Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

<< Επιστροφή

Απόφαση 1479 / 2009    (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Θέμα
Αιτιολογίας ανεπάρκεια, Ακυρότητα απόλυτη, Αποδεικτικά μέσα, Ανθρωποκτονία από αμέλεια, Πραγματογνωμοσύνη.




Περίληψη:
Ανθρωποκτονία από αμέλεια. Ι. Βάσιμος ο λόγος αναιρέσεως, για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, διότι στο αιτιολογικό το Δικαστήριο, δε μνημονεύει ότι έλαβε υπόψη του και την αναγνωσθείσα έκθεση πραγματογνωμοσύνης Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και τις εκθέσεις ιατροδικαστικής πραγματογνωμοσύνης που αποτελούν ιδιαίτερο και αυτοτελές αποδεικτικό μέσο, διακρινόμενο των εγγράφων, κατά το άρθρο 178 ΚΠΔ, και θα έπρεπε να μνημονεύονται ειδικά μεταξύ των αποδεικτικών μέσων που λήφθηκαν υπόψη, ώστε να καθίσταται αδιστάκτως βέβαιον ότι το Δικαστήριο τις έλαβε υπόψη του και τις εκθέσεις αυτές, δίχως να μπορεί να καλυφθεί αυτή η παράλειψη από τη φράση "από τα αναγνωσθέντα έγγραφα", που αναφέρεται στην αρχή της αιτιολογίας της προσβαλλόμενης απόφασης (ΑΠ. 1877/2008,1377/2007). 2. Βάσιμος ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' του ΚΠΔ τρίτος λόγος της κρινόμενης αιτήσεως, με τον οποίο προβάλλεται η πλημμέλεια της απόλυτης ακυρότητας κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο του Τριμελούς Εφετείου, με την αιτίαση ότι το τελευταίο κατέληξε σε καταδικαστική σε βάρος του αναιρεσείοντος - κατηγορούμε-νου κρίση, λαμβάνοντας "εμμέσως" υπόψη του και την προαναφερόμενη ανωμοτί κατάθεση του, που δόθηκε στο πλαίσιο διενεργούμενης αυτεπάγγελτης προανακρίσεως από το ΣΔΟΕ. πριν στραφούν οι υπόνοιες εναντίον του, διότι, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ, 31 παρ. 2 (όπως ίσχυε πριν από την αντικατάσταση του με το άρθρο 2 παρ. 1 του ν. 3160/2003), 105 παρ. 2 και 223 παρ. 4 του ΚΠΔ, συνάγεται ότι απαγορεύεται η αποδεικτική αξιοποίηση σε βάρος του κατηγορουμένου της άνω έγγραφης εξετάσεώς του, που επάγεται απόλυτη ακυρότητα, κατά το άρθρο 171 παρ. 1 περ. Δ΄ του ΚΠΔ και θεμελιώνει έτσι τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' του ίδιου Κώδικα λόγο αναιρέσεως (Ολ. ΑΠ 1/2004, ΑΠ 1828/2008, 1967/2007 ). Αναιρεί και παραπέμπει.




Αριθμός 1479/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Ζ' Ποινικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Εμμανουήλ Καλούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, ο οποίος ορίσθηκε με την υπ' αριθμό 42/2009 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου, (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Γρηγορίου Μάμαλη), Νικόλαο Ζαΐρη, Νικόλαο Κωνσταντόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή και Κωνσταντίνο Φράγκο - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 29 Απριλίου 2009, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γεωργίου Παντελη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χρήστου Πήτα, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου ..., που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ζήση Κωνσταντίνου, περί αναιρέσεως της 967/2008 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θράκης. Με πολιτικώς ενάγοντες τους: 1) ...., 2) ...., 3) ...., 4) ...., κατοίκους ...., 5) ... και 6) ..., που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ευθύμιο Αναγνώστου.

Το Τριμελές Εφετείο Θράκης, με την ως άνω απόφασή του, διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 10 Δεκεμβρίου 2008 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 79/2009.

Αφού άκουσε
Τους πληρεξουσίους δικηγόρους του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η απαιτούμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 ΚΠοινΔ, όπως το τελευταίο τροποποιήθηκε με το άρθρο 2 παρ. 5 του ν. 2408/1996, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία της αποφάσεως, καταδικαστικής ή αθωωτικής, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠοινΔ λόγο αναιρέσεως, εκτείνεται όχι μόνο στην κρίση για την ενοχή, αλλά περιλαμβάνει και την αναφορά των αποδεικτικών μέσων, από τα οποία το Δικαστήριο οδηγήθηκε στην καταδικαστική του κρίση. Τα αποδεικτικά μέσα δηλαδή πρέπει να προκύπτει με βεβαιότητα, ότι έχουν ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο, όλα στο σύνολό τους και όχι ορισμένα από αυτά. Για την βεβαιότητα δε αυτή αρκεί να μνημονεύονται όλα, έστω κατά το είδος τους (μάρτυρες, έγγραφα κ.λ.π.), χωρίς ανάγκη ειδικότερης αναφοράς τους και μνείας του τι προέκυψε από καθένα. Όταν δε εξαίρονται ορισμένα από αυτά, δε συνάγεται ότι δεν λήφθηκαν υπόψη τα άλλα, ούτε ανακύπτει ανάγκη αιτιολογήσεως γιατί δεν εξαίρονται τα άλλα. Η κατά το άρθρο 178 ΚΠοινΔ απαρίθμηση των αποδεικτικών μέσων κατά την ποινική διαδικασία, είναι ενδεικτική και αφορά τα κυριότερα από αυτά, χωρίς να αποκλείει άλλα.
Ειδικά η πραγματογνωμοσύνη και οι ιατροδικαστικές εκθέσεις, οι οποίες διατάσσονται κατά το άρθρο 183 ΚΠοινΔ, με τη συνδρομή ορισμένων προϋποθέσεων, από ανακριτικό υπάλληλο, το Δικαστικό Συμβούλιο ή το Δικαστήριο, αποτελούν ιδιαίτερο και αυτοτελές είδος αποδεικτικού μέσου, διακρινόμενο των εγγράφων, το οποίο μάλιστα μνημονεύεται και στην αναφερομένη διάταξη του άρθρου 178 ΚΠοινΔ, πρέπει δε για τη δημιουργία βεβαιότητος ότι έλαβε και αυτή υπόψη του το Δικαστήριο, να αναφέρεται ειδικά στην αιτιολογία, μεταξύ των αποδεικτικών μέσων που λήφθηκαν υπόψη. Διαφορετικά, ιδρύεται ο από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.Δ αναφερόμενος ανωτέρω λόγος αναιρέσεως.
Στην προκείμενη περίπτωση, από τα πρακτικά της προσβαλλομένης αποφάσεως, που για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου παραδεκτά επισκοπεί το Δικαστήριο, προκύπτει ότι με την προσβαλλομένη με αριθμό 967/2008 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, κηρύχθηκε ένοχος ο αναιρεσείων κατηγορούμενος για την πράξη της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, κατά συρροή, λόγω προμήθειας υπ'αυτού πετρελαίου θερμάνσεως σε οικία με χαμηλό σημείο αναφλέξεως και εκ τούτου προκληθείσα έκρηξη στο υπόγειο της κατοικίας της ... και θάνατο τεσσάρων ανθρώπων. Στην αιτιολογία της αποφάσεως, προκύπτουσα από την αλληλοσυμπλήρωση του σκεπτικού και του διατακτικού της, αναφέρεται σε σχέση με τα αποδεικτικά μέσα ότι το Δικαστήριο έλαβε υπόψη του τις καταθέσεις των μαρτύρων κατηγορίας και υπερασπίσεως που εξετάστηκαν στο Δικαστήριο τούτο, την ανάγνωση των πρακτικών της πρωτοβάθμιας δίκης, καθώς και των εγγράφων που περιέχονται στα πρακτικά της δίκης αυτής, την απολογία του κατηγορουμένου στο ακροατήριο και την όλη διαδικασία. Όμως, περί της εκθέσεως πραγματογνωμοσύνης της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Δράμας και περί των με αριθμούς .., ..., ..., ... και ... πέντε εκθέσεων ιατροδικαστικών εξετάσεων, που διενεργήθηκαν σε εκτέλεση ενεργηθείσας προανακρίσεως και συμπεριλαμβάνονται στα αναγνωσθέντα έγγραφα (βλ. σελ. 71-73) και οι οποίες, όπως προκύπτει από την προαναφερόμενη διάταξη αποτελούν ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο στην ποινική διαδικασία, δεν αναφέρεται καθόλου το Δικαστήριο, αφού δεν γίνεται μνεία αυτών, ούτε στην αρχή της αιτιολογίας της ως άνω προσβαλλομένης αποφάσεως, όπου προσδιορίζονται κατ' είδος τα ληφθέντα αποδεικτικά μέσα, ούτε στη συνέχεια που παρατίθενται οι σκέψεις και τα πραγματικά περιστατικά που οδήγησαν το Τριμελές Εφετείο στην καταδικαστική για τον κατηγορούμενο κρίση του, αλλ' ούτε από το όλο περιεχόμενο της προσβαλλομένης αποφάσεως συνάγεται με βεβαιότητα ότι λήφθηκαν υπόψη και συνεκτιμήθηκαν, ώστε να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι η καταδικαστική κρίση του Δικαστηρίου στηρίχθηκε και στις προαναφερθείσες εκθέσεις, πραγματογνωμοσύνης και ιατροδικαστικές εκθέσεις, όπως βασίμως ισχυρίζεται ο αναιρεσείων κατηγορούμενος.
Συνεπώς είναι βάσιμος ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠοινΔ πρώτος λόγος αναιρέσεως με το οποίο προβάλλεται η πλημμέλεια αυτή.
Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ (ν.δ. 53/1974), 31 παρ. 2 (ως ίσχυε πριν από την αντικατάστασή του με το άρθρο 2 παρ. 1 του ν. 3160/2003), 105 παρ. 2 και 223 παρ. 4 του ΚΠοινΔ, συνάγεται ότι απαγορεύεται η αποδεικτική αξιοποίηση σε βάρος του κατηγορουμένου της έγγραφης εξετάσεώς του, που έγινε κατά τη διενέργεια της προκαταρκτικής εξετάσεως ή της ένορκης ή ανώμοτης καταθέσεως που έδωσε κατά τη διενέργεια της αυτεπάγγελτης προανακρίσεως και πριν στραφούν οι υπόνοιες εναντίον του. Συνακόλουθα κατά παράβαση της απαγορεύσεως αυτής αποδεικτική αξιοποίηση σε βάρος εκείνου που κατέθεσε και στη συνέχεια κατέστη κατηγορούμενος της ως άνω καταθέσεώς του, είτε στην προδικασία είτε κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο επάγεται απόλυτη ακυρότητα, κατά το άρθρο 171 παρ. 1 περ. δ' του ΚΠοινΔ και θεμελιώνει έτσι τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' του ίδιου Κώδικα λόγο αναιρέσεως. Αυτό δε, διότι αφορά την υπεράσπιση του κατηγορουμένου και ειδικότερα το δικαίωμα σιωπής και μη αυτοενοχοποίησής του, ως ειδικότερη έκφραση του δικαιώματός του για δίκαιη δίκη, που του εξασφαλίζει το άρθρο 6 της ΕΣΔΑ, καθώς και το δικαίωμά του από το άρθρο 223 παρ. 4 ΚΠοινΔ. να αρνηθεί τη κατάθεση περιστατικών, από τα οποία θα μπορούσε να προκύψει η ενοχή του για αξιόποινη πράξη. Η θεμελιώδης αυτή αρχή της μη αυτοενοχοποιήσεως διακηρύσσεται ήδη στο άρθρο 14 παρ. 3 εδ. ζ' του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, που κυρώθηκε με το Ν. 2462/1997 και έχει την ισχύ που έχει το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος, κατά το οποίο κάθε πρόσωπο που κατηγορείται για ποινικό αδίκημα απολαύει σε πλήρη ισότητα μεταξύ των άλλων και την εγγύηση να μη εξαναγκάζεται να καταθέσει εναντίον του εαυτού του ή να ομολογήσει την ενοχή του. Το αυτό δε αποτέλεσμα με τον εξαναγκασμό του κατηγορουμένου να καταθέσει εναντίον του επάγεται και η μετά τη κτήση της ιδιότητας του κατηγορουμένου λήψη υπόψη, χωρίς τη συναίνεσή του, όσων επιβαρυντικών για τον ίδιον είχε καταθέσει σε χρόνο προγενέστερο της κτήσεως της ιδιότητας αυτής. (Ολ.ΑΠ 1/2004, ΑΠ 1828/2008, 1967/2007).

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση και τα ενσωματωμένα σε αυτήν πρακτικά, αναγνώσθηκε στο ακροατήριο του Δικαστηρίου που την εξέδωσε, και λήφθηκε υπόψη από αυτό μαζί με τα υπόλοιπα έγγραφα, που αναγνώσθηκαν (στη σελίδα 75) για τη στήριξη της καταδικαστικής κρίσεως του Δικαστηρίου, και η από 8-11-2007 ανωμοτί κατάθεση του κατηγορουμένου - αναιρεσείοντος, δοθείσα ενώπιον των προανακριτικών υπαλλήλων του ΣΔΟΕ, ενεργούντων προανάκριση αυτεπαγγέλτως χωρίς εισαγγελική παραγγελία και πριν ο εξετασθείς αποκτήσει την ιδιότητα του κατηγορουμένου, με κάποιον από τους αναφερόμενους στο άρθρο 72 του ΚΠοινΔ τρόπους.
Επομένως ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' του ΚΠοινΔ τρίτος λόγος της κρινόμενης αιτήσεως, με τον οποίο προβάλλεται η πλημμέλεια της απόλυτης ακυρότητας κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο του Τριμελούς Εφετείου, με την αιτίαση ότι το τελευταίο κατέληξε σε καταδικαστική σε βάρος του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου κρίση, λαμβάνοντας "εμμέσως" υπόψη του, χωρίς τη συναίνεση του κατηγορουμένου και την προαναφερόμενη ανωμοτί κατάθεσή του, που δόθηκε στο πλαίσιο διενεργούμενης αυτεπάγγελτης προανακρίσεως από το ΣΔΟΕ, πριν στραφούν οι υπόνοιες εναντίον του, είναι βάσιμος κατ'ουσίαν.
Μετά ταύτα, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναιρέσεως, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως, ως βάσιμη κατ'ουσίαν και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά τις διατάξεις της που αφορούν τον αναιρεσείοντα και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο δικάσαν ίδιο Δικαστήριο, του οποίου η σύνθεση είναι δυνατή από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως. (άρθρο 519 ΚΠοινΔ).


ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί τη με αριθμό 967/2008 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου (Πλημ/μάτων) Θράκης, κατά τις διατάξεις της που αφορούν τον αναιρεσείοντα - κατηγορούμενο .... Και.
Παραπέμπει την υπόθεση, όσον αφορά τον άνω αναιρεσείοντα - κατηγορούμενο, για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο όμως από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Μαΐου 2009. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 18 Ιουνίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή