικα. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Τριμελές Εφετείο Πειραιώς, δέχθηκε ανελέγκτως ότι από τα αναφερόμενα αποδεικτικά μέσα, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα, αναφορικά με τον Χ3: "...Ο εκκαλών κατηγορού΅ενος Χ3 ενώ εξετάζονταν ενόρκως, ως ΅άρτυρας ενώπιον αρ΅όδιας αρχής να ενεργεί ένορκη εξέταση, εν γνώσει του κατέθεσε ψευδώς τα παρακάτω περιστατικά και συγκεκρι΅ένα εξεταζόμενος στις 20-9-2000 ενώπιον του πταισ΅ατοδίκη Χαλανδρίου κατέθεσε εν γνώση του τα ακόλουθα: "Οι κατηγορού΅ενοι σκοπί΅ως υπεξαίρεσαν πλήθος έγγραφων που ΅έχρι στιγ΅ής έχουν διαπιστώσει ότι είναι κλήσεις (κλητήρια θεσπίσ΅ατα) από το Μονο΅ελές Πλη΅΅ελειοδικείο Πειραιά για επιταγές δήθεν ακάλυπτες που πλαστογράφησαν οι κατηγορού΅ενοι και η απόκρυψη των εγγράφων σκοπό είχε να καταδικαστεί σε πολυετείς φυλακίσεις ώστε να ΅πορέσουν να αρπάξουν την περιούσια της κάτι που κατόρθωσαν ήδη. Επίσης αφορούσε την κοινοποίηση από τις καπνοβιο΅ηχανίες διαταγών πληρω΅ής εις βάρος της κόρης ΅ου που η απόκρυψη σκοπό είχε να ΅ην ΅πορέσει να ασκήσει ανακοπές κατά των διαταγών πληρω΅ής, ώστε να τελεσιδικήσουν και στην συνεχεία να ΅πορέσουν να στραφούν κατά της εγγυήτριας ανωνύ΅ου εταιρείας PLAISANCE ώστε να ικανοποιηθούν οι δανεισταl κάτι που έπραξαν ήδη. Πλην των ανωτέρω εγγράφων οι κατηγορού΅ενοι έχουν υπεξαιρέσει έγγραφα φορολογικά, το βιβλιάριο ΅ου του Τα΅είου Ε΅πόρων και αλλά έγγραφα που ΅έχρι στιγ΅ής αγνοού΅ε ". Όλα αυτά ήταν ψευδή και ο κατηγορού΅ενος τελούσε σε γνώση της αναληθείας τους". Με τις παραδοχές αυτές το δικαστήριο κήρυξε ένοχο τον κατηγορούμενο και επέβαλε σε αυτόν ποινή φυλάκισης δέκα (10) μηνών.
Όμως, με αυτά που δέχθηκε το δικαστήριο της ουσίας, παρά το ότι στο σκεπτικό και το διατακτικό μνημονεύει, επαναλαμβάνοντας απλώς το γενικό και αόριστο νομικό ορισμό ότι ο κατηγορούμενος εν γνώσει του κατέθεσε ψευδώς, στη συνέχεια κατά την εξιστόρηση των πραγματικών περιστατικών τα οποία δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και έχουν πιο πάνω παρατεθεί, δεν εκθέτει από ποια πραγματικά περιστατικά αποδείχθηκε και βάσει ποίων σκέψεων και συλλογισμών πείσθηκε ότι τα περιστατικά που κατέθεσε ήσαν ψευδή και αφετέρου ότι ο κατηγορούμενος κατέθεσε αυτά τελούντας εν γνώσει της αναληθείας. Κατ' ακολουθία, ο από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ'του Κ.Π.Δ πρώτος λόγος αναιρέσεως του αναιρεσείοντος με τον οποίο πλήττεται η απόφαση για έλλειψη αιτιολογίας είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, αναιρεθεί δε η προσβαλλόμενη απόφαση και παύσει οριστικά η κατ' αυτού ποινική ποινική δίωξη ως στη συνέχεα θα εκτεθεί. 3.-Μεταβολή κατηγορίας, η οποία επιφέρει απόλυτη ακυρότητα και από την οποία δη΅ιουργείται λόγος αναιρέσεως της αποφάσεως, σύ΅φωνα ΅ε το άρθρο 510 παρ 1 στοιχ.Α σε συνδυασ΅ό ΅ε το 171 παρ. 1 εδαφ. β' του ΚΠΔ, υπάρχει και στη περίπτωση, που ο διάφορος χρονικός προσδιορισ΅ός τέλεσης του εγκλή΅ατος, ασκεί επιρροή στην εξάλειψη του αξιόποινου ΅ε την παραγραφή. Στην περίπτωση που κρίνεται, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας, οι αναιρεσείοντες, με το υπ' αριθμ. 1202/2003 κλητήριο θέσπισμα παραπέμφθησαν στο ακροατήριο του πρωτοβάθ΅ιου δικαστηρίου για να δικασθούν α) η μεν Χ1 για ψευδορκία μάρτυρα φερόμενη ως τελεσθείσα την 8-2-2000 και για ηθική αυτουργία σε ψευδορκία της Χ2 και Χ3 με χρόνους τελέσεως την 20-2-2000 και 20-9-2000 β) η δε Χ2 για ψευδορκία μάρτυρα, φερόμενη ως τελεσθείσα την 20-2-2002. Ως προκύπτει από το αποδεικτικό επιδόσεως του Αρχιφύλακα ...., το άνω κλητήριο θέσπισμα, επιδόθηκε σε αυτούς την 3-3-2005, για τις πράξεις δε αυτές εισήχθηκαν εις δίκη ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου την 6η Ιουνίου 2007 και κατεδικάσθηκαν. Το Εφετείο Πειραιώς με την προσβαλλόμενη απόφασή του που δίκασε την υπόθεση στις 5-2-2008, δηλαδή πριν συμπληρωθεί οκταετία από την τέλεση των άνω πράξεων, δέχθηκε ότι από τις παραπάνω πράξεις εκείνη της ψευδορκίας της Χ1 τελέσθηκε την 8-2-2001, της Χ2 την 20-2-2001 και της ηθικής αυτουργίας της πρώτης επίσης την 20-2-2001 ενώ δεν μετέβαλε τον χρόνο τελέσεως της πράξεως της ψευδορκίας του Χ3 και με τους άνω χρόνους κήρυξε ενόχους τους κατηγορουμένους. Έτσι όμως μετέβαλε ανεπίτρεπτα την κατηγορία για την οποία κήρυξε ενόχους τους κατηγορουμένους, αφού επιμήκυνε τον χρόνο της παραγραφής ως προς τις δύο πρώτες, δεδομένου ότι κατά την επίδοση του κλητηρίου θεσπίσματος και με τον αναφερόμενο εις αυτόν χρόνο τελέσεως των πράξεων είχε συμπληρωθεί πενταετία, με αποτέλεσμα από την μετάθεση του χρόνου αυτού να μην εφαρμόσει τις περί παραγραφής διατάξεις και να χειροτερεύσει τη θέση των κατηγορουμένων σύ΅φωνα ΅ε τα άρθρα 470 ΚΠΔ και 111 παρ 1 και 113 ΠΚ, από τη ΅η εφαρ΅ογή των οποίων δη΅ιουργήθηκε απόλυτη ακυρότητα, κατ' άρθρο 171 παρ. 1δ του ίδιου Κώδικα.
Συνεπώς, κατά παραδοχή του συναφούς περί απολύτου ακυρότητας λόγου αναιρέσεως των κατηγορουμένων Χ1 και Χ2, πρέπει να αναιρεθεί και ως προς αυτές η προσβαλλόμενη απόφαση και στη συνέχεια να εξετασθεί το ζήτη΅α της παραγραφής και των πράξεων αυτών.. 4.- Κατά τα άρθρα 111, 112 και 113 του Π.Κ το αξιόποινο των εγκλημάτων εξαλείφεται με παραγραφή, η οποία, προκειμένου για πλημμελήματα, είναι πενταετής και αρχίζει από τότε που τελέσθηκε η πράξη. Η προθεσμία της παραγραφής αναστέλλεται για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η κύρια διαδικασία και έως ότου γίνει αμετάκλητη η καταδικαστική απόφαση, όχι όμως πέραν των τριών ετών για τα πλημμελήματα. Από τις διατάξεις αυτές σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 310 παρ. 1 εδ.β', 370εδ.β'και 511 ΚΠοινΔ προκύπτει ότι η παραγραφή, ως θεσμός δημόσιας τάξεως, εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο σε κάθε στάση της δίκης, ακόμη και από τον ’ρειο Πάγο, ο οποίος, διαπιστώνοντας τη συμπλήρωση αυτής, υποχρεούται να αναιρέσει την προσβαλλόμενη καταδικαστική απόφαση και να παύσει οριστικά την ποινική δίωξη, εφόσον η αίτηση αναιρέσεως είναι τυπικά παραδεκτή και περιέχεται σ' αυτήν ένας τουλάχιστον παραδεκτός και βάσιμος λόγος από τους περιοριστικά αναφερόμενους στο άρθρο 510 Κ.Ποιν.Δ (Ολ.ΑΠ 7/2005). Στην προκείμενη περίπτωση, οι πράξεις της ψευδορκίας μάρτυρα για την οποία καταδικάσθηκε ο αναιρεσείων Χ3 και η πράξη της ηθικής αυτουργίας της αναιρεσείουσας Χ1 σε ψευδορκία του ανωτέρω Χ3 τιμωρούνται σε βαθμό πλημμελήματος ( άρθρα 18, 46 παρ.1, 224 παρ.2 Π.Κ ), φέρεται δε ότι τελέσθηκαν η μεν πρώτη στο .... στις 20-9-2000, η δε δεύτερη στην Αθήνα τον ίδιο χρόνο. Έκτοτε δε και μέχρι τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως (12-12-2008) παρήλθε οκταετία και εξαλείφθηκε με παραγραφή το αξιόποινο των πράξεων αυτών. Ομοίως, η πράξη της ψευδορκίας μάρτυρα για την οποία καταδικάσθηκε η Χ1 και η Χ2 και η πράξη της ηθικής αυτουργίας της πρώτης σε ψευδορκία της δεύτερης φέρεται ότι τελέσθηκαν στην Αθήνα την 8-2-2000, την 20-2-2000 και την 20-2-2000, αντίστοιχα, έκτοτε δε και μέχρι την 3-3-2005 κατά την οποία επιδόθηκε το κλητήριο θέσπισμα παρήλθε πενταετία και εξαλείφθηκε το αξιόποινο των πράξεων αυτών με παραγραφή. Επομένως, αφού οι ένδικες αιτήσεις και των τριών αναιρεσειόντων περιέχουν παραδεκτό λόγο αναιρέσεως ο οποίος κρίθηκε και βάσιμος, πρέπει να παύσει οριστικά η ποινική δίωξη κατά των κατηγορουμένων για τις άνω πράξεις, λόγω παραγραφής, κατά τα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την υπ' αριθμ. 226/2008 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς.
Παύει οριστικά την ποινική δίωξη που ασκήθηκε κατά των α) Χ3 για την πράξη της ψευδορκίας μάρτυρα που φέρεται ότι τελέσθηκε στο .... την 20 Σεπτεμβρίου 2000 β) Χ1 για την πράξη της ψευδορκίας μάρτυρα που φέρεται ότι τελέσθηκε στην Αθήνα την 8-2-2000 και της ηθικής αυτουργίας σε ψευδορκία μαρτύρων που φέρεται ότι τελέσθηκε την 20-2-200 και την 20-9-2000 και γ) Χ2 για την πράξη της ψευδορκίας μάρτυρα που φέρεται ότι τελέσθηκε στην Αθήνα την 20-2-2000.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21 Ιανουαρίου 2009. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 20 Φεβρουαρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή