Αυτόματη μετάφραση - Automatic translation (Google translate)

Σύνδεσμος απόφασης



Court decision number 1915 / 2008    (Α, Penal Cases)

Θέμα
Ακυρότητα απόλυτη, Έγγραφα, Τραπεζική επιταγή, Έγκληση.




Περίληψη:
Πότε απόλυτη ακυρότητα. Όταν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπ’ όψη του για την ενοχή έγγραφα που δεν ανεγνώσθησαν. Δεν είναι αναγκαίο να αναγνωσθεί το υλικό αντικείμενο του εγκλήματος, ως είναι η επιταγή (για την παράβαση άρθρου 79 Ν. 5960/1933), ούτε τα διαδικαστικά έγγραφα κλήσης και αποδεικτικά, κτλ. Εάν αναγνωσθεί έγγραφο αυτεπαγγέλτως ή κατά πρόταση του Εισαγγελέως, χωρίς εναντίωση του κατηγορουμένου, όχι ακυρότητα. Δικαιούχος προς υποβολή εγκλήσεως για έκδοση ακαλύπτου επιταγής είναι όχι μόνον ο τελευταίος κομιστής αλλά και οιοσδήποτε εξ αναγωγής κομιστής (Ν. 3472/2006 άρθρ. 15§3). Όταν η ρήτρα της οπισθογραφήσεως «αξία προς είσπραξη» κτλ, αυτή (οπισθογράφηση) δεν επάγεται μεταβιβαστικά ή εγγυητικά αποτελέσματα. Ο λόγω πληρεξουσιότητας κομιστής ασκεί τα δικαιώματα για λογαριασμό του οπισθογράφου (άρθρ. 23 Ν. 5960/1933). Άρθρα 111, 112, 113 ΠΚ - παραγραφή πλημμελημάτων με τριετή αναστολή της προθεσμίας για όσο χρόνο διαρκεί η κύρια διαδικασία και μέχρι του αμετακλήτου καταδικαστικής αποφάσεως επέρχεται μετά πάροδο οκταετίας από της τελέσεως. Απορρίπτει.




Αριθμός 1915/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α' Ποινικό Τμήμα Διακοπών

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως, Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Βιολέττα Κυτέα - Εισηγήτρια, Βαρβάρα Κριτσωτάκη και Ελένη Σπίτσα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 22 Ιουλίου 2008, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Μιλτιάδη Ανδρειωτέλλη και της Γραμματέως Πελαγίας Λόζιου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ, που παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γαβριήλ Ντούγια, περί αναιρέσεως της 254, 262/2008 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσπρωτίας. Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσπρωτίας, με την ως άνω απόφασή του, διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 28 Μαΐου 2008 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1124/2008.

Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 171 § 1 και 364 του Κ.Π.Δ. προκύπτει ότι αν ληφθούν υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας, ως αποδεικτικά στοιχεία για την στήριξη της κατηγορίας, έγγραφα που δεν ανεγνώσθησαν στο ακροατήριο, δημιουργείται απόλυτη ακυρότης της διαδικασίας στο ακροατήριο. Δεν είναι όμως αναγκαίο να αναγνωσθούν στο ακροατήριο τα έγγραφα που αποτελούν το υλικό αντικείμενο του εγκλήματος που αποδίδεται στον κατηγορούμενο και γενικώς τα διαδικαστικά έγγραφα που υπάρχουν στη δικογραφία, τα οποία δεν είναι έγγραφα της αποδεικτικής διαδικασίας και λαμβάνονται υπ'όψη από το δικαστήριο αυτεπαγγέλτως. Εξ άλλου από τις διατάξεις και του άρθρου 170 § 2 ιδίου Κώδικος προκύπτει ότι η ανάγνωση από το δικαστήριο αυτεπαγγέλτως... ή κατά πρόταση του Εισαγγελέως εγγράφου που δεν αναφέρεται στο κατηγορητήριο, χωρίς να αμφισβητηθεί η γνησιότητα και χωρίς να αντιλέξει ο κατηγορούμενος στην ανάγνωσή του, ουδεμία ακυρότητα της διαδικασίας επιφέρει. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα πρακτικά της προσβαλλομένης αποφάσεως, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσπρωτίας ανέγνωσε κατά την διάρκεια της αποδεικτικής διαδικασίας φωτοτυπία της επιμάχου επιταγής υπάρχουσα στη δικογραφία, ως έγγραφο, χωρίς μάλιστα ουδεμία αντίρρηση να προβάλει ο εκπροσωπών τότε τον αναιρεσείοντα συνήγορός του, στην ανάγνωσή της. Εντεύθεν και ο σχετικός πρώτος λόγος αναιρέσεως κατά το πρώτο σκέλος του ότι, καίτοι αναφέρεται στα αναγνωστέα η επίμαχη επιταγή, δεν ανεγνώσθη το σώμα της επιταγής ("αλλά κάποιο αντίγραφό της"), υπαρχούσης της πλημμελείας της απολύτου ακυρότητος του άρθρου 510 § 1 στοιχ. Α' Κ.Π.Δ., είναι αβάσιμος και απορριπτέος.
Από τις διατάξεις του άρθρου 79 του Ν. 5960/1933 "περί επιταγής" όπως αντικατεστάθη με το άρθρο 1 ΝΔ. 1325/1972 και συνεπληρώθη με το άρθρο 4 παρ. 1 περ. α' Ν. 2408/1996, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 40-47 Ν. 5.960/1933, συνάγεται ότι δικαιούχος προς υποβολή εγκλήσεως για έκδοση ακαλύπτου επιταγής μπορεί να είναι όχι μόνο ο τελευταίος κομιστής της επιταγής που δεν πληρώθηκε, όταν εμφανίσθηκε η επιταγή στον πληρωτή αλλά και οποιοσδήποτε άλλος που έγινε κομιστής της επιταγής εξ αναγωγής, αφού αυτός τελικά υφίσταται τη ζημία από τη μη πληρωμή της επιταγής, η δε ζημία του είναι απότοκος της παράνομης συμπεριφοράς του εκδότη και τελεί σε πρόσφορη αιτιώδη συνάφεια με αυτή. Εξάλλου από τη διάταξη του άρθρου 23 του ν. 5960/1993, σύμφωνα με την οποία "οσάκις η οπισθογράφησις περιέχει την μνείαν "αξία εις κάλυψιν" "προς είσπραξιν", "κατά πληρεξουσιότητα", ή πάσαν άλλην μνείαν ενέχουσαν απλήν εντολήν, ο κομιστής δύναται να ασκήσει πάντα τα εκ της επιταγής απορρέοντα δικαιώματα, αλλά δεν δύναται να οπισθογραφήσει αυτήν ειμή λόγω πληρεξουσιότητας" συνάγεται ότι η λόγω πληρεξουσιότητας οπισθογράφηση (όπως είναι η περιέχουσα τη ρήτρα αξία προς είσπραξη) δεν επάγεται μεταβιβαστικά ή εγγυητικά αποτελέσματα. Ούτε η κυριότητα της επιταγής μεταβιβάζεται ούτε ο οπισθογράφος ευθύνεται. Απλώς ο δυνάμει οπισθογραφήσεως λόγω πληρεξουσιότητας κομιστής μπορεί να ασκήσει τα από την επιταγή απορρέοντα δικαιώματα επ'ονόματι και για λογαριασμό του οπισθογράφου, ο οποίος παραμένει νόμιμος κομιστής της επιταγής και συνεπώς αυτός δικαιούται να υποβάλει την έγκληση. Στην προκειμένη περίπτωση κατά τις παραδοχές της προσβαλλομένης αποφάσεως, όπως εκ του σκεπτικού σε συνδυασμό με το διατακτικό της, αποτελούντων ενιαίο σύνολο, προκύπτει ότι ο κατηγορούμενος ήδη αναιρεσείων, εκηρύχθη ένοχος του εγκλήματος της εκδόσεως ακαλύπτου επιταγής (άρθρο 79 Ν. 5960/1933), διότι την 31/7/2000 ο κατηγορούμενος και ήδη αναιρεσείων, ως πρόεδρος του Δ.Σ. της εταιρίας με την επωνυμίαν "ΑΝΩΝΥΜΗ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΛΙΕΙΑΣ και ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ - ΕΜΠΟΡΙΑ ΙΧΘΥΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ - ΕΞΑΓΩΓΕΣ", εξέδωσε στην ..... από πρόθεση την υπ'αριθμ. ..... επιταγή επί της "ALPHA BANK A.E." ποσού 13.449.200 δραχμών σε διαταγή της εταιρίας "ΕΛΛΑΣ ΜΟΝΑ ΕΠΕ" της οποίας (επιταγή) η εγκαλούσα Ιταλική εταιρία κατέστη νόμιμη κομίστρια εξ οπισθογραφήσεως και η οποία (επιταγή) εμφανίσθηκε νόμιμα για πληρωμή εις την πληρώτρια Τράπεζα, πλην δεν επληρώθη. Νυν ο αναιρεσείων ισχυρίζεται το μεν ότι από το υπάρχον φωτοαντίγραφο της επιταγής προκύπτει ότι "τελευταίος εξ οπισθογραφήσεως κομιστής είναι η CASSA DI RISPARMIO DI FERRARA της Ιταλίας που δεν είναι εγκαλούσα και όχι η εγκαλούσα που δεν είναι τελευταία κομίστρια", το δε, κατ' εκτίμηση ότι το δικαστήριο δεν έκαμε δεκτό το αίτημα του αναιρεσείοντος "για προσκομιδή του σώματος της επιταγής, για να ελεγχθεί και το νομότυπο της εγκλήσεως διότι από το υπάρχον αντίγραφο η εκκαλούσα στερείται της ιδιότητος της τελευταίας κομίστριας", μη τηρηθεισών δε των διατάξεων που καθορίζουν τα υπερασπιστικά του δικαιώματα, υπάρχει εντεύθεν, απόλυτος ακυρότης. Ο ισχυρισμός αυτός είναι αβάσιμος και απορριπτέος, αφού από την παραδεκτή επισκόπηση του φωτοαντιγράφου αυτής, επί του όπισθεν μέρους, προκύπτει ότι η άνω οπισθογράφηση προς την CASSA DI RISPARMIO DI FERRARA εγένετο με την επ'αυτής επισημείωση "αξία προς είσπραξη" (ή του VELUTA DER LINCASSO) η οποία έχει την έννοια της κατά πληρεξουσιότητα μεταβιβάσεως της επιταγής κατά τ' άνω εκτεθέντα και η εγκαλούσα πάντα κατά τις παραδοχές της προσβαλλομένης, ήτο η τελευταία εξ οπισθογραφήσεως νόμιμη κομίστρια. Εντεύθεν και ο σχετικός πρώτος λόγος αναιρέσεως κατά το έτερον σκέλος του είναι αβάσιμος και απορριπτέος. Μετά ταύτα και ο συναφής με τα ανωτέρω αυτά δεύτερος λόγος αναιρέσεως, ότι με το να μη διατάξει το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσπρωτίας την προσκομιδή του πρωτοτύπου της επιταγής και να προχωρήσει στην κατ' ουσίαν εκδίκαση της υποθέσεως, υπέπεσεν εις την πλημμέλεια της αρνητικής υπερβάσεως εξουσίας κατ' άρθρον 510 § 1 στοιχ. Θ Κ.Π.Δ. είναι αβάσιμος και απορριπτέος.
Κατά τα άρθρα 111, 112, 113 Π.Κ. όπως το τελευταίο ισχύει νυν το αξιόποινο εξαλείφεται με την παραγραφή, η οποία προκειμένου για τα πλημμελήματα είναι πέντε έτη και αρχίζει από τότε που τελέστηκε η πράξη. Η προθεσμία αναστέλλεται για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η κύρια διαδικασία και έως ότου γίνει αμετάκλητη η καταδικαστική απόφαση, πάντως όχι πέραν των τριών ετών για πλημμελήματα. Από τις διατάξεις αυτές σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 310 § 1 εδ. β', 370 στοιχ. β' και 511 όπως αντικατεστάθη με το άρθρο 50 § 5 Ν. 3160/2003 Κ.Π.Δ. προκύπτει ότι η παραγραφή ως θεσμός δημοσίας τάξεως, εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο, σε κάθε στάση της ποινικής διαδικασίας ακόμη και στον Άρειο Πάγο. Στην προκειμένη περίπτωση ο αναιρεσείων κατεδικάσθη πρωτοδίκως μεν δια της υπ'αριθμ. 1463/22-11-2002 αποφάσεως του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Ηγουμενίτσας, κατ' έφεση δε δια της υπ'αριθμ. 602/2004 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσπρωτίας δια το πλημμέλημα της εκδόσεως ακαλύπτου επιταγής κατ' άρθρον 79 Ν. 5960/1933, πράξη τελεσθείσα την 31/7/2000. Κατόπιν ασκήσεως αιτήσεως αναιρέσεως κατά της τελευταίας αποφάσεως, εξεδόθη η υπ'αριθμ. 208/2008 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου, η οποία ανήρεσε αυτήν (υπ'αριθμ. 602/2004) και παρέπεμψε την υπόθεση να δικασθεί σε νέα συζήτηση του άνω Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσπρωτίας (ως εφετείου δικάζοντος, υπό του οποίου εξεδόθη η υπ'αριθμ. 254-262/28-3-2008 απόφαση και η οποία νυν προσβάλλεται. Ούτως από της τελέσεως της πλημμεληματικόν χαρακτήρα εχούσης πράξεως της παραβάσεως του άρθρου 79 Ν. 5960/1933 μέχρι σήμερα, δημοσίευση της παρούσης αποφάσεως, δεν έχει συμπληρωθεί ο χρόνος της οκταετούς παραγραφής, συνυπολογιζομένου και του χρόνου της τριετούς αναστολής, κατά τ' άνω εκτεθέντα.
Συνεπώς ο ισχυρισμός του αναιρεσείοντος, κατά τον οποίον "με την έκδοση της υπ'αριθμ. 208/2008 αποφάσεως του Αρείου Πάγου δεν κατέστη αμετάκλητος η υπ'αριθμ. 1463/2002 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Ηγουμενίτσας, από της δημοσιεύσεως της οποίας, μέχρι της δημοσιεύσεως της αναιρετικής, παρήλθε χρονικό διάστημα μείζον της πενταετίας και υφίσταται παραγραφή εν επιδικία", είναι αβάσιμος και απορριπτέος, απορριπτέος δε και ο σχετικός τρίτος λόγος αναιρέσεως.
Κατ' άρθρον 15 § 3 Ν. 3472/ΦΕΚ Α'/35/4-7-2006, η § 5 του άρθρου 79 του Ν. 5960/1933, όπως προστέθηκε με το άρθρο 4 § 1 α του Ν. 2408/1996 και αντικαταστάθηκε από το άρθρο 22 Ν. 2721/1999, αντικατεστάθη και έχει ως εξής: "Η ποινική δίωξη ασκείται με έγκληση του κομιστή της επιταγής που δεν πληρώθηκε ή του εξ αναγωγής υποχρέου ο οποίος την εξόφλησε και έγινε κομιστής της...". Στην προκειμένη περίπτωση όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση ο αναιρεσείων κατεδικάσθη κατόπιν εγκλήσεως της εγκαλούσης εταιρίας "VALLE CA' ZYLIANI s.r.?.", ούσης τελευταίας εξ οπισθογραφήσεως νομίμου κομίστριας της επιδίκου επιταγής, και όχι ως εξ αναγωγής δικαιούχου, όπως εσφαλμένως υπολαμβάνει ο αναιρεσείων, ο οποίος, εντεύθεν, ισχυρίζεται ότι εφηρμόσθη ο άνω νόμος, επί πράξεως τελεσθείσης προ της κατά την 4/7/2006 ενάρξεως της ισχύος του, σχετικά με το ποίος δικαιούται εις έγκληση και έτσι "κατέστη χείρων ή θέση του κατηγορουμένου". Ο τοιούτος ισχυρισμός είναι αβάσιμος και απορριπτέος, ερειδόμενος επί αναληθούς προϋποθέσεως, πέραν του ότι το μεν ουδεμία αναφορά εις την προσβαλλομένην απόφαση γίνεται του Νόμου αυτού, ειμή των προγενεστέρως ισχυσάντων και εφαρμοσθέντων, το δε κατ' ουδέν κατέστη χείρων η θέση του κατηγορουμένου, διότι και η επί της προσβαλλομένης πρωτόδικος απόφασης εκήρυξε ένοχον αυτόν, δεχθέν την εγκαλούσα νόμιμον εξ οπισθογραφήσεως κομίστρια.
Συνεπώς και ο συναφής τέταρτος λόγος της αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
Μετά πάντα ταύτα και μη υπάρχοντος άλλου λόγου προς έρευνα, η κρινομένη αίτηση πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (άρθρο 583 § 1 Κ.Π.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 28/5/2008 αίτηση του Χγια αναίρεση της υπ'αριθμ. 255, 262/2008 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσπρωτίας. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα εξ ευρώ διακοσίων είκοσι (220).

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 25 Ιουλίου 2008. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 29 Ιουλίου 2008.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ