Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

<< Επιστροφή

Απόφαση 2083 / 2008    (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Θέμα
Αιτιολογίας ανεπάρκεια, Ανθρωποκτονία από αμέλεια.




Περίληψη:
Αναιρείται η προσβαλλόμενη καταδικαστική για ανθρωποκτονία εξ αμελείας απόφαση για έλλειψη αιτιολογίας και νόμιμης βάσεως λόγω αντιφατικών παραδοχών ως προς την ύπαρξη της αμέλειας των κατηγορουμένων και διότι δεν εκτίθενται περιστατικά απ’ τα οποία να προκύπτει ότι οι κατηγορούμενοι προέβλεψαν ή μπορούσαν να προβλέψουν, ως δυνατή, καταβάλλοντας την προσήκουσα προσοχή, την παρεμβαλλόμενη μεταξύ της δικής τους ενέργειας και του επελθόντος αποτελέσματος, ενέργεια τρίτου.




Αριθμός 2083/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ζ' Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μιχαήλ Δέτση, Αντιπρόεδρο, Γρηγόριο Μάμαλη, Θεοδώρα Γκοϊνη - Εισηγήτρια, Βασίλειο Κουρκάκη και Ελευθέριο Μάλλιο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 5 Δεκεμβρίου 2007, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Παναγιώτη Θάνου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χρήστου Πήτα, για να δικάσει τις αιτήσεις των αναιρεσειόντων - κατηγορουμένων: Χ1, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Ανδρουλάκη, Χ2, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Καραμητσάνη και Χ3, που εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους του Νικόλαο Καραμητσάνη και Κωνσταντίνο - Δημήτριο Τριανταφυλλόπουλο, περί αναιρέσεως της 1039/2007 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Με πολιτικώς ενάγοντα τον Ψ, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χριστοπαντελή Παυλάτο. Το Τριμελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή και οι αναιρεσείοντες - κατηγορούμενοι ζητούν την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στις από 28.3.2007 και 29.3.2007 τρεις χωριστές αιτήσεις τους αναιρέσεως, καθώς και στο από 19.11.2007 δικόγραφο προσθέτων λόγων του πρώτου, που καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 644/2007.
Αφού άκουσε Τους πληρεξούσιους δικηγόρους των αναιρεσειόντων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά, καθώς και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνουν δεκτές οι αιτήσεις των δύο πρώτων αναιρεσειόντων και να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης του τρίτου αναιρεσείοντος.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Οι υπό κρίση αιτήσεις αναιρέσεως, από 28.3.2007 και 29.3.2007 (δύο), των κατηγορουμένων Χ1, Χ2 και Χ3, αντιστοίχως, όπως η πρώτη διαμορφώθηκε με τους παραδεκτώς ασκηθέντες, δια του από 19.11.2007 δικογράφου, πρόσθετους λόγους, κατά της 1039/2007 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, πρέπει να συνεκδικασθούν, ως συναφείς.
Κατά τη διάταξη του άρθρου 302 παρ. 1 ΠΚ, "όποιος από αμέλεια επιφέρει το θάνατο άλλου τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών", κατά δε τη διάταξη του άρθρου 28 ΠΚ "από αμέλεια πράττει όποιος από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει είτε δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν". Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει ότι για τη θεμελίωση του εγκλήματος της ανθρωποκτονίας από αμέλεια απαιτείται α) να μην καταβλήθηκε από το δράστη η επιβαλλόμενη κατ' αντικειμενική κρίση προσοχή, την οποία κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος οφείλει να καταβάλει υπό τις ίδιες πραγματικές περιστάσεις, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές και την κοινή, κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, πείρα και λογική, β) να μπορούσε ο δράστης, σύμφωνα με τις προσωπικές του περιστάσεις, ιδιότητες, γνώσεις και ικανότητες και ιδίως εξαιτίας της υπηρεσίας ή του επαγγέλματός του, να προβλέψει και αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, το οποίο από έλλειψη της προαναφερόμενης προσοχής είτε δεν προέβλεψε, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστεψε, όμως, ότι δεν θα επερχόταν και γ) να υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της ενέργειας ή παραλείψεως του δράστη και του αποτελέσματος που επήλθε, με την έννοια ότι η ενέργεια ή παράλειψη του δράστη είναι χαρακτηριστέα ως αιτία του αποτελέσματος, έστω και αν συγχρόνως ή μεταγενεστέρως συνέτρεξε προς παραγωγήν του και άλλη ανθρώπινη ενέργεια ή παράλειψη, χωρίς την οποία δεν θα επήρχετο τούτο. Στην τελευταία, όμως, περίπτωση, για τη θεμελίωση της ποινικής ευθύνης του δράστη, δεν αρκεί η ύπαρξη αντικειμενικού αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της ενέργειας ή παραλείψεως αυτού και του επελθόντος εγκληματικού αποτελέσματος, ο οποίος θεμελιώνει μόνον το αντικείμενο της νομικής εκτιμήσεως, δηλαδή την πράξη, ως πρώτο στοιχείο του εγκλήματος, αλλά απαιτείται περαιτέρω ο δράστης να μπορούσε, αν κατέβαλε την προσήκουσα προσοχή, να προβλέψει την παρεμβαλλόμενη αμελή ενέργεια ή παράλειψη του τρίτου.
Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση στερείται της επιβαλλόμενης από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠοινΔ ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ίδιου Κώδικα λόγο αναιρέσεως, όταν δεν εκτίθενται σ' αυτήν, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, για το οποίο κηρύχθηκε ένοχος ο κατηγορούμενος, οι αποδείξεις που τα θεμελίωσαν και οι νομικοί συλλογισμοί, με τους οποίους έγινε η υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών που αποδείχθηκαν στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόσθηκε. Τέλος, λόγο αναιρέσεως της αποφάσεως αποτελεί, κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' ΚΠοινΔ, και η εσφαλμένη εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διατάξεως, η οποία συντρέχει όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν κάνει σωστή υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών που δέχθηκε ως αληθή στη διάταξη που εφήρμοσε, αλλά και όταν η παραβίαση γίνεται εκ πλαγίου, πράγμα που συμβαίνει όταν στο πόρισμα της αποφάσεως, που περιλαμβάνεται στο συνδυασμό αιτιολογικού και διατακτικού και ανάγεται στα στοιχεία και την ταυτότητα του εγκλήματος, για το οποίο πρόκειται, έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής εφαρμογής του νόμου οπότε η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση.
Στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη 1039/2007 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, κηρύχθηκαν ένοχοι οι ήδη αναιρεσείοντες ανθρωποκτονίας από αμέλεια και επιβλήθηκε στον καθένα ποινή φυλακίσεως δώδεκα μηνών, η εκτέλεση της οποίας ανεστάλη για τρία έτη. Η προσβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε στο αιτιολογικό της, κατά τις κρίσιμες παραδοχές του, ότι, από τα αποδεικτικά μέσα που αναφέρει κατά το είδος τους, αποδείχθηκαν, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικώς περί τα πράγματα κρίση του Δικαστηρίου, τα ακόλουθα περιστατικά: "Στο ... εντός του χώρου του εργοστασίου της ΤΙΤΑΝ Α.Ε, στις 15-12-2001 οι κατηγορούμενοι όντας υπόχρεοι από το επάγγελμά τους σε ιδιαίτερη επιμέλεια και προσοχή, από αμέλειά τους, ήτοι από έλλειψη της προσοχής που όφειλαν από τις περιστάσεις και μπορούσαν να καταβάλουν, προξένησαν το θάνατο του ..., χωρίς να προβλέψουν το αξιόποινο αποτέλεσμα που παράχθηκε από την παρακάτω πράξη τους. Ειδικότερα, ο πρώτος κατηγορούμενος Χ1, με την ιδιότητά του ως Διευθύνοντος Συμβούλου και νομίμου εκπροσώπου της εταιρίας ΤΙΤΑΝ Α.Ε, από αμέλειά του επέτρεπε παρανόμως: α) κατά παράβαση του άρθρου 11 του παραρτήματος 11 του Πρ, Δ/τος 16/96 και των άρθρων 10. 1-2-3 του Πρ. Δ/τος 305/96, που εφαρμόζεται σε συμμόρφωση προς την οδηγία 92/57 της ΕΟΚ, τη στάθμευση οχημάτων της εταιρίας σε χώρο στάθμευσης που βρίσκεται στο τέλος των κτιριακών εγκαταστάσεών της, μέσω ενός διαδρόμου μεταφοράς, ο οποίος δεν είχε διευθετηθεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε η διέλευση των μεταφορικών μέσων και πεζών να είναι ασφαλής, καθόσον ο δρόμος που οδηγούσε στο χώρο στάθμευσης είναι ιδιαίτερα στενός, μόλις 17 μέτρα πλάτος, σε σχέση με τα μεγέθη των διερχομένων υπέρβαρων φορτηγών, ενώ κατέληγε σε απότομη στροφή με μικρή ορατότητα, αφού είχε μικρή υψομετρική ανάβαση που δημιουργούσε κίνδυνο πρόσκρουσης των διερχομένων επί των σταθμευμένων φορτηγών, β) τη διέλευση και τη στάθμευση φορτηγών, παρότι κατά παράβαση του άρθρου 10 παρ. 11 περ. 9.2-9.3 του Πρ. Δ/τος 16/96 και του άρθρου 8-1 του παραρτήματος IV, μέρος Α του Πρ. Δ/τος 305/96 οι εγκαταστάσεις φωτισμού στο χώρο στάθμευσης και στο χώρο κυκλοφορίας δεν είχαν κατασκευασθεί ή διευθετηθεί ανάλογα με τέτοιο τρόπο ώστε να μη δημιουργούνται κίνδυνοι για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων. Ο δεύτερος κατηγορούμενος Χ2, υπό την ιδιότητα του τεχνικού ασφάλειας στο εργοστάσιο αυτό, δεν είχε φροντίσει για τη λήψη και εφαρμογή των μέτρων ασφάλειας που προαναφέρθηκαν και ο τρίτος κατηγορούμενος Χ3, με την ιδιότητα του οδηγού του υπ' αριθ. ..... φορτηγού οχήματος, κάνοντας κίνηση όπισθεν με το όχημα αυτό κατά λίγα μέτρα προς το διάδρομο κυκλοφορίας των φορτηγών της εταιρίας και λαμβανομένου υπόψη ότι ο διάδρομος ήταν στενός και οι συνθήκες φωτισμού ανεπαρκείς, ελλείψει των μέτρων ασφάλειας που προαναφέρθηκαν, χωρίς να ελέγξει το διάδρομο κυκλοφορίας, προσέκρουσε με το οπίσθιο δεξιό μέρος της καρότσας του φορτηγού του στην καμπίνα του χειριστηρίου του υπ' αριθ. κυκλοφορίας ..... βαρέως οχήματος WARCO - CATERPILAR, που οδηγούσε ο ..., την οποία καμπίνα αφού συνέθλιψε και αφού εξέτρεψε την πορεία του τελευταίου οχήματος, το οποίο εξήλθε του περιβόλου του εργοστασίου επάνω σε συρματόπλεγμα, επέφερε βαρύτατες κακώσεις στο λαιμό, στο θώρακα, στην κοιλιά και τη λεκάνη, σωματικές βλάβες ως μόνες ενεργά αιτίες, επήλθε ο θάνατός του........ Ενόψει των ανωτέρω αποδειχθέντων περιστατικών και ανεξάρτητα αν και ο παθών συνέβαλε στο ατύχημα με την ενέργειά του να θέλει να σταθμεύσει σε χώρο που δεν επιτρεπόταν, οι κατηγορούμενοι συνέβαλαν με την αυτή αμελή τους συμπεριφορά στον ατύχημα που προκάλεσε το θάνατο του ... και πρέπει, κατά παραδοχή ως βάσιμου της έφεσης του εισαγγελέως Πρωτοδικών Θήβας, να κηρυχθούν ένοχοι, όπως ειδικότερα στο διατακτικό της παρούσας, με το ελαφρυντικό του 84 παρ. 2α του ΠΚ γιατί μέχρι τότε διήγαν έντιμο οικογενειακό, αστικό, κοινωνικό και επαγγελματικό εν γένει βίο συμβάσεις". Με αυτά που δέχθηκε το δικάσαν Τριμελές Εφετείο, αφενός δεν διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του την επιβαλλόμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία με την εκτεθείσα έννοια, αφετέρου παραβίασε εκ πλαγίου τις προαναφερθείσες ουσιαστικές ποινικές διατάξεις των άρθρων 28 και 302 παρ. 1 ΠΚ, αφού προς θεμελίωση της κρίσεώς του περί ενοχής των κατηγορουμένων και ειδικότερα της κρίσεώς του για την ύπαρξη αμέλειας αυτών, στην αρχή μεν του προπαρατεθέντος σκεπτικού της αναφέρει ότι ο κατηγορούμενος Χ1 επέτρεπε τη στάθμευση των οχημάτων της εταιρείας σε χώρο στο τέλος των κτιριακών εγκαταστάσεών της μέσω διαδρόμου που δεν είχε διευθετηθεί κλπ, στο τέλος δε του σκεπτικού αυτού αναφέρει αντιφατικά "ενόψει των ανωτέρω αποδειχθέντων περιστατικών και ανεξάρτητα αν και ο παθών συνέβαλε στο ατύχημα με την ενέργειά του να θέλει να σταθμεύσει σε χώρο που δεν επιτρεπόταν, οι κατηγορούμενοι συνέβαλαν με την αυτή αμελή τους συμπεριφορά στο ατύχημα που προκάλεσε το θάνατο του ...", έτσι ώστε από την αντίφαση αυτή να δημιουργείται ασάφεια ως προς το τι δέχθηκε τελικώς το Δικαστήριο περί του αν "επιτρεπόταν" η στάθμευση των οχημάτων της εταιρείας "ΤΙΤΑΝ ΑΕ" στο τέλος των κτιριακών της εγκαταστάσεων και η διέλευσή τους μέσω του προαναφερθέντος στενού, ενόψει του όγκου των διερχομένων υπέρβαρων φορτηγών αυτοκινήτων, διαδρόμου ή "δεν επιτρεπόταν", γεγονός κρίσιμο για την υποκειμενική θεμελίωση του προαναφερθέντος εγκλήματος. Πέραν της αντιφάσεως αυτής, η οποία αφορά όλους τους αναιρεσείοντες, η αιτιολογία της προσβαλλόμενης αποφάσεως είναι ελλιπής ως προς τους δύο πρώτους εξ αυτών, Χ1 και Χ2, αφού δεν παρατίθενται σ' αυτήν πραγματικά περιστατικά, από τα οποία να προκύπτει ότι οι εν λόγω αναιρεσείοντες προέβλεψαν ως δυνατή ή μπορούσαν να προβλέψουν, αν κατέβαλαν την προσήκουσα προσοχή, την αμελή συμπεριφορά του τρίτου κατηγορουμένου Χ3 από την οποία, κατά τις παραδοχές της αποφάσεως, επήλθε ο θανάσιμος τραυματισμός του ... . Επομένως, οι εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' και Ε' ΚΠοινΔ λόγοι των αιτήσεων, με τους οποίους πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για έλλειψη της επιβαλλόμενης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και για εκ πλαγίου παραβίαση των ανωτέρω ουσιαστικών ποινικών διατάξεων που εφαρμόσθηκαν, είναι βάσιμοι και πρέπει να γίνουν δεκτοί και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το καταδικαστικό για ανθρωποκτονία εξ αμελείας κεφάλαιό της. Ακολούθως, πρέπει η υπόθεση να παραπεμφθεί για νέας συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, η συγκρότηση του οποίου από δικαστές άλλους, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως, είναι δυνατή (άρθρο 519 ΚΠοινΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 1039/2007 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών κατά το καταδικαστικό για ανθρωποκτονία εξ αμελείας κεφάλαιό της. Και
Παραπέμπει την υπόθεση, για νέα συζήτηση κατά το αναιρούμενο μέρος της, στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από δικαστές άλλους, από εκείνους που τη δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Ιουνίου 2008.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
και τούτου αποχωρήσαντος απότην Υπηρεσία, ο αρχαιότερος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 29 Σεπτεμβρίου 2008.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή